Δημήτρης Αντ. Σιδερής, ομ. καθηγητής καρδιολογίας

Ταχύτητα εξέλιξης

Ο πύραυλος δεν ήξερε μόνο σε ποιο κτήριο βρίσκονταν, ήξερε και σε ποια θέση κάθονταν. Και αυτός και οι 50 τόσοι που αποτελούσαν την εξουσία του κράτους. Αυτό που εντυπωσιάζει όλο τον κόσμο δεν είναι τόσο το τρομαχτικό γεγονός του πολέμου που έχει αρχίσει να δονεί την ανθρωπότητα, όσο η ανατριχιαστική ακρίβεια των βλημάτων. Θυμάμαι την ιστορία που άκουσα από τους ντόπιους στο Μπιζάνι. Καθώς διεύθυνε τις επιχειρήσεις ο Διάδοχος, όλα έπρεπε να είναι άψογα. Αψεγάδιαστα τα χιτώνια, καλογυαλισμένα τα κουμπιά κλπ. Καθώς έστελνε ο Απόλλωνας τις ακτίνες του στη μάχη, τα κουμπιά λαμπύριζαν και οι αντίπαλοι δεν πυροβολούσανꞏ σημάδευαν! Ίσως δεν είχαμε σε άλλη μάχη τόσους αξιωματικούς νεκρούς όσους στ΄ οργισμένο το Μπιζάνι.

Και πετάγομαι πίσω. Πριν από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Το είδος άνθρωπος με δυσκολία επιβιώνει, καθώς δεν έχει ούτε νύχια ούτε δόντια ούτε προβιά. Όμως κάποτε πήρε ένα κλαδί, του αφαίρεσε τα παρακλάδια και το έκανε ραβδί – σπουδαίο όπλο εκείνο τον καιρό. Κάποτε έμαθε να χειρίζεται και τη φωτιά που τον ζέσταινε και τον προστάτευε από τα θηρία. Μάθαινα μικρός πως έμαθαν να τρίβουν δυο ξύλα ώσπου να ανάψει φωτιά. Δεν το πολυπιστεύω πια. Προτιμώ το μύθο. Έβρεχε, έπεσε ένας κεραυνός, έβαλε φωτιά σε ένα δέντρο και ένας τολμηρός άντρας πήγε, έκοψε ένα αναμμένο δαδί το μετέφερε στη σπηλιά του κι από κει κι έπειτα διατηρούσε την πολύτιμη αυτή μορφή ενέργειας. Αυτός που έστειλε τον κεραυνό λεγόταν Δίας και ο τολμηρός Προμηθέας, έκλεψε τη φωτιά από το φλεγόμενο δέντρο και την παρέδωσε στους άλλους να τη φροντίζουν. Θα πέρασαν δεκάδες χιλιάδες χρόνια από τότε και σιγά σιγά το είδος άνθρωπος έμαθε να συνδυάζει τα ραβδιά του με πέτρες, να πλάθει τσουκάλια από πηλό που τον έψηνε στη φωτιά να γίνει στερεός, κατασκεύασε και το τόξο, που το βέλος του έτρεχε πιο γρήγορα από το πιο γοργοπόδαρο θηρίο ή θύμα του και σκότωνε το θηρευτή του πριν προλάβει αυτός να τον αγγίξει με τα φοβερά νύχια και δόντια του. Τώρα, άρχισε να εξασφαλίζεται από τα θηρία και από την πείνα. Και τότε, πριν από καμιά δεκαριά χιλιάδες χρόνια δηλαδή, καθώς συχνά έβρισκε τροφή περισσότερη από όση του χρειαζόταν, άρχισε να θέτει περιορισμούς διατροφικούς και γενετήσιους, στον εαυτό του. Η μυθολογία λέει ότι αυτό πρωτόγινε εκεί κοντά που ο πόλεμος μαίνεται σήμερα, ανάμεσα στον Τίγρη και στον Ευφράτη, όπου εμφανίστηκε ο πρώτος ολοκληρωμένος, δηλαδή και κοινωνικός, άνθρωπος, που άρχισε να αφήνει απογόνους να τον θυμούνται για να εξασφαλίζουν την πολύτιμη κληρονομιά του. Πριν από αυτά τα γεγονότα κανένας δεν είχε λόγο να θυμάται τους προγόνους, έτσι οι πρώτοι αυτοί άνθρωποι, που η παράδοση μας τους περιέσωσε με τα ονόματα Αδάμ και Εύα, δεν είχαν γονείς, τους έπλασε επομένως ο Θεός.

Κι από τότε, οι άνθρωποι, αφέντες όλων των ζωντανών πλασμάτων της γης, άρχισαν να πολεμούν και ο ένας εναντίον του άλλου. Όπως όλα τα κοινωνικά ζώα μυρμήγκια, μέλισσες κλπ, που κάνουν μαζικούς πολέμους μεταξύ ζώων του ίδιου είδους για να σφετεριστούν την αποθηκευμένη τροφή που αυτοπολλαπλασιάζεται. Στην αρχή, για χιλιάδες χρόνια, γίνονταν οι πόλεμοι με σφεντόνες, τόξα, ακόντια, δόρατα κλπ. Έπειτα «βελτιώθηκαν» οι συνθήκες και τους τελευταίους αιώνες, οι άνθρωποι σκοτωνόμαστε πιο αποτελεσματικά με μπαρούτι και εντελώς πρόσφατα σημαδεύοντας από την άλλη άκρια της γης το συγκεκριμένο αντίπαλό μας που θέλομε να δολοφονήσουμε.

Το ίδιο διάστημα, ενώ σκοτώνονται μυριάδες άνθρωποι από άλλους ανθρώπους, ο πληθυσμός της γης μεγαλώνει, διότι το είδος μας, δεν παρασκευάζει μόνο μέσα για να αφαιρούν ζωές, αλλά και μέσα για να σώζονται ζωές. Πριν από ενάμιση αιώνα ανακαλύφθηκαν τα εμβόλια που προφυλάσσουν από τα λοιμώδη νοσήματα και πριν από ένα αιώνα ανακαλύφθηκαν «καλοπροαίρετα» μικρόβια που σκοτώνουν άλλα, «εγκληματικά» μικρόβια. Αντιβιοτικά. Τα εμβόλια προφυλάσσουν σε πολύ μεγάλο ποσοστό από τη νόσηση και τα αντιβιοτικά σώζουν σε μεγάλο ποσοστό από την αρρώστια όσους νόσησαν. Μια διαφορά είναι ότι οι άρρωστοι σωσμένοι ξέρουν πως έγιναν καλά. Οι εμβολιαζόμενοι όμως είναι υγιείς και δεν ξέρουν αν θα αρρώσταιναν και το εμβόλιο τους προφύλαξε. Το αποτέλεσμα είναι στατιστικό, συγκρίνοντας την τύχη των εμβολιασμένων πληθυσμών με εκείνη των ανεμβολίαστων. Ανεπιθύμητες παρενέργειες υπάρχουν σε όλες τις ιατρικές πράξεις. Αν είναι σπάνιες συγκρινόμενες με τις θεραπευτικές δράσεις, γίνονται ανεκτές. Στην περίπτωση των εμβολίων, καθώς αυτά εφαρμόζονται σε υγιείς, δυσκολευόμαστε να τις δεχτούμε. Η αποτελεσματικότητα και ασφάλεια κάθε νέας ιατρικής παρέμβασης απαιτούσε γύρω στα 10 χρόνια για να πιστοποιηθεί. Και είδαμε πρόσφατα ότι με την πανδημία του COVID χρειάστηκε μόνο ένα έτος περίπου για να αποκτήσουμε εμβόλιο. Καθώς δεν είναι δυνατό να ξέρουμε ποιος ωφελήθηκε από ένα εμβόλιο, στηριζόμαστε μόνο σε στατιστικές μελέτες. Κι αυτές δείχνουν ότι, αντίθετα με π.χ. την Ισπανική γρίππη στο τέλος του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, που σκότωσε περισσότερους από όσους σκότωσε ο πόλεμος, τα σημερινά εμβόλια κατά του COVID έσωσαν εκατομμύρια ανθρώπους, μόνο που δεν το ξέρουν. Εκείνους όμως που πέθαναν ή βλάφτηκαν από το εμβόλιο τους ξέρομε πολύ καλά. Είναι ελάχιστοι, μερικές δεκάδες ή εκατοντάδες σε όλο τον κόσμο, πάντως ασήμαντος αριθμός συγκριτικά με τον αριθμό εκείνων που σώθηκαν.

Διαφήμιση

Το θέμα που με απασχολεί όμως τώρα είναι η ταχύτητα της εξέλιξης που προχωρεί με διαρκώς επιταχυνόμενο ρυθμό τόσο για να αφαιρεί όσο και για να σώζει ανθρώπινες ζωές. Βέβαια, η πρόοδος προς τον όλεθρο έχει το προβάδισμα. Ενώ πια υπάρχει η δυνατότητα να στοχεύεται εκείνος που θέλομε να εξοντώσουμε, δεν υπάρχει αντίστοιχη δυνατότητα στα εμβόλια. Δεν μπορούμε να στοχεύσουμε και να εμβολιάσουμε μόνον εκείνους που είναι πιθανότερο, ή σχεδόν βέβαιο, να αρρωστήσουν, εξαιρώντας τους υπόλοιπους υγιείς που θα υποστούν τον κίνδυνο παρενεργειών χωρίς να έχουν (στατιστικά πάντα) το προνόμιο της προφύλαξης που δεν το χρειάζονται.

Και στις θετικές και στις αρνητικές όψεις της προόδου οι μέρες μας χαρακτηρίζονται από αγνόηση της βούλησης των πολιτών. Επειδή έχομε Αμερικανικές βάσεις στη χώρα μας, βρισκόμαστε στο στόχαστρο των Ιρανικών πυραύλων. Μα ερωτηθήκαμε ποτέ οι πολίτες αν θέλουμε τις βάσεις ή αν συμφωνούμε με τον πόλεμο κατά του Ιράν; Όμοια επιτρέψαμε μια ενημερωμένη συναίνεση για τα εμβόλια; Το σύστημα των λεγόμενων «δημοκρατικών» χωρών δίνει το λόγο στους πολίτες του μόνο για μια στιγμή κάθε 4 χρόνια περίπου. Από κει και πέρα έχει υπεξαιρέσει τη βούλησή τους.