Στην πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αυτή ασκείται μέσω των θεσμικών της οργάνων, ασκείται έντονη κριτική, από την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων της Ευρωβουλής, που σε σχέδιο γνωμοδότησης της αμφισβητείται η αποτελεσματικότητα της, βάσει των κοινωνικών επιπτώσεων που επέφεραν τα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής στις χώρες στις οποίες επιβλήθηκαν μνημόνια.
Η Ευρωβουλή διερευνά την απόρροια των τακτικών που ακολουθούν η Κομισιόν, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Eurogroup, ως θεσμικά όργανα της Ε.Ε., στις μνημονιακές χώρες Ελλάδα, Κύπρο, Ιρλανδία και Πορτογαλία.
Στο πλαίσιο αυτής της έρευνας η Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων της Ευρωβουλής, με εισηγητή τον Ισπανό σοσιαλιστή ευρωβουλευτή Αλεχάνδρο Θέρκας, συνέταξε σχέδιο γνωμοδότησης, στο οποίο στοχοποιούνται οι ακολουθούμενες τακτικές που επέφεραν απώλεια θέσεων εργασίας, εκτίναξη της ανεργίας των νέων, αύξηση της φτώχειας, ενώ γίνεται λόγος και για παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας.
«Απελπιστική» κατάσταση
Στο κείμενο της γνωμοδότησης γίνεται λόγος για συνυπαιτιότητα των Ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων που με τα προγράμματα δημοσιονομικών πολιτικών που επέβαλλαν στις μνημονιακές χώρες προκάλεσαν καταστροφικές συνέπειες.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά «τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Κομισιόν και Eurogroup) είναι απολύτως και πλήρως συνυπεύθυνα για τους όρους που επιβάλλονται στους λαούς των μνημονιακών χωρών στο πλαίσιο των προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής και κατ' επέκταση και για τις καταστροφικές κοινωνικές συνέπειές τους».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, στις 4 χώρες που υπέστησαν τις συνέπειες των μνημονίων, μέσα σε 4 χρόνια χάθηκαν 2 εκ. θέσεις εργασίας, αριθμός που αντιστοιχεί στο 15% του συνόλου των θέσεων εργασίας.
Σύμφωνα με αυτά τα δεδομένα και ειδικότερα σε ότι αφορά στην ανεργία των νέων, η κατάσταση χαρακτηρίζεται «απελπιστική», ενώ ζητείται η αποκατάσταση της προκληθείσας ζημίας.
Παραβιάσεις δικαιωμάτων
Πέραν των μεγάλων απωλειών θέσεων εργασίας που δημιούργησαν τα προγράμματα που εφαρμόστηκαν, εντοπίστηκαν αρνητικές επιπτώσεις που επέφεραν οι περικοπές στους τομείς υγείας, συνταξιοδότησης και καταπολέμησης της φτώχιας, με την Επιτροπή να ζητά την λεπτομερή καταγραφή τους.
Παράλληλα εντοπίζεται πως με τις εν λόγω περικοπές παραβιάζονται θεμελιώδεις συνθήκες, καθώς οι όροι των μεταρρυθμίσεων των συστημάτων υγείας και οι περικοπές των σχετικών δαπανών, προσκρούουν στο άρθρο 168 της Συνθήκης της Λισαβόνας, το οποίο απαγορεύει ανάλογες παρεμβάσεις, ενώ υπενθυμίζονται οι καταδικαστικές αποφάσεις από το Συμβούλιο της Ευρώπης σχετικά με τις περικοπές στο συνταξιοδοτικό σύστημα της Ελλάδας, καθώς κρίθηκαν αντίθετες με το άρθρο 12 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη, θέμα για το οποίο ασκήθηκε αρνητική κριτική και από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας.
Αγνοήθηκαν αρμόδια όργανα
Καθώς οι όροι δανεισμού των χωρών αυτών, μεταξύ άλλων επέβαλλαν οριζόντιες περικοπές στους τομείς κοινωνικής πρόνοιας και υγειονομικής περίθαλψης, κρίνεται αναγκαία η αποκατάσταση τους, μέσω κοινοτικών πόρων ώστε να μειωθούν τα υψηλά ποσοστά φτώχιας που καταγράφονται, με σταδιακή κατάργηση όλων των έκτακτων μέτρων.
Στο σχέδιο γνωμοδότησης, η Ευρωβουλή εκφράζει τη λύπη της διότι κατά τον σχεδιασμό των προγραμμάτων αυτών και σε κάθε στάδιο προετοιμασίας τους, δεν ζητήθηκε η συνδρομή της, ούτε κατά την προπαρασκευή, αλλά ούτε και κατά το στάδιο ανάπτυξης των εντολών, κυρίως όμως κατά τη διάρκεια παρακολούθησης των αποτελεσμάτων που επιφέρουν τα προγράμματα αυτά και τα προτεινόμενα μέτρα.
Σημειώνεται ότι δεν υπήρξε συντονισμός ενεργειών με την Επιτροπή Απασχόλησης, την Επιτροπή Κοινωνικής Προστασίας, το Συμβούλιο «Απασχόληση, Κοινωνική Πολιτική, Υγεία και Καταναλωτές» ή τον επίτροπο που είναι αρμόδιος για θέματα απασχόλησης και κοινωνικών υποθέσεων.
Κυρίως εντοπίζεται η έλλειψη, κατά τη διαδικασία σχεδιασμού, των εκτιμήσεων των συνεπειών που η εφαρμογή των προγραμμάτων αυτών θα επέφερε και του αντίκτυπου που θα δημιουργούσε.
