Πολύ μελάνι έχει χυθεί και άπειρες απορίες έχουν εκφραστεί σχετικά με την οριοθέτηση καταστάσεων, συμπεριφορών, λεγομένων, τακτικών και δράσεων, με τους απανταχού εμπειρογνώμονες, αναλυτές, τυχάρπαστους, ειδήμονες, ανοήμονες, σχετικούς και άσχετους να εκφράζουν άποψη, χωρίς ουδέποτε όμως να υπάρξει σαφής κατάληξη.
Όμως το ερώτημα που πρωτίστως τίθεται είναι γιατί όλοι κόπτονται περί των ορίων, αναλώνουν ώρες στοχασμού, συζητήσεων και αναλύσεων για το που αρχίζει κάτι και που τελειώνει κάτι άλλο.
Και άντε καλά να το καταλάβω όταν στην ανατροφή ενός παιδιού, από πολύ μικρή ηλικία, τα όρια επιβάλλονται προκειμένου να διαμορφωθεί ένας πιο συγκροτημένος χαρακτήρας και το παιδί να γαλουχηθεί με τρόπο που θα το προφυλάξει από ανεξέλεγκτες συμπεριφορές.
Επίσης κατανοητή μπορεί να γίνει και η προσπάθεια οριοθέτησης πρακτικών θεμάτων, προκειμένου να διευκολυνθεί η εύρυθμη λειτουργία συγκεκριμένων δράσεων.
Όμως τι γίνεται με τις περιπτώσεις οριοθέτησης του λόγου της έκφρασης, της συμπεριφοράς, των τακτικών;
Έχει όρια η σάτιρα;
Μέχρι ποιού σημείου μπορεί να διακωμωδηθούν πρόσωπα, θεσμοί και καταστάσεις;
Καθώς αυτό είναι ένα κεφάλαιο που άνοιξε επί εποχής Αριστοφάνη και συνεχίζει να απασχολεί έως τις μέρες μας, υπάρχουν καταλληλότεροι που ασχολούνται με το είδος για να εμπλακούν σε μία τέτοια αναζήτηση και ανάλυση.
Υπάρχουν όρια στην έκφραση;
Όταν πρόκειται για καλλιτεχνική δημιουργία, ουδείς μπορεί να ορίσει μέχρι ποιού σημείου αυτή μπορεί να επεκταθεί, καθώς η ιστορία έχει αποδείξει πως η απόλυτη ελευθερία έκφρασης μέσω του λόγου, της μουσικής, της ζωγραφικής, του χορού και κάθε είδους τέχνης, έχει αποδώσει οικουμενικά έργα.
Μπαίνουν όρια σε τακτικές και ενέργειες δράσης;
Σαφώς και η κοινωνική δομή έχει διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλίζεται, έστω και στοιχειωδώς η προσωπικότητα, η ελευθερία, τα δικαιώματα του ατόμου.
Σε θεωρητικό επίπεδο αυτή η διασφάλιση υπάρχει, όμως σε πρακτικό επίπεδο είναι καθημερινά και συνεχιζόμενα τα φαινόμενα καταπάτησης τους.
Το πλέον ανησυχητικό όμως είναι ότι όλη αυτή η έκπτωση αξιών και η υπέρβαση των ορίων έγινε τόσο συνηθισμένη που περνάει σχεδόν απαρατήρητη από την χοντροπετσιά και τον ωχαδερφισμό των κατά τα άλλα σύγχρονων και προοδευτικών κοινωνιών.
Ποιά είναι τα όρια στη συμπεριφορά;
Στο πρώτο άκουσμα η συγκεκριμένη ερώτηση ακούγεται ως αφελής έως και ανόητη, όμως μία προσεκτικότερη παρατήρηση θα αποδείξει στα μάτια όλων πως η θρασύτητα, η αυθάδεια, η προκλητικότητα, η αδιακρισία, η αμετροέπεια και η αγένεια χαρακτηρίζουν καθημερινές συμπεριφορές.
Όταν τα όρια θα έχει το σθένος ο κάθε ένας να τα θέσει στον εαυτό του, τότε ίσως να δικαιούται να συζητά να αναλύει και να εκφράζει άποψη περί ορίων των άλλων.
