Μια πολύ καλή φίλη, από Θεσσαλονίκη, μου είχε στείλει πριν λίγο καιρό ένα δημοσίευμα με τίτλο: «Επιχείρηση συριανό γάλα» του δημοσιογράφου Φίλη Καϊτατζή στο «Σοφοκλέους in».
Ο κ. Καϊτατζής ενημέρωνε και υποστήριζε τη δραστηριότητα μιας ομάδας παραγωγών γάλακτος, που πριν λίγο καιρό δημιούργησαν και μια τυροκομική μονάδα που παράγει θαυμάσια Συριανά προϊόντα που προωθούνται σ’ όλη την Ελλάδα και αρέσουν στους καταναλωτές…και σχολιάζει ο δημοσιογράφος: «όπως όλα τα πράγματα στη ζωή θέλουν σκέψη και προσπάθεια, έτσι και η κατεργασία γάλακτος χρειάζεται την απαιτούμενη αγάπη. Λέγεται ότι τα άνθη ανθίζουν καλύτερα όταν μιλάει κανείς μαζί τους, έτσι και για την παρασκευή γιαουρτιού, βουτύρου και τυριού ποιότητας απαιτείται σωστή αντιμετώπιση. Όποιος δουλεύει με ευχαρίστηση και καταφέρνει καλύτερα, ενώ απαιτείται βεβαίως και η υπομονή για να εξελιχθεί κανείς σε ειδικό στην παρασκευή τυριού. Όσο περισσότερο ασχολούνται με την κατεργασία γάλακτος τόσο ευκολότερη γίνεται και τόσο καλύτερη είναι η ποιότητα του τυριού. Η επιτυχία αυξάνει την ευχαρίστηση και το ενδιαφέρον. Μπράβο στους Συριανούς που από ένα μικρό και βραχώδες νησί ανέπτυξαν τέτοια δραστηριότητα στην κτηνοτροφία, αλλά και σε αγροτικά προϊόντα. Παράλληλα, υπάρχουν άνθρωποι Συριανοί που προσπαθούν να δώσουν κίνητρο σε νέους ανθρώπους ώστε να αναπτύξουν δραστηριότητα στην κτηνοτροφία και στην γεωργία ώστε να παραμείνουν στον τόπο τους και να στοχεύσουν σ’ ένα καλύτερο μέλλον. Η Σύρος είναι ένα νησί με σπουδαία ιστορία και πολιτισμό!...»
Βέβαια, χάρηκα ιδιαίτερα με ένα τόσο επαινετικό κείμενο που αφορά το νησί μας. Ρώτησα τη Μαργαρίτα, τη φίλη μου, που βρήκε αυτό το γραπτό και τη είχε συμβεί στην πόλη τους.
Μου είπε ότι επισκέφθηκε μια έκθεση κρασιού στη Θεσσαλονίκη και βέβαια με ενημέρωσε ότι από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα το τυρί συνοδεύει το κρασί και φυσικά σε κάθε έκθεση κρασιού το τυρί είναι παρόν! Αυτή άλλωστε είναι και η θέση του Ηλία Μαμαλάκη.
Θυμάμαι ότι πριν από πολλά χρόνια είχε γίνει στη Σύρο η τυροκομική εταιρεία ΒΙΟΣΥΡ που είχε γίνει γνωστή σε όλη την Ελλάδα και για το γάλα της και για τα τυριά της, ιδιαίτερα το τυρί «Σα Μιχάλη» άρεσε τόσο πολύ και για το όνομα και για τη γνώση. Η ΒΙΟΣΥΡ έκλεισε, δεν γνωρίζω γιατί, κρίμα βέβαια και για τους ανθρώπους που εργάζονταν εκεί και γιατί ήταν μια ωραία… «γευστική» προβολή του νησιού.
Σήμερα, ευτυχώς, υπάρχουν δυο τυροκομεία ιδιωτικά στη Σύρο που δημιουργήθηκαν πριν 2-3 χρόνια. Εκτός από την πολύ καλή ποιότητα των προϊόντων τους, έχουν δώσει και πολύ ωραία ονόματα, όπως το γνωστό σε όλη την Ελλάδα Σα Μιχάλη και Σαν Ζοζέφ, Φραγκοσυριανή, Μερακλίδικο, Καλαθούνι, Ξινότυρο, και άλλα.
Θα φροντίσω να μάθω και περισσότερα, όχι μόνο ονόματα αλλά και αν είναι επιτυχημένη η παραγωγή τους και φυσικά αν είναι «αγαπητά» στην αγορά τα προϊόντα τους.
Εύχομαι, από καρδιάς, να έχουν μεγάλη επιτυχία.
Η ιστορία του τυριού.
Η ιστορία του τυριού άρχισε 8.000 χρόνια π.Χ., όταν σε διάφορα οροπέδια του πλανήτη ανακαλύφθηκαν και εξημερώθηκαν τα πρώτα μηρυκαστικά, κατσίκα και η προβατίνα. Χίλια χρόνια μετά, στην βόρεια Ευρώπη, εξημερώνεται η άγρια αγελάδα. Όλα αυτά τα ζώα αποτέλεσαν τα πρώτα κοπάδια που πήγαιναν από χώρα σε χώρα και οι άνθρωποι τα φρόντιζαν για το γάλα τους και για το κρέας τους. Αρκετά χρόνια μετά, περίπου στην 4η χιλιετία π.Χ εμφανίζεται η κατσίκα και η προβατίνα στις ακτές της Μεσογείου. Και τότε η νότια Ευρώπη δημιουργεί από το γάλα των ζώων και το τυρί! Η Ελληνική μυθολογία μας αναφέρει ότι όταν γεννήθηκε ο Δίας και η μητέρα του θέλησε να τον σώσει από τον πατέρα του τον Κρόνο που έτρωγε τα παιδιά του, τον έστειλε στην Κρήτη, όπου εκεί σε μια σπηλιά, τρεφόταν από το γάλα της Αμάλθειας της κατσίκας.
Αργότερα, στην Αρχαία Αθήνα, έχει γραφτεί ότι ο Αριστοτέλης και ο Διοσκουρίδης έδωσαν τις πρώτες «συνταγές» για την παραγωγή του τυριού. Σε αυτή την ιστορική εποχή οι μαρτυρίες για την κατασκευή του τυριού είναι πλέον πάμπολλες. Στην αγορά των Αθηνών υπήρχε χώρος ειδικά αφιερωμένος στα τυριά. Παράλληλα και στην αρχαία Ρώμη υπήρξαν σπουδαίοι τυροκόμοι και οι Ρωμαίοι αγαπούσαν πολύ το τυρί. Την ίδια εποχή και οι Βυζαντινοί, ιδιαίτερα στον Ελληνικό χώρο, είχαν ασχοληθεί με την τυροκομία.
Πολλοί Ευρωπαίοι περιηγητές που επισκέφθηκαν την Ελλάδα θέλοντας να γνωρίσουν την ιστορία τον πολιτισμό της και τα αρχαία μνημεία, αναφέρουν και περιοχές της χώρας μας όπου γνώρισαν και δοκίμασαν, όπως γράφουν, το τυρί και τις μυζήθρες. Ένας περιηγητής γράφει ότι η Κρήτη ήταν σπουδαία περιοχή παραγωγής τυριού.
Τι είναι το τυρί
Είναι το προϊόν που προέρχεται, λένε οι ειδικοί, από τα στερεά στοιχεία του γάλατος με ένα ιδιαίτερο τρόπο, ώστε να διατηρηθεί για πολύ διάστημα χωρίς ψύξη. Έτσι λοιπόν ο άνθρωπος εκείνη την εποχή επινόησε διάφορες μεθόδους (βέβαια δεν γνωρίζουμε πως λειτούργησε στην αρχαιότητα). Κατάφερε όμως να συμπυκνώσει το γάλα, να το ζυμώσει και να το κάνει τυρί αφού μ’ αυτό τον τρόπο διατηρείται καλλίτερα μέσα στο χρόνο.
Ο Όμηρος στην Ιλιάδα και στην Οδύσσεια αναφέρεται στο τυρί και το ονομάζει: «αίγιον τυρόν» δηλαδή κατσικίσιο τυρί.
Τα λεξικά γράφουν: τυρί: από το ρήμα τορέω; Που σημαίνει τρυπώ; Ή το ρήμα τορεύω που σημαίνει καλουπώνω, επειδή μερικά τυριά απαιτούν καλούπια.
Ότι και να είναι, όπως και αν το ερμηνεύουν οι ιστορικοί, εμείς οι Συριανοί να ευχόμαστε στα δυο τυροκομεία μας να έχουν επιτυχία και καλές πωλήσεις. Μου αρέσουν τα ονόματα Φραγκοσυριανή, Σα Μιχάλη κ.α.
