Χιλιάδες τόνοι μελάνι έχουν χυθεί για το μείζονος σημασίας ζήτημα των πυρκαγιών που ξεσπούν συνεχώς σε όλη τη χώρα, με τις Κυκλάδες να μην εξαιρούνται από το φαινόμενο αυτό, κάτι το οποίο πέρα από οικολογικές, περιβαλλοντικές και πολιτιστικές επιπτώσεις έχει και οικονομικές, λόγω των τεράστιων χρηματικών ποσών που δαπανώνται προκειμένου να γίνει η κατάσβεση τους και στη συνέχεια η αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων.
Συγκεκριμένα, η κάθε επιχείρηση με στόχο την κατάσβεση μιας πυρκαγιάς μπορεί να φτάσει μέχρι και τις 20.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων μετακίνησης, το κόστος των οχημάτων που απαιτούνται για την επέμβαση και των εργαζομένων, το κόστος τροφοδοσίας και το κόστος των καυσίμων που καταναλώνονται για τα δρομολόγια από την Αθήνα προς τα νησιά των Κυκλάδων ή για τα ενδοκυκλαδικά δρομολόγια. Αν και σε πολλές περιπτώσεις οι πλοιοκτήτες παραχωρούν τα πλοία τους χωρίς να ζητούν κάποιο χρηματικό αντάλλαγμα, ωστόσο αυτό εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να υφίσταται επ αόριστον, με αποτέλεσμα το οικονομικό φορτίο που επωμίζεται το δημόσιο να είναι δυσβάσταχτο. Μερικές χιλιάδες ευρώ δαπανώνται κάθε φορά, ειδικά τους μήνες όπου τα φαινόμενα αυτά είναι συχνότερα, τις περιόδους ειδικά που τα καιρικά φαινόμενα είναι εντονότερα.
“Παράδοση” στις φωτιές έχει η Άνδρος
Ένας από τους κύριους παράγοντες υποβάθμισης των χερσαίων Μεσογειακών οικοσυστημάτων είναι οι πυρκαγιές, των οποίων ο αριθμός τις τελευταίες δεκαετίες έχει αυξηθεί, όπως και η έκταση των καμένων εκτάσεων. Στις Κυκλάδες πέρα από μερικά μεμονωμένα περιστατικά, τα περισσότερα περιστατικά πυρκαγιών έχουν σημειωθεί σε Άνδρο και Νάξο, με την Άνδρο να έχει “παράδοση” σε τέτοιου είδους φαινόμενα. Το τελευταίο δεκαήμερο μόνο έχουν σημειωθεί τέσσερις μεγάλες φωτιές, με σημαντικές καταστροφές, οι οποίες έχουν καταστρέψει εκατοντάδες εκτάσεις, ενώ παράλληλα δεν έλλειπαν κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου οι μικρές πυρκαγιές.
Μάλιστα, εχθές το πρωί ξέσπασε για ακόμη φορά μεγάλη φωτιά στην περιοχή Σινετί, για την κατάσβεση της οποίας κινητοποιήθηκαν δύο αεροπλάνα και ένα ελικόπτερο, με 15 άτομα πυροσβεστικό προσωπικό από την Αθήνα, δύο πυροσβεστικά οχήματα και 10 άνδρες από το Πυροσβεστικό Σώμα Σύρου, οι οποίοι την ώρα που δίνανε μάχη με τις φλόγες στην συγκεκριμένη περιοχή, καλέστηκαν να αντιμετωπίσουν ακόμα ένα μέτωπο φωτιάς στον Πιτροφό Άνδρου. Από τις συγκεκριμένες φωτιές υπήρξε ο κίνδυνος εξάπλωσης τους στα κατοικημένα χωριά της περιοχής, κάτι το οποίο αποφεύχθηκε χάρη στις εναέριες και χερσαίες παρεμβάσεις του πυροσβεστικού σώματος.
Όσον αφορά στις ευθύνες, επιρρίπτονται κυρίως στους κτηνοτρόφους, οι οποίοι επωφελούνται από αυτήν την κατάσταση, ωστόσο γεγονός είναι ότι η Άνδρος εμπλέκεται και σε υποθέσεις εμπρησμού για πολιτικές σκοπιμότητες, που έχουν φτάσει έως τις αίθουσες του δικαστηρίου. Ζητήματα πυρκαγιών, όπου πέρα από αυτήν καθ’ εαυτή την πράξη πολλές άλλες παράμετροι ήρθαν στην επιφάνεια, δίνοντας μια άλλη διάσταση αυτή των πολιτικών σκοπιμοτητων, όπως συνέβη στη περίπτωση του 2010.
Πέρα από την Άνδρο, φωτιές έχουν ξεσπάσει και σε άλλες περιοχές των Κυκλάδων, όπως στη Νάξος, τη Σίκινο και τη Μύκονο, χωρίς βέβαια να σημειωθούν οι αντίστοιχες καταστροφές, ενώ σύμφωνα με υπολογισμούς των αρμόδιων υπηρεσιών τα περιστατικά που αφορούν στις Κυκλάδες δεν ξεπέρασαν την φετινή θερινή χρονιά τις 50. Ωστόσο σύμφωνα με τον Αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος Σύρου, Αντιπύραρχο, Δημήτρη Γιάνναρη ακόμα δεν μπορεί να γίνει σαφής απολογισμός, καθώς περισσότερα περιστατικά πυρκαγιών θα ξεκινήσουν από εδώ και πέρα, με αποτέλεσμα ξεκάθαρη εικόνα να μπορεί να υπάρξει τους επόμενους μήνες.
Επιτακτική η ανάγκη εφαρμογής των νόμων
Ήδη από τη δεκαετία του '50 υπάρχει διάσταση απόψεων για το ζήτημα των πυρκαγιών, ενώ αρκετές φορές έχει αποτελέσει την αιχμή του δόρατος ανάμεσα στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, σχετικά με το ρόλο των βοσκοτόπων.
Ενώ υπάρχουν οι σχετικοί νόμοι, αυτοί τις περισσότερες φορές δεν εφαρμόζονται, με αποτέλεσμα η κατάσταση να μην αλλάζει, απόρροια της οποίας είναι η καταστροφή χιλιάδων στρεμμάτων χορτολιβαδικών εκτάσεων και η σπατάλη χρηματικών ποσών διόλου ευκαταφρόνητων. Για την αλλαγή της κατάστασης, με στόχο τόσο την προστασία του περιβάλλοντος όσο και την αποφυγή σπατάλης χρημάτων, ειδικά σε καιρούς οικονομικά δυσμενείς, η πρόληψη αλλά και η αστυνόμευση αποτελούν πλέον επιτακτική ανάγκη. Η ενημέρωση και οι προσπάθειες ευαισθητοποίησης των πολιτών, αν και μεταφράζονται θετικά, δεν αποτελούν πλέον λύση για το πρόβλημα, καθώς επιβάλλεται η εφαρμογή των νόμων που αφορούν τέτοιου είδους καταστάσεις. “Το γεγονός ότι τα μονοπάτια και οι δρόμοι που οδηγούν στις περιοχές όπου σημειώνονται οι περισσότερες φωτιές, δυσκολεύουν το έργο μας και το έργο των αρμόδιων υπηρεσιών προκειμένου να συλληφθούν οι εμπρηστές, κάτι το οποίο οδηγεί στην ανάγκη συνεργασίας των τοπικών φορέων, των δημοτικών αρχών και της πολιτείας καθώς και εφαρμογής των νόμων” υπογραμμίζει ο κ. Γιάνναρης.
Ενημέρωση και αστυνόμευση
Οι νόμοι σε τέτοιους είδους περιπτώσεις θα έπρεπε να είναι αμείλικτοι, ενώ οι αιρετοί της κάθε περιοχής θα έπρεπε να τους εφαρμόζουν με ευλάβεια. Αναλυτικότερα, οι ψηφισμένοι νόμοι που αφορούν περιπτώσεις φωτιάς χορτρολοβαδικών εκτάσεων, κηρύσσουν τις εκτάσεις αυτές αναδασωτέες, απαγορεύουν στους κτηνοτρόφους την βόσκηση σε αυτά τα σημεία των κοπαδιών τους ενώ κάνουν λόγο ακόμα και για μη καταβολή επιδοτήσεων και μάλιστα με συνοπτικές διαδικασίες σε βάρος όσων κτηνοτρόφων συλληφθούν να βάζουν φωτιές, με στόχο την ανατροπή πολλών δεδομένων ως προς την αντιμετώπιση της παραβατικής συμπεριφοράς των αγροτών και κτηνοτρόφων που εμπλέκονται σε εμπρησμούς εκ προθέσεως ή εξ’ αμελείας, σύμφωνα με όσα έχει ανακοινώσει και η ΟΠΕΚΕΠΕ.
Για την εφαρμογή αυτών των νομοθεσιών, χρειάζεται οι δήμοι να είναι ενημερωμένοι σχετικά με τις εκάστοτε διατάξεις νόμου που ψηφίζονται από την Βουλή, να επιδιώκεται η σωστή αστυνόμευση των περιοχών ιδιαίτερης επικινδυνότητας για τέτοιου είδους περιπτώσεις, καθώς και να υπάρχει το κατάλληλο στελεχωμένο προσωπικό στις αρμόδιες υπηρεσίες, κάτι δύσκολα εφαρμόσιμο την συγκεκριμένη περίοδο, δεδομένου ότι διανύουμε μια εποχή όπου οι υπηρεσίες πάσχουν από το “σύνδρομο υποστελέχωσης”. Η αμέλεια που επιδεικνύει η πολιτεία σε αυτό το σοβαρό ζήτημα οδηγεί το πρόβλημα σε έναν φαύλο κύκλο, με την κακή νοοτροπία που επικρατεί στην κοινωνία και την έλλειψη ευαισθητοποίησης στα θέματα περιβάλλοντος να οδηγούν σε τέτοιους είδους φαινόμενα. “Πέρα από τα σοβαρά φαινόμενα πυρκαγιών που σημειώνονται σε μεγάλες εκτάσεις, έχουμε και μικρότερα περιστατικά που προκύπτουν από το γεγονός ότι οι ίδιοι οι πολίτες δεν επιδεικνύουν πολλές φορές σοβαρότητα, καθώς όταν αποφασίζουν να κάψουν χόρτα, δεν ακολουθούν τις οδηγίες της υπηρεσίας, με αποτέλεσμα να έχουμε σε καθημερινή βάση συμβάντα πυρκαγιάς” εξηγεί ο κ. Γιάνναρης, δίνοντας μια ακόμη διάσταση του προβλήματος.
Θ. Σουσούδης: “Θα εφαρμοστούν οι νόμοι”
“Θα παρθούν αυστηρά μέτρα που θα σταματήσουν την ανεξέλεγκτη κατάσταση με τις φωτιές” προαναγγέλλει ο νέος δήμαρχος Άνδρου, Θεοδόσης Σουσούδης, ο οποίος εμφανίζεται ιδιαίτερα προβληματισμένος με την κατάσταση που επικρατεί τόσο στο νησί του, όπου το φαινόμενο είναι συνεχές. “Θα εξετάσω εξονυχιστικά τι νομοθεσία περί καμένων χορτολιβαδικών εκτάσεων, και θα πράξω ανάλογα, δεδομένου ότι δεν κατέχω απόλυτα το νομικό πλαίσιο πάνω σε τέτοιους είδους ζητήματα” συνεχίζει ο κ. Σουσούδης. Ωστόσο παραδέχεται ότι η κατάσταση δεν ανέχεται άλλη αναβολή και η προστασία των εκτάσεων αλλά και των κατοίκων του νησιού που ζουν πλέον κάτω από το καθεστώς του φόβου, αποτελούν για τον ίδιο ζήτημα υψίστης σημασίας.
Παράλληλα παραδέχεται ότι η ανάγκη μεγαλύτερης αστυνόμευσης είναι σημαντική, προκειμένου να μπορούν να αποφεύγονται οι συνεχείς πυρκαγιές, παρ’ όλα αυτά δεν είναι ο ίδιος καθ’ όλα αρμόδιος για την ενίσχυση αυτή, καθώς δεν είναι στις δικές του αρμοδιότητες, θεωρώντας ότι αυτό αποτελεί μέλημα της πολιτείας. Από την δική του πλευρά, εξηγεί ότι έχουν υπάρξει ήδη συναντήσεις με την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας όπου τέθηκαν στόχοι, οι οποίοι θα συμβάλουν στην πρόληψη και αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών, χωρίς να σταματά να επιδιώκει τρόπους που θα συμβάλουν στην ολοκληρωτική πάταξη του φαινομένου.
Το πρόβλημα με τις πυρκαγιές, αποτελεί ένα ζήτημα το οποίο απασχολεί τόσο τις Κυκλάδες, όσο και την υπόλοιπη χώρα, με τους νόμους να αποτελούν πλέον μονόδρομο, δεδομένου ότι οι ζημιές οι οποίες προκύπτουν από τις καθημερινές φωτιές, είναι ανυπολόγιστες τόσο σε οικονομικό όσο και σε οικολογικό επίπεδο. Τέλος, ο δήμαρχος Άνδρου επισημαίνει με την σειρά του, ότι το πρόβλημα υποστελέχωσης που αντιμετωπίζει και ο δήμος Άνδρου, δυσχαιραίνει την κατάσταση, καθώς δεν υπάρχει προς αξιοποίηση το αναγκαίο προσωπικό.
.
