Προοδεύει η εκπόνηση των Εκθέσεων Εκτίμησης της Φέρουσας Ικανότητας (ΕΚΕΦΙ) για τα νησιά του Νότιου Αιγαίου, στο πλαίσιο των υπό εκπόνηση Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά στη χθεσινή συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Κύριο ζητούμενο σχετικά με το περιεχόμενό τους αφορά η καταγραφή προτάσεων για τη φέρουσα ικανότητα των νησιών, με κύριο στόχο και ζητούμενο την αρμονική συνύπαρξη της οικονομίας με την κοινωνία και το περιβάλλον.
Αναλυτικός για τη μεθοδολογία εκπόνησής τους υπήρξε ο Δρ. Παναγιώτης Βουλέλης, διδάκτωρ πολεοδόμος, μέλος της Εθνικής Επιτροπής για τις Κλιματικά Ουδέτερες Πόλεις, ο οποίος μίλησε στο Περιφερειακό Συμβούλιο Ν. Αιγαίου. Όπως εξήγησε, πρόκειται για συμπληρωματική δουλειά που υποστηρίζει τα Τοπικά Πολεοδομικά με σκοπό να υπάρξει σχεδιασμός για την περαιτέρω ανάπτυξη των νησιών.
Αρκετοί ήταν οι σύμβουλοι που μίλησαν, καθώς οι εκθέσεις περιλαμβάνουν παρατηρήσεις και προτάσεις για το περιβάλλον, τις υποδομές, τα κυκλοφοριακά, τις λιμενικές εγκαταστάσεις, τις δομές Υγείας κ.α..
Εκτός των ανωτέρω, ο περιφερειάρχης, Γιώργος Χατζημάρκος πρότεινε συνεργασία στον κ. Βουλέλη, ώστε η Περιφέρεια Ν. Αιγαίου να συντάσσει σε ετήσια βάση μια σχετική έκθεση με στοιχεία για τα νησιά και τις μεταβολές σε κάθε επίπεδο που συμβαίνουν και παρατηρούνται σε αυτά. Άλλωστε, η Περιφέρεια Ν. Αιγαίου είναι η μοναδική που έχει δημιουργήσει Διεύθυνση Φέρουσας Ικανότητας, πανελλαδικά.
Σύγκρουση(;) ανάμεσα σε ανάπτυξη και προστασία
Άξια λόγου υπήρξε η παρατήρηση – ερώτηση της επικεφαλής της παράταξης “Ανοιχτοί Ορίζοντες στο Νότιο Αιγαίο”, Χρύσας Καραγιάννη με φόντο τις εκθέσεις φέρουσας ικανότητας των νησιών, η οποία αφορούσε στο αν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων ανάμεσα στην ανάπτυξη και στην προστασία του περιβάλλοντος.
Στα παραπάνω απάντησε ο κ. Βουλέλης, λέγοντας τα εξής: “Επειδή μέχρι σήμερα δεν υπήρχε πρώτο επίπεδο χωρικού σχεδιασμού στους περισσότερους προορισμούς. Ή ήταν τμηματικοί ή ήταν παλιοί και γι' αυτόν τον λόγο δεν υπήρχε προστασία. Δηλαδή δεν είχε καθοριστεί με απόλυτη ασφάλεια, η προστασία όπως θα καθοριστεί τώρα στο πλαίσιο των διαταγμάτων”.
Την ίδια ώρα, πρόσθεσε πως “άρα, θέλουμε να έχουμε ανάπτυξη γιατί χωρίς ανάπτυξη δεν θα έχουμε μόνιμους κατοίκους και χωρίς μόνιμους κατοίκους, θα κινδυνεύουν τα νησιά μας και μάλιστα αυτά που “ανοίγουν” το καλοκαίρι και “κλείνουν” τον χειμώνα. Πρέπει να βρούμε τρόπους και μεθόδους που προκύπτουν μέσα από τον ίδιο τον σχεδιασμό και από τη συζήτηση με τις τοπικές κοινωνίες. Με τους ανθρώπους που ζουν στα νησιά και κατανοούν ποιο είναι το συγκριτικό πλεονέκτημα”.
Ενδεικτικά, μίλησε για τα μοντέλα όπως οι ψηφιακοί νομάδες που “έχει αρχίσει και γίνεται πολύ έντονο στους νησιωτικούς προορισμούς με ανθρώπους από το εξωτερικό που θέλουν να έρθουν να μείνουν στα νησιά. Και τα αγροτουριστικά μοντέλα τα θεωρώ εξαιρετικά. Αλλά και άλλους τρόπους που μπορούν να φέρουν την καινοτομία μέσα στον Δήμο και να συνδυαστεί και με την τουριστική ανάπτυξη”.
Πάντως, αρκετές φορές ο κ. Βουλέλης επεσήμανε πως “ο τουρισμός είναι μία βιομηχανία της χώρας που δεν θεωρούμε πως πρέπει να αναπτύσσεται μόνος του, γιατί αν αναπτύσσεται μόνος του, σε περιβάλλοντα όπως ζήσαμε με τον Covid-19, θα δημιουργηθούν πάρα πολύ σοβαρά προβλήματα. Θέλουμε ο τουρισμός στα νησιά να αποτελεί τον μοχλό εκείνο που θα βοηθήσει στην περαιτέρω ανάπτυξη και ισχυροποίηση του αναγκαίου και πάρα πολύ σημαντικού πρωτογενούς τομέα και της τυποποίησης του δευτερογενούς τομέα μικρής ανάπτυξης”.
Περί επάρκειας σε δομές Υγείας και δημογραφικού
Παρακάτω τοποθετήθηκε αναφορικά και με την παρατήρηση του επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Νικηφόρου Παπανικόλα για τη μη επάρκεια των δομών Υγείας στα νησιά. Στην ερώτηση αν αυτές οι εκθέσεις θα είναι δυναμικές και θα παρακολουθούν την εξέλιξη, ο κ. Βουλέλης τόνισε τα ακόλουθα.
“Αυτά ελέγχονται στο πλαίσιο του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου. Υπάρχει η μεθοδολογία, ανάλογα με τον πληθυσμό, ελέγχεται και καταγράφεται τι πρέπει να υπάρχει σε πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο επίπεδο κλπ”, δήλωσε.
Επιπρόσθετα, σχετικά με την αναγκαιότητα αύξησης του μόνιμου πληθυσμού συμπλήρωσε πως “η ΕΚΕΦΙ φροντίζει στο να αναδείξει τα πραγματικά δεδομένα. Πού υπάρχει πρόβλημα και πού υπάρχει ευκαιρία. Αυτή την “πάσα” να την πάρει ο σχεδιασμός και να ολοκληρωθεί και το πρόγραμμα εφαρμογής να δώσει συγκεκριμένες δράσεις, οι οποίες θα έρθουν αύριο να χρηματοδοτηθούν”.
Υπογράμμισε, ακόμη, πως “η δημογραφική αναγέννηση όπως την ορίζω εγώ σε διάφορα κείμενά μου είναι ζητούμενο όχι μόνο για το Νότιο Αιγαίο αλλά και για όλους τους νησιωτικούς προορισμούς”.
Γ. Λεονταρίτης: Προβληματίζει το παράδειγμα της Σύρου
Άκρως σημαντική υπήρξε και η τοποθέτηση του χωρικού αντιπεριφερειάρχη Κυκλάδων, Γιώργου Λεονταρίτη ο οποίος επεσήμανε πως πίσω από όλα αυτά τα σχέδια, το ενδιαφέρον και η μέριμνα πρέπει να στρέφεται στον άνθρωπο και στην ποιότητα ζωής.
Αναφέροντας το παράδειγμα της Σύρου, με αφορμή την πρόσφατη παρουσίαση των εναλλακτικών σεναρίων για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο, ο κ. Λεονταρίτης παρατήρησε τα ακόλουθα. “Σε αυτή την πρόταση των μελετητών (σ.σ. επικρατέστερο σενάριο) το 50% του νησιού μένει εκτός δόμησης. Πώς συμβαδίζει η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων όταν τους περιορίζουμε τη γη στην οποία θα ζούνε οι ίδιοι και όταν αυξάνεται ο πληθυσμός σε μία περιοχή, στο 50% του νησιού. Δηλαδή στη Σύρο στο 50% θα υπάρχει το περιβάλλον που θα δομείται ελάχιστα και στο άλλο 50% θα αυξηθεί κατά 30% ο πληθυσμός και θα δημιουργήσουμε συνθήκες τι; Πατησίων, Αμπελοκήπων, Πετραλώνων, Ασπροπύργου; Αυτός είναι ο στόχος του Τοπικού Πολεοδομικού για τα επόμενα χρόνια που θέλουμε να εφαρμόσουμε στα νησιά μας;”, σχολίασε καυστικά, υπογραμμίζοντας τέλος πως το σύνολο αυτών των σχεδίων πρέπει να υπηρετούν ρεαλιστικά τις ανάγκες των νησιών και να μεριμνούν για την ποιότητα ζωής των επόμενων γενεών σε αυτά.
Σημειώνεται πως ο κ. Λεονταρίτης για όλα αυτά τα σχέδια δήλωσε πως είναι άκρως απαραίτητο να δίδεται επαρκής χρόνος διαβούλευσης για παρατηρήσεις από τους τοπικούς φορείς.
