Τριήμερο σεμινάριο οικοσυστημικής προσέγγισης και θαλάσσιας χωροταξίας πραγματοποιήθηκε στη Σύρο στο πλαίσιο του Προγράμματος “Κυκλάδες Life” της WWF Ελλάς, το οποίο έχει ως στόχο τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος στην ευρύτερη περιοχή της Γυάρου, αλλά και στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών.
Όπως επισημαίνεται, η επιστημονική μελέτη και η διατήρηση του πληθυσμού της απειλούμενης με εξαφάνιση Μεσογειακής φώκιας στη Γυάρο, η καταγραφή και χαρτογράφηση των οικοτόπων προτεραιότητας (λιβάδια ποσειδωνίας, τραγάνα, υποβρύχιες σπηλιές), η προώθηση εναλλακτικών δραστηριοτήτων και η προβολή της περιοχής θα αποτελέσουν τη βάση για τη διαμόρφωση των κατάλληλων μέτρων προστασίας, συμβάλλοντας παράλληλα στη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η οικοσυστημική διαχείριση και η θαλάσσια χωροταξία παίζουν καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό της θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής, που θα βασιστεί στην άμεση διαβούλευση με τους κύριους εμπλεκόμενους σε τοπικό και κεντρικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, υλοποιείται ένα ευρύ φάσμα ενεργειών για τη διατήρηση της δομής του περιβάλλοντος της θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής, την υποστήριξη και ενίσχυση νέων εναλλακτικών αλλά και των παραδοσιακών κοινωνικών και οικονομικών δομών της Άνδρου και της Σύρου, ενεργοποιώντας τους φορείς που εμπλέκονται με την αλιεία, τον τουρισμό και την τοπική αυτοδιοίκηση.
Σκιαγράφηση της κοινωνικής και οικονομικής δομής του νησιού
Σημειώνεται ότι τις τελευταίες ημέρες του Ιουλίου και τις πρώτες του Αυγούστου, οι ερευνητές του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου συνέλεξαν στοιχεία για να σκιαγραφήσουν την κοινωνική και οικονομική δομή της Σύρου. Η ομάδα, είχε διαμορφώσει μια σειρά από ερωτηματολόγια, τόσο για τον τοπικό πληθυσμό όσο και για τους αλιείς ώστε να συλλέξουν τις απαραίτητες πληροφορίες για τα κοινωνικά, οικονομικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά των νοικοκυριών καθώς και για την αλιεία και την αλιευτική δραστηριότητα. Σκοπός της έρευνας είναι η παραγωγή μιας ολοκληρωμένης μελέτης του ανθρωπογενούς κοινωνικοοικονομικού περιβάλλοντος της ευρύτερης περιοχής γύρω από τη Γυάρο η οποία και θα αποτελέσει μέρος της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης.
Κατανομή των διαφορετικών χρήσεων της θάλασσας
Για τις εργασίες του σεμιναρίου μίλησε στην “Κοινή Γνώμη”, η Dr. Tundi Agardy, marine planner. Όπως τόνισε, “θαλάσσια χωροταξία ονομάζεται η κατανομή των διαφορετικών χρήσεων της θάλασσας είτε από πλοία, είτε για τις ανάγκες του τουρισμού ή της αλιείας. Συνεπώς, προσπαθεί να βρει τις κατάλληλες θέσεις της κάθε δραστηριότητας, έτσι ώστε να μην υπάρξουν συγκρούσεις μεταξύ των χρήσεων και των χρηστών της περιοχής”.
Πρόσθεσε μάλιστα ότι πρόκειται για μία πρωτοποριακή πρωτοβουλία που γίνεται για ολόκληρη τη Μεσόγειο. “Το μήνυμα είναι να μπορέσουμε να φέρουμε παραδείγματα από άλλες χώρες, όπου έχουν καταφέρει να κατανείμουν όλες αυτές τις χρήσεις με έναν τρόπο που προωθεί τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η Αυστραλία, οι Φιλιππίνες και η Κολομβία είναι μερικές από τις χώρες που βρίσκονται κοντά στη θάλασσα και εξαρτώνται από τους πόρους που τους προσφέρει για τη βιώσιμότητά τους” ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως “η θάλασσα είναι πολύ σημαντική για την κουλτούρα των ανθρώπων που ζουν σε αυτές τις χώρες”.
Διίστανται οι απόψεις για την Ελλάδα
Σχετικά με τη γνώμη των ξένων επιστημόνων για την Ελλάδα η κ. Agardy εξήγησε πως οι απόψεις διίστανται. Συγκεκριμένα κατέστησε γνωστό ότι “οι άνθρωποι που δεν έχουν ζήσει ή δεν έχουν δουλέψει στη Μεσόγειο βλέπουν την περιοχή ως υπεραναπτυγμένη, υπερδομημένη, ενώ στην πραγματικότητα εκείνοι που έχουν ζήσει και εργαστεί στους κόλπους της, αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν ορισμένα τέτοια προβλήματα, αλλά υπάρχει και μεγάλος χώρος τόσο για μία ανάκαμψη των προβλημάτων, όσο και για μία διαφορετική κατεύθυνση της ανάπτυξης”. Δε δίστασε μάλιστα να χαρακτηρίσει πρωτοπόρο την Ελλάδα, η οποία ανεξάρτητα από την υπερβολική δόμηση και αλιεία έχει καταφέρει να κάνει βήματα μπροστά.
Τέλος, επεσήμανε ότι η Σύρος αποτελεί παράδειγμα για αρκετά μέρη του κόσμου, καθώς έχει όλες τις δυνατότητες για να προχωρήσει στη βιώσιμη ανάπτυξη και παράλληλα να διατηρήσει τη φύση της.”Άλλες περιοχές είτε έχουν ξεφύγει παρά πολύ ή έχουν βρεθεί ακριβώς στο αντίθετο άκρο, εκεί όπου δεν υπάρχει καθόλου ανάπτυξη. Ενώ εδώ, είμαστε ακριβώς στη μέση και είναι μια φανταστική ευκαιρία για να το εκμεταλλευτούμε”, κατέληξε.
