Πριν 21 χρόνια, το 1994, μια δημοσιογράφος έγραψε σε Αθηναϊκή εφημερίδα: «Σύρος. Ένας αιώνας εμπορικής παράδοσης»! Η Αρχόντισσα και πρωτεύουσα των Κυκλάδων, η Σύρος γιόρτασε στις 28 και 29 Μαΐου τα 100 χρόνια του Εμπορικού της συλλόγου. Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν οι πρόεδροι των εμπορικών συλλόγων ολόκληρης της χώρας. Αυτό το μικρό νησί υπήρξε κοιτίδα πολιτισμού, νεοκλασικής αρχιτεκτονικής και εμπορίου… Η Σύρος δεν χάνει τον πολιτισμό της, την αρχοντιά της και το κουράγιο της. Πέρασαν 100 χρόνια από το 1894, τότε που ευημερούσε η πόλη του Ερμή, η πόλη γραμμάτων, των τεχνών και του εμπορίου… Το 1890 ιδρύθηκε σύλλογος εμποροϋπαλλήλων, με σκοπό όχι μόνο τη στήριξη του κλάδου, αλλά και την ηθική και πνευματική τους ανύψωση. Στα άπορα μέλη του πρόσφερε πολλές αρωγές, ώστε κανείς να μην υποφέρει Ίδρυσε, ο σύλλογος, και νυχτερινή σχολή όπου οι μαθητές διδάσκονταν γαλλικά και λογιστικά. Η Σύρος, ο βράχος του Αιγαίου, έγινε το μεγαλύτερο ναυτικό, ναυπηγικό και βιομηχανικό κέντρο της Ανατολής. Ο Συριανός ναυπηγικός τύπος έκανε αίσθηση σε όλη την Ευρώπη. Το 1894 ιδρύθηκε Εμπορικός σύλλογος. Βυρσοδέψες, ναυπηγοί, ξυλέμποροι, σιδηρουργοί, σχοινέμποροι, εφοπλιστές, βιομήχανοι, είχαν εγκατασταθεί κι εργάζονταν με χιλιάδες εργάτες! Εποχή πλούτου απερίγραπτοι. Τότε, στην πρώτη εμπορική πόλη δημιουργούνται 30 ασφαλιστικά καταστήματα. Τα ιστιοφόρα ασφαλίζονταν για αξία 100 -150 χιλιάδων φράγκων το καθ’ ένα. Είναι η πρώτη πόλη της Ελλάδας που ηλεκτροφωτίστηκε! Σ’ αυτό το πανέμορφο αρχοντονήσι υπήρχαν: 5 κλωστοϋφαντουργία, 10 υφαντήρια, 2 νηματοστριπτήρια,
1 σειρηνοποιείο, 2 τυποβαφεία, 1 μεγάλη αλευροβιομηχανία, 2 μηχανουργία, 9 βυρσοδεψεία, 1 εργοστάσιο λαιμοδετών (παπιγιόν), 1 εργοστάσιο ζυμαρικών, 1 εργοστάσιο ηλεκτρικού σταθμού, 1 παγοποιείο, 1 εργοστάσιο σκαγιών, 1 εργοστάσιο κατασκευής υποδημάτων, 7 πλεκτήρια καλτσών, 1 εργοστάσιο χαλβάδων, 1 βιομηχανική εταιρεία κατεργασίας Ναξιώτικης σμυρίδας, 1 βιομηχανία ειδών αγγειοπλαστικής, 5 βιομηχανίες κλωστοϋφαντηρίων…. Το ΝΕΩΡΙΟΝ υπήρξε ορθοστάτης της οικονομίας του νησιού… Περασμένα μεγαλεία.
Σύρος… το διαμάντι των Κυκλάδων!
Ένα από τα ωραιότερα και γραφικότερα νησιά του Αιγαίου, είπε η κ. Νάνσυ Νικολαΐδου. Το νησί σας είναι από τα ωραιότερα και γραφικότερα νησιά του Αιγαίου. Μια βόλτα στους δρόμους και στις πλατείες του νησιού, τις οποίες κυριολεκτικά στολίζουν τα υπέροχα νεοκλασικά σπίτια, αρκεί για να σας κλέψει την καρδιά και για να διαπιστώσετε πως η παλιά αρχοντιά και η φινέτσα είναι ακόμα αποτυπωμένη σε κάθε γωνιά της Σύρου. Φαντάζει σαν ένα νησί που δεν το έχει αγγίξει ο χρόνος. Ο κάθε επισκέπτης την ερωτεύεται!! Από πολλές κορυφές των λόφων του νησιού μπορείς να δεις… «το απέραντο γαλάζιο της θάλασσας». Η πιο γοητευτική εικόνα της θάλασσας είναι από την κορυφή του λόφου της Άνω Σύρου, εκεί που αξίζει να επισκεφθείς και τον υπέροχο καθολικό ναό του Αγίου Γεωργίου.
Στιγμιότυπα και Σχόλια της Μαρίας Καραβία
Πολλά χρόνια πριν η Μ. Καραβία είχε πει: «Όπου και να πας από τη Σύρο θα περάσεις. Σταυροδρόμι των πλοίων του Αιγαίου που περνούν από το πανέμορφο αυτό νησί… Αξιοθέατα: είναι πάρα πολλά. Δεν φτάνει ένα Σαββατοκύριακο για να δει κανείς και ν’ απολαύσει αυτή την πανέμορφη και εντυπωσιακή εικόνα της Σύρου με τους δύο εντελώς διαφορετικούς οικισμούς. Η Άνω Σύρος… που αποτελεί το μεσαιωνικό παρελθόν του νησιού με τα στενά δρομάκια, της καμάρες, τα άσπρα πανέμορφα σπίτια και στο λόφο να δεσπόζει η καθολική εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Η Άνω Σύρος έχει τη γοητεία παλιών περασμένων εποχών. Μεγάλη γραφικότητα στην Ερμούπολη παρουσιάζει η συνοικία «Βαπόρια», όπου εδώ ξεπροβάλλουν τα επιβλητικά νεοκλασικά αρχοντικά με τα υπέροχα μπαλκόνια και τα ζωγραφιστά ταβάνια.
Εκεί ο υπέροχος ναός του Αγίου Νικολάου, που άρχισε να χτίζεται επί Όθωνος το 1848 και τα εγκαίνιά του έγιναν το 1870. Ο ναός είναι γεμάτος εικόνες, αναθήματα ανεκτίμητης αξίας, από τη Ρωσία και την Κωνσταντινούπολη… Εκείνο, όμως που θαμπώνει τον επισκέπτη είναι το τέμπλο από λευκό πεντελικό μάρμαρο, έργο του γλύπτη Γ. Βιτάλη.
Επέτειος της Όπερας «Μάρκος Μπότσαρης» στη Σύρο!
Μια από τις σημαντικότερες παραστάσεις του «Μάρκου Μπότσαρη» του Ζακύνθιου συνθέτη Παύλου Καρρέρ, έχει καταγραφεί το 1866 στο θέατρο της Ερμούπολης. Συνέπεσε με την Κρητική εξέγερση, τότε που η Σύρος είχε γίνει σταθμός υποδοχής πολλών επαναστατών… Την βραδιά της Όπερας του Καρρέρ το θέατρο ήταν γεμάτο από φανατικό κοινό, που χειροκροτούσε με πάθος. Έγραψε ο Ν. Μπακουνάκης το 1996.
Europa Nostra
Ευρωπαίος δημοσιογράφος, είχε πει, όταν επισκέφθηκε το νησί μας (1980;) «…Οι Συριανοί, όσοι σχετίζονται με τον πολεοδομία, την αρχιτεκτονική, την αισθητική, γνωρίζουν κάτι σημαντικό; Για την Ερμούπολη, το σπάνιο αυτό είδος αστικής αρχιτεκτονικής των Κυκλάδων, έχει γίνει ειδικό ψήφισμα από τον διεθνή οργανισμό Europa Nostra και έχει παγκοσμίως χαρακτηρισθεί σαν χώρος μεγάλου αισθητικού και ιστορικού ενδιαφέροντος…».
Πέρασαν τα χρόνια και … ο θεός Ερμής (HERMES) θέλησε, προκειμένου να διασωθεί η πολιτιστική κληρονομιά της Ερμούπολης, να βοηθήσει. Μας πρόσφερε ως… «θεόσταλτο δώρο» τον Αρχιτέκτονα κ. Παύλο Χατζηγρηγορίου, ο οποίος με ιδιαίτερο ενδιαφέρον ασχολήθηκε, ερεύνησε επί χρόνια και κατέγραψε τα ιστορικά κτήρια της νεοκλασικής Ερμούπολης. Για την επί τόσα χρόνια έρευνα και καταγραφή της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης μας, ο κ. Χατζηγρηγορίου βραβεύτηκε πρόσφατα με το ευρωπαϊκό βραβείο EUROPA NOSTRA, της πανευρωπαϊκής οργάνωσης που ασχολείται με την πολιτιστική κληρονομιά της Ευρώπης.
Εμείς οι Συριανοί οφείλουμε ένα απέραντο ευχαριστώ στον επιστήμονα που τιμά το νησί μας!
