Στην ανάθεση σε ανάδοχο των υπηρεσιών αποκομιδής των απορριμμάτων και του καθαρισμού δημοσίων χώρων για τη Δημοτική Ενότητα Μυκονίων, προχωρά ο Δήμος Μυκόνου για τρία έτη, με δυνατότητα παράτασης της σύμβασης για ένα έτος επιπλέον.
Στο πλαίσιο της βελτίωσης της ελκυστικότητας της Μυκόνου – και άρα και της ανταγωνιστικότητάς της – ως ποιοτικού τουριστικού προορισμού και λαμβάνοντας υπόψιν τις ολοένα αυξανόμενες ροές επισκεπτών που συνεπάγονται κατακόρυφη αύξηση του όγκου των παραγόμενων απορριμμάτων και σε συνάρτηση με τις γραφειοκρατικές, οικονομικές και αντικειμενικές δυσκολίες, για την επαρκή στελέχωση και εξοπλισμό της Υπηρεσίας Καθαριότητας, ο Δήμος Μυκόνου με απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής ενέκρινε την προκήρυξη ανοικτού διεθνούς διαγωνισμού, προκειμένου οι υπηρεσίες αποκομιδής των απορριμμάτων, του καθαρισμού των κοινόχρηστων χώρων και όχι μόνο, να ανατεθεί σε ανάδοχο για τρία έτη, με δικαίωμα προαίρεσης για ένα ακόμη έτος.
Η εκτιμώμενη αξία για τα τρία έτη της σύμβασης ανέρχεται στο ποσό των 6.893.118 ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ και στα 9.190.824 ευρώ για τέσσερα έτη σε περίπτωση που ασκηθεί το δικαίωμα της ετήσιας προαίρεσης και θα προέλθει από πόρους του Δήμου.
Πάνω από 20 εκατ. τόνοι τα ετήσια παραγόμενα απορρίμματα
Με δεδομένο, ότι η καθαριότητα του νησιού θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη για την σωστή τουριστική του ανάπτυξη και την εικόνα του, αλλά και το γεγονός ότι ο Δήμος Μυκόνου θεωρείται ένας εκ των πλέων δημοφιλών διεθνώς τουριστικών προορισμών, το αναπτυσσόμενο ρυπαντικό φορτίο που προκύπτει την θερινή περίοδο, είναι πολλαπλάσιο του αντιστοίχου της χειμερινής περιόδου των 10.134 κατοίκων.
Μάλιστα, στη σχετική μελέτη της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου, που συνοδεύει την διακήρυξη, τονίζεται, ότι κατά τους θερινούς μήνες ο Δήμος φιλοξενεί έως και 150.000 επισκέπτες ημερησίως πέραν του μόνιμου πληθυσμού των 10.134 κατοίκων καθώς και μεγάλο αριθμό διερχομένων επισκεπτών (από τα κρουαζιερόπλοια και τις ημερήσιες εκδρομές από τα γύρω νησιά όπως Σαντορίνη, Πάρο, Σύρο Τήνο κλπ.)
Για τον λόγο αυτό, υπάρχει μεγάλη απόκλιση στις απαιτήσεις της υπηρεσίας καθαριότητας, τόσο σε έμψυχο δυναμικό όσο και σε μηχανικά μέσα, κατά τη διάρκεια του έτους, λόγω των αυξημένων αναγκών που προκύπτουν κατά την θερινή περίοδο, η οποία αρχίζει από τον μήνα Απρίλιο και λήγει στο τέλος Οκτωβρίου και κατά την οποία παρατηρείται μεγάλη αύξηση των παραγόμενων απορριμμάτων.
Ενδεικτικά, από τα διαθέσιμα στοιχεία της υπηρεσίας προκύπτει, πως οι διαγωνιζόμενοι θα πρέπει κατά το σχεδιασμό της παρεχόμενης υπηρεσίας να λάβουν, επί ποινή αποκλεισμού, ως μέση ετήσια ποσότητα εισερχομένων απορριμμάτων τους 21 εκατομμύρια τόνους.
Ενδεικτικά αναφέρεται, πως το 2019, ο ετήσιος όγκος των οικιακών απορριμμάτων έφτασε τα 20.092.372 τόνους, ενώ η ανακύκλωση τους 3.537.190 τόνους.
Ανεπαρκές το υφιστάμενο προσωπικό
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η μελέτη, παρ’ όλο που ο Δήμος Μυκόνου συμμετείχε σε προκήρυξη του ΑΣΕΠ, μέσω του οποίου σχεδιαζόταν η συνολική επάνδρωση της Υπηρεσίας Καθαριότητας με 121 άτομα, ωστόσο, για διάφορους λόγους που έχουν να κάνουν με ζητήματα των τελικών επιλεχθέντων, ο Δήμος σήμερα διαθέτει 108 άτομα στην Υπηρεσία.
Κρίνοντας πως βάσει των ανωτέρω ο Δήμος δεν κατάφερε να αποκτήσει το αναγκαίο προσωπικό για την κάλυψη των αναγκών του, η μία εναλλακτική λύση, πέραν της ανάθεσης, είναι η πρόσληψη σε ετήσια βάση, εποχιακού προσωπικού για τη συλλογή απορριμμάτων.
Σημειώνεται ωστόσο, ότι συχνά, η διακύμανση των αναγκών σε μερικές περιπτώσεις αυξομειώνεται μηνιαίως, όπως για παράδειγμα κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο όπου υπάρχουν αυξημένες ανάγκες λόγω προετοιμασίας τουριστικής περιόδου, κατά τους μήνες Μάιο και Ιούνιο μειωμένες ανάγκες λόγω αρχής τουριστικής περιόδου και τους μήνες Ιούλιο έως Σεπτέμβριο, αυξημένες ανάγκες λόγω υψηλής τουριστικής περιόδου.
Παρομοίως συμβαίνει για παράδειγμα και με την περίοδο του Πάσχα όπου παρατηρούνται υψηλότατες ανάγκες πριν την εορταστική περίοδο αλλά χαμηλότερες μετά.
Όμως το σύστημα προσλήψεων με τις συνεχόμενες εξάμηνες ή οκτάμηνες συμβάσεις που ακολουθείται, δεν ανταποκρίνεται στην αυξομείωση αυτή με άμεσο αποτέλεσμα την αδικαιολόγητη οικονομική επιβάρυνση του Δήμου. Παράλληλα, αναφέρεται, ότι πολλές φορές οι επιλεχθέντες δεν αποδέχονται τη θέση για την οποία προσλήφθηκαν και οι διαδικασίες αντικατάστασής τους είναι επίσης χρονοβόρες επιβαρύνοντας περεταίρω το κόστος για τον Δήμο. Ταυτόχρονα, η επιλογή του εποχιακού προσωπικού γίνεται με κριτήρια που πολλές φορές δεν σχετίζονται με την ικανότητά του, για την εκτέλεση των απαιτούμενων εργασιών (μήνες ανεργίας, οικογενειακή κατάσταση). Επιπλέον, η πρόσληψη εποχιακού προσωπικού απαιτεί χρονοβόρες διαδικασίες, τόσο στο στάδιο της έγκρισης, όσο και στο στάδιο της επιλογής θέσεων.
Ως εκ τούτου, η μελέτη καταλήγει, πως η λύση που χρησιμοποιείτο μέχρι πρότινος, δηλαδή η κάλυψη των αναγκών με εποχιακές προσλήψεις, δεν είναι πλέον λειτουργική, ανεξάρτητα από το υψηλό κόστος της.
Τι αναλαμβάνει ο ανάδοχος
Με το Δήμο να καταλήγει στη λύση του αναδόχου, προτείνεται η ανάληψη όλων των υπηρεσιών καθαριότητας στη Χώρα Μυκόνου, με τις υπηρεσίες αυτές να παρέχονται καθημερινά, επτά ημέρες την εβδομάδα και σε 24ωρη βάση εάν αυτό είναι δυνατόν.
Οι εργασίες στον τομέα καθαριότητας, αφορούν σε:
- Αποκομιδή αστικών απορριμμάτων
- Χειρωνακτικό οδοκαθαρισμό και συντήρηση πρασίνου
- Μηχανική Οδοσάρωση
- Πλύσιμο κάδων απορριμμάτων
- Αποκομιδή ογκωδών αντικειμένων και απορριμμάτων
- Καθαρισμό Τουαλετών
Μετά από διαβούλευση της Τεχνικής Υπηρεσίας με τη δημοτική αρχή, η μελέτη καταλήγει, μεταξύ άλλων, πως για την εκτέλεση των εργασιών που περιγράφονται ο ανάδοχος θα διαθέσει τον απαιτούμενο ειδικό μηχανολογικό εξοπλισμό και τα παρελκόμενα μέσα εξ ολοκλήρου, χωρίς ο Δήμος να παραχωρήσει ίδια μέσα, προσωπικό ή οποιοδήποτε υλικό και χωρίς επίσης να συμμετάσχει καθόλου στην εκτέλεση τους, ασκώντας μόνο την εποπτεία και παρακολούθηση της σχετικής σύμβασης.
Για τον ειδικό μηχανολογικό εξοπλισμό που θα διαθέσει ο ανάδοχος, τίθενται προδιαγραφές ως προς την κατηγορία εκπεμπόμενων ρύπων, στα πλαίσια της προσπάθειας του Δήμου για μείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης των μέσων που θα χρησιμοποιηθούν για την εκτέλεση των εργασιών. Η πλειονότητα των μέσων τα οποία θα έρχονται σε καθημερινή επαφή με τους πολίτες όπως τα απορριμματοφόρα, τα σάρωθρα κ.λ.π., προβλέπεται να πληρούν προδιαγραφές της χαμηλότερης δυνατής εκπομπής ρύπων.
Με δεδομένη τη σημαντική διακύμανση του όγκου των απορριμμάτων καθώς και των αναγκών καθαρισμού των κοινοχρήστων χώρων, το ημερολογιακό έτος κατηγοριοποιείται σε δύο χρονικές περιόδους, ήτοι:
α) Υψηλή - από 15η Απριλίου έως 15η Οκτωβρίου
β) Χαμηλή από 16η Οκτωβρίου έως 14η Απριλίου.
Προκειμένου να υποστηριχθούν οι οικονομικές δραστηριότητες του νησιού και να βελτιωθεί η εικόνα του νησιού-ειδικά κατά την υψηλή περίοδο- χωρίς να υπολείπεται ποιοτικά η εξυπηρέτηση των μόνιμων κατοίκων-δημοτών, η αποκομιδή θα γίνεται σε τρία ανεξάρτητα ρεύματα:
- αποκομιδή ξενοδοχείων και μεγάλων παραγωγών, με προγραμματισμό των ωρών αποκομιδής για να δημιουργείται η χαμηλότερη δυνατή όχληση στη δραστηριότητα
- αποκομιδή από τη Χώρα σε τρείς ή τέσσερεις περιόδους για να περιοριστεί ο αριθμός αλλά και η υπερχείλιση των κάδων
- αποκομιδή οδικού δικτύου και λοιπών δραστηριοτήτων
Για την αποκομιδή των απορριμμάτων σε στενούς δρόμους των οικισμών της Χώρας θα χρησιμοποιούνται δύο μικρά απορριμματοφόρα χωρητικότητας κάδου 1,5 - 2m3 σε καθημερινή βάση και πρωινή βάρδια.
Οι εργασίες αποκομιδής ογκωδών απορριμμάτων θα εκτελούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και σε όλες τις περιοχές του Δήμου, για πέντε ημέρες εβδομαδιαίως. Για τις ανάγκες της αποτελεσματικότερης αποκομιδής των ογκωδών απορριμμάτων, ο ανάδοχος θα διαθέσει ειδικό λογισμικό και εφαρμογή κινητού τηλεφώνου (app) για την απευθείας ενημέρωση του από τους δημότες.
Πέραν των τακτικών αναγκών αποκομιδής απορριμμάτων και καθαρισμού των
κοινοχρήστων χώρων, ο ανάδοχος θα διαθέτει σε καθημερινή βάση, για 5 ημέρες εβδομαδιαίως και για όλη την επικράτεια του Δήμου, ειδικό συνεργείο το οποίο θα επιλαμβάνεται σε έκτακτες περιπτώσεις.
Ποιες υπηρεσίες παραμένουν στο Δήμο
Στη σχετική μελέτη σημειώνεται, πως η ανάληψη όλων των υπηρεσιών καθαριότητας στην Δημοτική Κοινότητα Άνω Μεράς από το υφιστάμενο προσωπικό του Δήμου είναι η καλύτερη λύση και τούτο διότι το υπάρχον προσωπικό καλύπτει τις ανάγκες της Δ.Κ. Άνω Μεράς, είναι έμπειρο, γνωρίζει πολύ καλά τον χώρο και τις ιδιομορφίες του ως εκ τούτου είναι πιο ασφαλές ο χειρισμός των οχημάτων, μηχανημάτων και γενικότερα, μηχανολογικού εξοπλισμού να γίνεται από έμπειρο προσωπικό, που γνωρίζει τις ιδιομορφίες της περιοχής.
Παράλληλα δε η λύση αυτή, περιορίζει δραστικά την ανάμιξη των συνεργείων του Δήμου, με αυτά του αναδόχου, τον ευχερέστερο διαχωρισμό περιοχών και αρμοδιοτήτων και την αποφυγή παρανοήσεων.
Τέλος, πέραν των απαραίτητων υπηρεσιών στη Δ.Κ. Άνω Μεράς, ο Δήμος θα αναλάβει τη διαχείριση των κάδων συμπίεσης απορριμμάτων σε όλη την έκταση του Δήμου, θα εκτελεί επίσης τις σχετικές υποχρεώσεις (αποκομιδή απορριμμάτων και καθαριότητα) στις Λιμενικές ζώνες σε όλη την έκταση του Δήμου, ενώ πρόσθετα η υπηρεσία καθαριότητας του Δήμου θα ασχοληθεί και με την οργάνωση, εποπτεία και εφαρμογή του συστήματος ανακύκλωσης απορριμμάτων στην πηγή.
Επιτακτική και αναπόφευκτη η ανάθεση σε ανάδοχο
Η σχετική μελέτη της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Μυκόνου καταλήγει μετά από ιδιαίτερα αναλυτική και εμπεριστατωμένη αποτύπωση των ανθρώπινων και εξοπλιστικών πόρων του Δήμου, κοστολόγηση υπηρεσιών και περιγραφή της υφιστάμενης κατάστασης, πως η ανάθεση μέρους της υπηρεσίας αποκομιδής απορριμμάτων και καθαρισμού κοινόχρηστων χώρων του Δήμου, είναι επιτακτική και αναπόφευκτη.
Μια τέτοια κίνηση, όπως αναφέρεται, θα δώσει άμεση λύση στα λειτουργικά και γραφειοκρατικά προβλήματα που παρουσιάζονται σήμερα και θα βελτιώσει αποτελεσματικά τις παρεχόμενες υπηρεσίες καθαριότητας – σε όλους τους τομείς – τόσο στον τομέα ευθύνης του αναδόχου, όσο και στον τομέα ευθύνης του Δήμου, αφού πλέον το υφιστάμενο προσωπικό του Δήμου, θα εκτελεί μικρότερο έργο, ανάλογο του αριθμού του και του εξοπλισμού του, με αποτέλεσμα το παραγόμενο έργο να είναι σαφώς αναβαθμισμένο.
Με την ανάθεση τμήματος των υπηρεσιών καθαριότητας, υπογραμμίζεται ότι επιτυγχάνονται επίσης οικονομίες κλίμακας, προστασία του περιβάλλοντος (μείωση δρομολογίων, πλύση και απολύμανση κάδων απορριμμάτων, προμήθεια νέου εξοπλισμού σύγχρονης αντιρρυπαντικής τεχνολογίας, αύξηση ποσοστών ανακύκλωσης) αξιοποίηση υφιστάμενου εξοπλισμού κλπ.
