Ο Σατιρικός ποιητής Γεώργιος Σουρής (1853 - 1919), είναι γνωστό ότι γεννήθηκε στη Σύρο και αναγκάστηκε, μικρός ακόμη να ξενιτευτεί στο Ταϊγάνι της Ρωσίας κοντά σ’ ένα θείο του σιταρέμπορο. Επειδή όμως δεν του άρεσε ο εμπορικός κλάδος, επέστρεψε στην Αθήνα και αφοσιώθηκε επαγγελματικά πλέον στην… γραφή, στην συγγραφή και ιδιαιτέρως στη σάτιρα. Το 1883 εξέδωσε την σατιρική εφημερίδα «Ρωμηός» που είχε ευρύτατη διάδοση και στην ελεύθερη και στην σκλαβωμένη Ελλάδα, αλλά και στους μορφωμένους και στους αγράμματους Έλληνες. Οι αλήθειες του αγαπήθηκαν, άρεσαν και ο Σουρής έγινε γνωστός και δημοφιλής. Παίζοντας με τους στίχους του παρουσίαζε και κάποιες αλήθειες που ταιριάζουν και στο τότε και στο… τώρα. Σ’ ένα από τα ποιήματά του χαριτολογεί και σαρκάζει και παίζει με τους στίχους εύθυμα κι ανάλογα και νομίζω δίχως να πληγώνει ή να θίγει κάποιον. Απλά αναφέρεται στην εικόνα της χώρας μας που, νομίζω, δεν άλλαξε αν και πέρασαν εκατόν τόσα χρόνια. Και ο Σουρής έγραψε:
ΚΑΤΑΡΓΗΣΙΣ
Επειδή καιρούς το Έθνος δυστυχίας διατρέχει,
επειδή ελπίς καμία δεν υπάρχει κατ’ αυτάς,
επειδή και το Ταμείον εις δαπάνας δεν αντέχει
καταργούμεν τας πρεσβείας και αυτούς τους πρεσβευτάς.
Διατάσσομεν αμέσως εις Αθήνας να ‘λθουν όλοι,
και αφήνομεν μονάχα τον εν Κωνστανινοπόλει.
Επειδή ο κόσμος όλος από φόρους εφορτώθη,
επειδή δεν τους σηκώνει και η ράχη των Ελλήνων,
επειδή και ο Τρικούπης κι η πατρίς εχαντακώθη
με τους φόρους των ελαίων, των τσιγάρων και των οίνων,
κι επειδή εφυγαδεύθη εκ της τσέπης μας το χρήμα,
καταργούμεν τους εμμέσους και αμέσους παραχρήμα.
Επειδή στας θέσεις όλας απαιτούνται και προσόντα,
καταργούμεν και τας θέσεις τας μικράς και ανωτέρας,
και προστάζομεν καθέναν βουλευτήν αποτυχόντα,
να εργάζεται δι’ όλης της νυκτός και της ημέρας,
δίχως καν λεπτό να παίρνει…. καταργούμε δε προσέτι
και το δίκαιον ακόμη και το… άδικον ρουσφέτι.
Καταργούμεν Εφορίας, καραργούμεν Τελωνεία
καταργούμεν και Νομάρχας, καταργούμεν κι αστυνόμους,
καταργούμεν προς τοις άλλοις κάθε μια συγκοινωνία,
καταργούμεν τους στενούς μας και πλατείς σιδηροδρόμους,
καταργούμεν βουλετάρτα, καταργούμεν και πλατείας
καταργούμεν και τας τόσας περιττάς δενδροφυτείας.
Καταργούμεν και τους Δήμους, καταργούμεν κι Επαρχεία,
καταργούμεν τα μεγάλα και μικρά ουροδοχεία,
και δημόσια προς τούτοις καταστήματα του Κράτους,
καταργούμεν και καμπόσους, δημοσίους αποπάτους.
Καταργούμεν τους συμβούλους, καταργούμεν τους Πρυτάνεις,
καταργούμεν κάθε είδους και διάταγμα δαπάνης.
Καταργούμεν τας μεγάλας και μικράς διοργανώσεις,
καταργούμεν τους στρατούς μας, καταργούμεν και τους στόλους,
καταργούμεν τας εκτάκτους των παρασκευών πιστώσεις,
και τους Γάλλους τους στρατάρχας και τους ιδικούς μας όλους.
Καταργούμεν ατμοβάρεις, καταργούμεν ναυαρχίδας,
καταργούμεν τας Παράλους κα τας ατμοτελωνίδας.
Καταργούμεν τας δυνάμεις της ξηράς και της θαλάσσης,
καταργούμεν τας εντόκους και ατόκους πληρωμάς,
καταργούμεν τα ταμεία της Ελλάδος μας συμπάσης,
καταργούμεν δε και όλας τας εδώ οικοδομάς,
κι επιτρέπομεν μονάχα εις το Κράτος ένα σπίτι,
το λαμπρόν φρενοκομείον του Ζωρζή Δρομοκαΐτη.
Όπως έγραψαν όσοι σχολίασαν τα κείμενα, τα ποιήματα του Σουρή σε πολλές βιογραφίες του που έχουν δημοσιευθεί, θεωρούν ότι η σάτιρά του είναι καλοπροαίρετη, άκακη και δεν όρθωνε γύρω του την εμπάθεια. Ο ίδιος υπήρξε πάντα συμβατικός. Ο πατριωτισμός του ήταν ειλικρινής και αυθόρμητος, αλλά και οι πολιτικές του προτιμήσεις δεν είχαν κανένα χρώμα. Και μάλιστα ακόμα και στο πρώτο φύλλο της εφημερίδας του «Ρωμηός» είχε γράψει τις «πολιτικές» του θέσεις με ένα χαριτωμένο γραπτό:
«… θα είμαι δημοκρατικός κατά τις περιστάσεις μα θάμαι και βασιλικός, θα είμαι ότι θέλω θε να γυρεύω κάποτε κι εγώ επαναστάσεις, αλλ’ όμως και στους βασιλείς θα βγάλω το καπέλλο»
Η σάτιρά του προσφέρει αποκλειστικά σχεδόν το γέλιο, τη διασκέδαση του αναγνώστη. Ο Σουρής αποδέχεται τον κόσμο όπως είναι ή, σωστότερα, όπως φαίνεται ότι είναι. Δεν είχε καμιά πρόθεση να προτείνει αλλαγές. Αυτός είναι ο λόγος που τα γραπτά του γνώρισαν απροσδόκητη δόξα. Και μάλιστα, όπως η κοινωνία της εποχής του ήταν αρκετά συντηρητική, ο Σουρής αγαπήθηκε τόσο πολύ ώστε…. «το κοινό του περίμενε με απληστία να διαβάσει τα κείμενα, την ποίηση και τους χαριτωμένους διαλόγους στον εβδομαδιαίο «Ρωμηό».
Και… φυσικά, αν η εποχή του τέλειωσε, ο ποιητής εξακολουθεί να ζει και ύστερα από έναν αιώνα και κάτι τα σχόλιά του ταιριάζουν και στον νέο κόσμο. Ο «Ρωμηός» ήταν η σατιρική λογοτεχνία της εποχής. Μήπως είναι και της σημερινής εποχής.
Υ.Γ. Το ποίημα εστάλη από τον καλό φίλο Αντώνη Πρωτονοτάριο.
