Την ανησυχία του για την αποξένωση των Περιφερειών από τη διαχείριση των επόμενων χρηματοδοτικών προγραμμάτων, μετά το τέλος του ΕΣΠΑ 2021 - 2027, - σχέδιο που ήδη επεξεργάζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση -, εξέφρασε ο περιφερειάρχης Ν. Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος στην τελευταία συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Ο περιφερειάρχης επέλεξε να ενημερώσει αναλυτικά τους συμβούλους για τις προωθούμενες αλλαγές που έρχονται όσον αφορά στις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις, οι οποίες ουσιαστικά παραγκωνίζουν τις ευρωπαϊκές Περιφέρειες και δίνουν όλη τη δύναμη της αποκλειστικής διαχείρισης στις κυβερνήσεις των κρατών – μελών.
“Είναι μια ανησυχητική εξέλιξη και τρέμω(!) στη σκέψη να μείνουν τα νησιά μας χωρίς την Πολιτική Συνοχής που είναι οξυγόνο γι’ αυτά”, υπογράμμισε σε έντονο ύφος ο Γιώργος Χατζημάρκος, τονίζοντας πως οι Περιφέρειες της Ευρώπης πρέπει να δώσουν τη μάχη να μπει “φρένο” σε αυτή την αλλαγή, που θα θίξει ευθέως - εν προκειμένω - τα νησιά και την προσεχή πορεία και ανάπτυξή τους.
Ο περιφερειάρχης σχολίασε το αυτονόητο πως τις ανάγκες του κάθε τόπου τις γνωρίζει καλύτερα η αυτοδιοίκηση, λέγοντας πως η διαχείριση είναι σαφώς προτιμότερο να γίνεται από τις Περιφέρειες και όχι από τις κυβερνήσεις. Ως εκ τούτου, σημείωσε πως σε επόμενο Συμβούλιο θα τεθεί ξανά το θέμα, γνωστοποιώντας πως σε επίπεδο Ευρώπης ήδη μελετώνται οι συμμαχίες εκείνες που θα βοηθήσουν να ασκηθεί πίεση κατά της συγκεκριμένης πρόθεσης.
Παρόμοια αγωνία κατέθεσαν και οι επικεφαλής των παρατάξεων της αντιπολίτευσης, ωστόσο ανάμεσα στον Γιώργο Χατζημάρκο και τον επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Ν. Αιγαίου, Γιάννη Αγγέλου ξέσπασε αντιπαράθεση, εξαιτίας της διαφορετικής πολιτικής οπτικής που προσεγγίζουν το θέμα.
Γ. Χατζημάρκος: “Δίνουμε τη μάχη όχι για να διαχειριζόμαστε χρήματα, αλλά για να έχουμε ρόλο και λόγο στον σχεδιασμό”
Αρχικά, ο Γιώργος Χατζημάρκος έκανε λόγο για “μία πάρα πολύ σοβαρή εξέλιξη σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης” και στην περίπτωση που τελικά δρομολογηθεί πρόσθεσε πως “θα είναι καθοριστική για το δημοσιονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα λειτουργήσει - όχι μόνον η χώρα μας - αλλά όλες οι χώρες της Ε.Ε. και ιδιαίτερα όλες οι Περιφέρειες της Ευρώπης”.
Επίσης, διευκρίνισε πως σε ευρωπαϊκό επίπεδο, “με τον όρο Περιφέρειες εννοείται το σύνολο της αυτοδιοίκησης και ακολούθως στην Επιτροπή των Περιφερειών (Committee of the Regions) συμμετέχουν, όχι μόνον οι 300 περίπου περιφερειακές αρχές της Ευρώπης, αλλά και πάνω από 90.000 Δήμοι”.
Σύμφωνα με όσα πρόσθεσε “εδώ λοιπόν μιλάμε για το ΕΣΠΑ, το οποίο στη χώρα μας, “κακοποιείται” συστηματικά. Ωστόσο, βρισκόμαστε κοντά σε μια απόφαση στην Ε.Ε. να μην έχουμε ξανά αυτό το πρόγραμμα (το χρηματοδοτικό εργαλείο ΕΣΠΑ τουλάχιστον όχι με τη μορφή που έχει σήμερα), καθώς αυτά “γεννιούνται” κάτω από τον τίτλο της πολιτικής απόφασης με τον τίτλο “Πολιτική Συνοχής” και μέσω αυτού υλοποιούνται αναπτυξιακές πολιτικές στις χώρες”.
Όπως γνωστοποίησε αυτή η συζήτηση “για τον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό της Ε.Ε. έχει αρχίσει ανάμεσα στα κράτη - μέλη και δυστυχώς, οι πρώτες ενδείξεις είναι ανησυχητικές. Κι αυτό γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μία πρόταση πρόσφατα, για ριζική αναμόρφωση του τρόπου με τον οποίο χρηματοδοτούνται οι Περιφέρειες (για Δήμους και Περιφέρειες σε ολόκληρη την Ευρώπη)”.
Αναφορικά με τον νέο τρόπο που επεξεργάζονται ανέφερε πως “εισάγει έναν νέο μηχανισμό - ο οποίος είναι προς συζήτηση - και ονομάζεται εθνικό και περιφερειακό σχέδιο εταιρικής σχέσης, που στην πράξη αφαιρεί αρμοδιότητες από τις Περιφέρειες, συγκεντρώνοντας τη διαχείριση όλων των πόρων σε κεντρικό - εθνικό επίπεδο”.
Όπως εξήγησε απλά ο περιφερειάρχης “δηλαδή, καταργεί τα ΠΕΠ (αν κι έχουν άλλο τίτλο σε κάθε χώρα, αλλά έχουν την ίδια φιλοσοφία). Δηλαδή είναι χρηματοδοτικά “εργαλεία” τα οποία διαχειρίζονται σε τοπικό επίπεδο οι Περιφέρειες, συμμετέχοντας με πολύ καθοριστικό τρόπο στον σχεδιασμό και στη διαχείριση των προγραμμάτων”.
Άρα, επεσήμανε πως “αυτό που ξέραμε μέχρι σήμερα ως ΕΣΠΑ 2021-2027 δεν θίγεται, αλλά μετά το 2027+2 (έως το 2029) κινδυνεύουμε να μην έχουμε άλλο ΕΣΠΑ υπό αυτή(!) τη μορφή”.
Διευκρίνισε, βέβαια, πως “δεν θα σταματήσουν οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις και τα κράτη - μέλη θα συνεχίσουν να λαμβάνουν χρηματοδοτήσεις, αλλά η διαχείριση θα γίνεται αποκλειστικά από τις κυβερνήσεις των κρατών - μελών”.
Συνεπώς, εξήγησε πως “κινδυνεύει η Πολιτική Συνοχής και πάμε στο κεντροποιημένο σύστημα. Είναι μια ανησυχητική εξέλιξη”.
Δηλαδή, συμπλήρωσε πως “εάν περάσει αυτή η πρόταση η διαχείριση θα αποφασίζεται χωρίς(!) τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και φυσικά των Περιφερειών”. Αυτό, όπως πρόσθεσε ο Γιώργος Χατζημάρκος, “προκάλεσε έντονη αντίδραση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση της Ευρώπης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αμφισβητεί το δικαίωμά μας να διαχειριζόμαστε το μέλλον μας, αφού μετατρέπεται σε ένα σύστημα διαχείρισης κονδυλίων χωρίς τη συμμετοχή των Περιφερειών. Αυτό δεν αφορά μόνον τη θεσμική μας θέση, αλλά και τη δυνατότητα των τοπικών κοινωνιών να έχουν πρόσβαση σε χρηματοδοτικά “εργαλεία” που έχουν σχεδιαστεί σε τοπικό επίπεδο σε α’ και β’ βαθμό”.
Ο κ. Χατζημάρκος προτού ολοκληρώσει την ενημέρωσή του, σχολίασε πως “τρέμω στη σκέψη να μείνουν τα νησιά μας χωρίς την Πολιτική Συνοχής που είναι οξυγόνο γι’ αυτά. Είναι πάρα πολλά έργα που σε κεντρικό επίπεδο μπορεί να περνούν απαρατήρητα”.
Και κατέληξε πως η Περιφέρεια Ν. Αιγαίου δίνει δυναμικά αυτή τη μάχη με συμμαχίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. “Η Ευρώπη των Περιφερειών είναι η Ευρώπη των πολιτών και των ισχυρών Περιφερειών. Είναι πολιτικό μας χρέος να στηρίξουμε ενεργά αυτή τη μάχη που δίδεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο με όλη την τοπική αυτοδιοίκηση της Ευρώπης” σημείωσε, λέγοντας πως “η χώρα μας και κυρίως το Νότιο Αιγαίο, χρειάζεται την Πολιτική Συνοχής. Όχι για να διαχειριζόμαστε χρήματα –να το ξεκαθαρίσω αυτό. Αλλά για να έχει ρόλο, λόγο και ευθύνη στον σχεδιασμό. Το ΕΣΠΑ δεν είναι λεφτά από τις Βρυξέλλες. Είναι ένα “εργαλείο” με το οποίο εφαρμόζουμε ευρωπαϊκές αξίες στην πράξη. Αυτό το υπερασπιζόμαστε”.
Ν. Παπανικόλας: “Μία κυβέρνηση δεν θα έχει αντικειμενικά κριτήρια στη διαχείριση των κονδυλίων”
Παρόμοια αγωνία κατέθεσε μέσω της τοποθέτησής του και ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στο Περιφερειακό Συμβούλιο Ν. Αιγαίου, Νικηφόρος Παπανικόλας, αναφορικά με τις προωθούμενες εξελίξεις στη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων. “Θέλουμε τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποκτήσουν μεγαλύτερη συνοχή ή όχι; Το να αποδυναμώνουμε τον ρόλο των Περιφερειών προσωπικά με ανησυχεί. Είμαστε όλοι επιφυλακτικοί όταν μιλάμε για τη διαχείριση κονδυλίων από μία κυβέρνηση που δεν θα έχει κάθε φορά αντικειμενικά κριτήρια”, ξεκαθάρισε ο κ. Παπανικόλας, λέγοντας μάλιστα πως “εάν περάσει αυτή η απόφαση θα είναι ένα βαθύτατο πλήγμα, γιατί πάει την Ευρώπη πίσω. Ενώ πηγαίναμε σε μια Ευρώπη με τη λογική της διεύρυνσης, με το να αποδυναμώνουμε τον ρόλο των Περιφερειών, κάνουμε ένα βήμα πίσω”.
Και ο ίδιος σημείωσε σε απόλυτο τόνο πως “προσωπικά με τρομάζει η ιδέα να ασκείται η διαχείριση τέτοιων κονδυλίων από ένα κυβερνητικό όργανο”, προτείνοντας τέλος να γίνει κοινή συνεδρίασης της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος (ΕΝΠΕ) και της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) για το σοβαρό θέμα, ώστε να μεταφερθεί σε κεντρικό επίπεδο και στα αρμόδια Υπουργεία.
Χ. Καραγιάννη: “Ισχυρές συμμαχίες και ξεκάθαρες απόψεις”
Στη συνέχεια πήρε τον λόγο η επικεφαλής της παράταξης “Ανοιχτοί Ορίζοντες στο Νότιο Αιγαίο”, Χρύσα Καραγιάννη θέτοντας πρώτα το “φιλοσοφικό” ερώτημα, όπως χαρακτηριστικά είπε, “αν όλοι έχουμε συμβάλει σε αυτήν τη ριζική αναθεώρηση για το πώς σκέφτεται η Ευρωπαϊκή Ένωση των διαχωρισμό των κονδυλίων με στόχο την Πολιτική Συνοχής”. Συμπλήρωσε, μάλιστα, πως “ο αρχικός στόχος για τη εξισορρόπηση ανάμεσα στην περιφερειακή ανάπτυξη και στο κεντρικό ΑΕΠ, αν έβλεπαν πως τελικά δεν οδηγούσε εκεί που ήθελαν”.
Ωστόσο, από την άλλη έθεσε και το ερώτημα, αν ο στόχος τους είναι η ενίσχυση της ροής κονδυλίων “προς νέες προκλήσεις ασφάλειας”, μιλώντας για εξοπλισμό.
Σε κάθε περίπτωση, επεσήμανε πως “αν όλα αυτά έχουν συμβάλλει, σίγουρα(;) η ρητορική μας και η επιχειρηματολογία μας, μπορεί να στηρίξει αυτά που θέλουμε σε ένα επόμενο Περιφερειακό Συμβούλιο, ή τελικά είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από εμάς”.
Η ίδια τόνισε πως “οι συμμαχίες πρέπει να είναι ισχυρές και το Περιφερειακό Συμβούλιο να έχει ξεκάθαρα απόψεις”.
Γ. Αγγέλου: “Κατευθύνονται όλα στην πολεμική οικονομία”
Τέλος, ο επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης, Γιάννης Αγγέλου προσεγγίζοντας το θέμα άκρως πολιτικά και μεταφέροντας τη θέση του Κομμουνιστικού Κόμματος, πως όλα τα χρήματα κατευθύνονται στην Ευρώπη, στο κομμάτι της πολεμικής οικονομίας (800 δις ευρώ), προκάλεσε εκνευρισμό αλλά και απαντήσεις εκ μέρους του περιφερειάρχη.
Σύμφωνα με όσα υποστήριξε ο δεύτερος, η ερμηνεία που δίνει σε αυτή την αλλαγή που έρχεται σε επίπεδο Ευρώπης, προκύπτει καθώς εκτιμά πως “πιστεύω ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, τα κράτη - μέλη “γλυκάθηκαν” από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς έδινε αρκετά κίνητρα, πιο ευέλικτες διαδικασίες κ.α.. Είναι μια άποψη που έχουμε στην Επιτροπή στις Βρυξέλλες και καλλιεργήθηκε από κάποιους. Γι’ αυτό και θέλησαν να το επεκτείνουν στο θέμα της Πολιτικής Συνοχής”.
Η τοποθέτηση στον κ. Αγγέλου παρακάτω δεν επετράπη, δημιουργώντας έναν έντονο εκνευρισμό και στις δύο πλευρές.
