Συγκρίνετε ανθρώπους από τη Βοστώνη ή άλλη πολιτισμένη πόλη με κάποιους Αβορίγινες της Αυστραλίας. Μάλλον δεν συγκρίνονται. Η δεύτερη κατηγορία είναι οι πρωτόγονοι. Πρωτόγονοι όταν λέμε εννοούμε ότι στο πολιτιστικό στάδιο που βρίσκονται αυτοί τώρα ήταν και οι δικοί μας λαοί κάποτε στο παρελθόν. Σήμερα λοιπόν υπάρχουν ανώτεροι και κατώτεροι λαοί.
Είναι όμως έτσι;
Ούτε τους Βοστωνέζους ξέρω ούτε τους Αβορίγινους. Για να συγκρίνουμε λοιπόν δυο λαούς που λίγ΄ ως πολύ τους γνωρίζομε. Ας πούμε Γερμανοί και Έλληνες. Τα επιτεύγματα των Γερμανών στις μέρες μας είναι τεράστια συγκρινόμενα με τα δικά μας. Σκεφθείτε. Βγήκαν εντελώς κατεστραμμένοι από τον πόλεμο, ενώ εμείς είμαστε νικητές. Κι αυτοί είναι σήμερα η ατμομηχανή της Ευρώπης ενώ εμείς οι ουραγοί της (μαζί με τη Βουλγαρία). Προφανώς οι Γερμανοί είναι ένας λαός ανώτερος από το δικό μας.
Είναι όμως έτσι;
Το ερώτημά μου σημαίνει: Είναι στο DNA, στην κληρονομικότητα κάποιων λαών η ανωτερότητά τους ή μήπως τα επιτεύγματά τους είναι συνέπειες εξωγενών, παραγόντων; Οι Γερμανοί βγήκαν εντελώς κατεστραμμένοι από τον πόλεμο. Ειδικότερα η Δυτική Γερμανία δέχθηκε πακτωλό οικονομικής βοήθειας για να ανταγωνιστεί τον κομμουνιστικό συνασπισμό της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Συγχρόνως, με την πίεση των Αμερικανών δεχθήκαμε εμείς να μη ζητήσουμε αποζημιώσεις για τις καταστροφές που μας είχαν κάνει, μεταξύ άλλων αφανισμών πολλών χωριών. Οι Γερμανοί υποβλήθηκαν στην ταπεινωτική απαγόρευση να μην αναπτύξουν την άμυνά τους. Την ανέλαβαν οι σύμμαχοι για λογαριασμό τους. Έτσι δεν είχαν αμυντικές δαπάνες και όλο τους τον προϋπολογισμό τον έστρεψαν στην οικονομική ανάπτυξη. Την ίδια εποχή εμείς δεχόμαστε αμυντική βοήθεια για να σκοτώνουμε ο ένας τον άλλον. Ο αυτοαποκαλούμενος δημοκρατικός στρατός είχε οπλισμό από τους Βρετανούς (ή λάφυρα από τους εχθρούς), όταν πολεμούσε κατά των κατακτητών. Και ο εθνικός στρατός εξοπλιζόταν με όπλα Αγγλικά αρχικά, Αμερικανικά στη συνέχεια που δεν ξέρω αν μας τα δώριζαν ή τα αγοράζαμε. Το μόνο που είμαστε βέβαιοι είναι ότι αυτά τα όπλα και του "εθνικού" και του "δημοκρατικού" στρατού δεν σκότωναν ξένους εχθρούς, αλλά Έλληνες, ενώ όχι μόνο δεν γινόταν ανοικοδόμηση της Ελλάδας μετά τον πόλεμο, αλλά συνεχιζόταν η καταστροφική συνέπεια του εμφυλίου. Μήπως αυτά τα δεδομένα ερμηνεύουν ικανοποιητικά την "ανωτερότητα" των Γερμανών συγκριτικά με εμάς; Αν ήταν ανωτερότητα κληρονομική του λαού, πώς εξηγείται η πολύ διαφορετική ανάπτυξη των δύο Γερμανιών, της Δυτικής και της Ανατολικής; Ακόμη σήμερα δεν ξέρω αν υπάρχει άλλη Ευρωπαϊκή χώρα που να διαθέτει τόσο υψηλό ποσοστό του προϋπολογισμού της στην άμυνα όσο εμείς.
Η "υπεροχή" ενός λαού συγκριτικά με άλλους είναι ένας πολύ επικίνδυνος μύθος. Οι Άγγλοι είχαν γίνει κοσμοκράτορες. Άρα ήταν ένας "ανώτερος" λαός. Αλλιώς πώς θα επικρατούσαν; Επομένως, αφού είναι ανώτερος λαός, δικαιούνται ή και υποχρέωσή τους είναι να μεταφέρουν την ανωτερότητά τους σε όλο τον κόσμο κατακτώντας τον και υποχρεώνοντάς τον να "εκπολιτιστεί". Και να που μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, έχασαν σχεδόν όλες τις αποικίες τους και οικονομικά δεν είναι ιδιαίτερα καλύτεροι από τους λοιπούς Ευρωπαίους. Ο μύθος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος, καθώς σ΄ αυτόν στηρίζονται τρομακτικές θεωρίες, όπως ο φασισμός και ο ναζισμός.
Φασισμός: Προτείνει έναν ολοκληρωτικό τρόπο διακυβέρνησης, από έναν συγκεκριμένο αρχηγό ο οποίος θα συνενώσει όλες τις τάξεις σε ένα Έθνος, το οποίο ορίζεται ως το "ανώτερο" με προορισμό να κυριαρχήσει στα άλλα, "κατώτερα" έθνη και φυλές.
Ο φασισμός βασιζόταν στην υπεροχή του φασιστικού κράτους πάνω από το άτομο και σύμφωνα με τη θέληση του Μουσολίνι. Επομένως μπορούσε να αγκαλιάσει όλους τους ανθρώπους του κράτους ασχέτως φυλής, χώρας γέννησης, θρησκείας, κλπ. τουλάχιστον θεωρητικά. Ο ναζισμός στηριζόταν στις ίδιες αρχές, αλλά προχωρούσε σε εξόντωση των θεωρούμενων κατώτερων φυλών και ατόμων, όπως με προγράμματα ευθανασίας και άλλα.
Οι θεωρίες για την ύπαρξη ανώτερων φυλών προσπαθούν να στηριχθούν σε ανεπαρκή ή αμφισβητούμενα βιολογικά δεδομένα και φιλοσοφικές σκέψεις. Για παράδειγμα, η στατιστικά αυξημένη εμφάνιση παραβατικών ατόμων που είχαν γεννηθεί από παραβατικούς γονείς, μπορεί άριστα να ερμηνευθεί από το ότι αυτά τα άτομα μεγάλωσαν και αναπτύχθηκαν μέσα σε ένα παραβατικό περιβάλλον και συνήθισαν σ΄ αυτό θεωρώντας το ως κανονικές κοινωνικές συνθήκες. Εξάλλου, ιδιαίτερα ο Νίτσε (Friedrich Nietzsche) ονειρευόταν τον υπεράνθρωπο. Οι φυλετικές θεωρίες βρήκαν την εύκολη λύση. Ευνοούμε τη συνεύρεση ατόμων με ισχυρές φυσικές ιδιότητες και στειρώνομε ή εξοντώνομε τους υπανθρώπους. Να όμως που, χωρίς προσφυγή σε τέτοια "ευγονικά" μέτρα, ο υπεράνθρωπος επιτεύχθηκε με αλλαγή των περιβαλλοντικών συνθηκών. Οι σύγχρονοι άνθρωποι είναι σημαντικά σωματικά και πνευματικά ανώτεροι από τους προγόνους τους των αρχών του περασμένου αιώνα. Κατά μέσον όρο, πάνω από 10 εκατοστόμετρα υψηλότεροι, μυϊκά ισχυρότεροι με διαρκείς αλλεπάλληλες καλύτερες επιδόσεις στους Ολυμπιακούς αγώνες και πολλαπλάσιες γνώσεις από εκείνους. Χωρίς ιδιαίτερα πειστική έρευνα, είναι σαφές, ότι η πολύ καλύτερη διατροφή, με αυξημένη κατανάλωση πρωτεϊνών αντί των υδατανθράκων με τους οποίους τρέφονταν παλιά, όπως και οι γενικά καλύτερες συνθήκες διαβίωσης έχουν παίξει το ρόλο τους.
Η φυλετική βία υπήρξε ιδιαίτερα έντονη στις ΗΠΑ, τουλάχιστον ως τα τέλη του περασμένου αιώνα, ιδιαίτερα στο Νότο. Είναι πολύ μικρότερη τώρα, αλλά δεν έχει εκλείψει. Φυσικά εκεί είχε επικρατήσει τους περασμένους αιώνες η μεγαλύτερη γενοκτονία στην ιστορία όταν αποδεκατίστηκαν οι ντόπιοι ιθαγενείς ερυθρόδερμοι από τους λευκούς κατακτητές σε Βόρεια και Νότια Αμερική. Οι αποδεκατισμένοι έπρεπε να αφανισθούν, διότι ήταν "άγριοι".
Λαοί με πολύ μακρά παράδοση εξελίχθηκαν, χωρίς να χάσουν την ταυτότητά τους σε υπόδουλους, κακομοίρηδες λαούς, αλλά πάλι, αν άντεξαν ξαναγίνονται μεγάλοι και σπουδαίοι. Οι Κινέζοι, ο μόνος λαός που, όπως εμείς, διατηρεί την ταυτότητά του με την ίδια γλώσσα για χιλιάδες χρόνια, πριν από 80 χρόνια ήταν ασήμαντοι, τόσο που υπέκυψαν σε ελάχιστο χρονικό διάστημα στη βία των Ιαπώνων. Σήμερα είναι μια από τις ηγέτιδες δυνάμεις στον κόσμο.
Οι εξωγενείς παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη των λαών ποικίλλουν. Σε μας π.χ. παίζει ρόλο η μεγάλη ποικιλομορφία εδάφους σε στενό γεωγραφικό χώρο. Ψηλά βουνά με βοσκούς και ληστές. Δίπλα τους ωραίες πεδιάδες με γεωργούς και δίπλα τους τα παράλια με ναυτικούς, ψαράδες, πειρατές. Αυτοί οι λαοί, πλάι ο ένας στον άλλο και με κοινή γλώσσα, διευρύνουν αναγκαστικά τον πνευματικό τους ορίζοντα. Παράλληλα, μια κοινή ιστορία προδιαγράφει τις υποχρεώσεις των νεότερων γενεών.
Καθήκον μας είναι να απαλλαγούμε από το μύθο του κατώτερου λαού και να ξαναβρούμε το κομμένο νήμα με την προγονική ιστορία μας.
