Συστήνεται η κατάποση και όχι η απόχρεμψη

Συντάκτης: Αντώνης Μπούμπας

Όταν κάτι δεν μας αρέσει και θεωρούμε ότι, προσβάλλει την ιστορία, τις παραδόσεις και την αισθητική μας, κάνουμε τον κακό χαμό. Όταν αυτό χρησιμοποιείται για να περάσει ένα κοινωνικό μήνυμα, που αδυνατούμε να αντικρούσουμε δημοσίως, κάνουμε την πάπια.

Τον Ιούλιο του 2016, η ομάδα «Rea-lly? Team» με αντικείμενο τη street art, είχε συμμετάσχει στο Eye’s Walk Digital Festival, δημιουργώντας έργα σε κεντρικά σημεία της Ερμούπολης με θέμα το προσφυγικό ζήτημα. Σύντομα, κάποιοι φρόντισαν να καταστρέψουν το προσφυγόπουλο με το πορτοκαλί μπαλόνι, απέναντι από το Αρχαιολογικό Μουσείο, ρίχνοντας άσπρη μπογιά στο πρόσωπό του. Στη συνέχεια, το αποτελείωσαν, σπάζοντας διάφορα τμήματα του κόντρα πλακέ, πάνω στο οποίο οι καλλιτέχνες δούλεψαν το γκράφιτι. Κανείς όμως από αυτούς, δεν βγήκε να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους προέβησαν στις παραπάνω πράξεις. Είναι αντίθετοι με τη συγκεκριμένη μορφή τέχνης ή ενοχλήθηκαν από το θέμα των έργων;

Σεπτέμβριος του 2017. Η πρωτεύουσα των Κυκλάδων «καλωσόρισε» το 1ο Stray Art Festival με θέμα την ανάδειξη της street art. Γιατί τα σημεία στίξης; Γιατί, το graffiti με τον Μάρκο Βαμβακάρη και το τατουάζ του στον τοίχο του Νεωρίου, ξεσήκωσαν θύελλες αντιδράσεων, αποτελώντας το «κατάλληλο» όπλο για όσους είχαν ενστάσεις με τον τρόπο αποτύπωσης του Συριανού ρεμπέτη, να χτυπήσουν και να εκμηδενίσουν όλη αυτή την προσπάθεια. Το φεστιβάλ διοργανώθηκε από φοιτητές του Τμήματος Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου και γεννήθηκε από μια ιδέα του υποψήφιου διδάκτορα και καλλιτέχνη Πάρι Ξυνταριανού – Τσιροπινά, μέλους της ομάδας «Rea-lly? Team», η οποία το προηγούμενο καλοκαίρι είχε λάβει μέρος στο «Europass» του Eye’s Walk.

Διαφήμιση

Οκτώβριος του 2017. Η Αναπτυξιακή Εταιρεία Κυκλάδων διοργάνωσε στη Σύρο καλλιτεχνικά εργαστήρια street art, origami και γελοιογραφίας με θέμα την προστατευόμενη περιοχή της Γυάρου. Εκπαιδευτής του εργαστηρίου street art ήταν ο Πάρις Ξυνταριανός – Τσιροπινάς. Τα γκράφιτι που είχαν στόχο να αναδείξουν τον θαλάσσιο πλούτο της Γυάρου και να επισημάνουν την ανάγκη διαφύλαξης και προστασίας του, δημιουργήθηκαν πάνω σε κόντρα πλακέ, καθώς επιθυμία των υπευθύνων ήταν να μη γίνει κάτι μόνιμο, που θα αποτελούσε και πάλι «ψωμάκι» για τους συνήθεις αντιρρησίες τέχνης. Ωστόσο, το αποτέλεσμα όλων των εργαστηρίων θα εκτεθεί κάποια στιγμή στην Αίθουσα Τέχνης «Γιάννη & Ελένης Βάτη», σε συνεργασία με τον Δήμο Σύρου – Ερμούπολης.

Παρόλο που η δράση αυτή, δεν έθιξε κάποιο «αμφιλεγόμενο» κοινωνικό ζήτημα και δεν αλλοίωσε ούτε την πολιτιστική κληρονομιά της Ερμούπολης ούτε την ταυτότητα του νησιού, πέρασε στα ψιλά και δεν αναδείχθηκε ως μία προσπάθεια προβολής ενός σημαντικού περιβαλλοντικού θέματος μέσα από μία μορφή τέχνης, που στο παρελθόν είχε στοχοποιηθεί για όλους τους προαναφερόμενους λόγους. Συνεπώς, όταν κάτι δεν μας δίνει πάτημα για να το «πολεμήσουμε» και να του προσάψουμε τα «επτά κακά της μοίρας μας», κάνουμε γαργάρα τον καλό λόγο, που δεν μας συμφέρει να εκφράσουμε. Το πρόβλημα στην προκειμένη περίπτωση για εκείνους που μονίμως έχουν τη διαφωνία στην άκρη της γλώσσας τους έγκειται στο ότι, δεν μπορούν, ως είθισται, να χαλάσουν τον κόσμο, επειδή τα γκράφιτι δεν είναι μόνιμα, δεν βρίσκονται στο οπτικό πεδίο τους και δεν θέλουν να κατηγορηθούν ότι είναι αντίθετοι στο θέμα της προστασίας της Γυάρου. Ως εκ τούτου, τα χείλη μένουν σφραγισμένα, έως ότου δοθεί ξανά αφορμή από εκφραστές της μοντέρνας τέχνης για διπλωματικό επεισόδιο.

Το πρόβλημα, βέβαια είναι βαθύτερο και δεν περιορίζεται μόνο στον τομέα της street art, καθώς είναι δύσκολο από μεγάλη μερίδα του κόσμου να δεχτεί ότι η τέχνη, όπως και οτιδήποτε άλλο σε αυτή τη ζωή, προχωράει. Εμπλουτίζεται, ανανεώνεται και εκσυγχρονίζεται. Μέσα από αυτήν, οι νέοι αλλά και γενικότερα, οι άνθρωποι έρχονται σε επαφή με τη δημιουργία, την ιστορία, τον πολιτισμό, το περιβάλλον και άλλα θέματα που απασχολούν τη σημερινή κοινωνία. Τα γκράφιτι από επαγγελματίες καλλιτέχνες με συγκεκριμένη κατεύθυνση και σεβασμό προς τον χαρακτήρα ενός τόπου, είτε τα κάνουμε γαργάρα είτε όχι, επιτελούν αυτόν τον σκοπό και γίνονται ο δρόμος για να ενισχύσουμε τη φαντασία μας και να ξεκολλήσουμε από στερεότυπα και προκαταλήψεις. Επομένως, σε περίπτωση αδυναμίας κατανόησης όλων των παραπάνω, συστήνεται η κατάποση και όχι η απόχρεμψη. Θα με υποχρεώνατε.