Όταν το πλοίο πλησιάζει στο λιμάνι της Σύρου, η εικόνα των δύο λόφων που φιλοξενούν τις δύο πόλεις, εντυπωσιάζει και συναρπάζει τους επισκέπτες. Δύο πόλεις, δύο κοινωνίες που… “έκτισαν σε μια κλίμακα με την πιο δυνατή αμφιθεατρικότητα”. Δύο λόφοι και δύο κόσμοι - καθολικοί και Ορθόδοξοι - δίνουν τα χέρια. Ο Θεός είναι ένας. Η Σύρος, όπως και τα υπόλοιπα Κυκλαδονήσια αναδύεται από τη θάλασσα υπό μορφή γυμνών απότομων βράχων. Και το πρώτο της όνομα Σουρ, ή Οσούρα ή Συρίη, όπως θέλει ο Όμηρος. “Νήσος τις Συρίη κικλήσεται εί που ακούης, Ορτυγίας καθυπερθεν οθ, τροπαι ηελίαιο…” (Οδύσεια, ραψωδία στίχος 403-435). Με αυτούς τους στίχους ο Εύμαιος, το βασιλόπουλο της Σύρου, περιγράφει στον Οδυσσέα τον τόπο καταγωγής του, (Ορτυγία είναι η Δήλος και δυτικά της είναι η Σύρος).
Κυκλαδικός Πολιτισμός “ΚΕΡΟΥ – ΣΥΡΟΥ” 3η χιλιετ. π.Χ.
Οι δομές της οικονομίας για τους Κυκλαδίτες είναι ιδιαίτερα σημαδεμένες από την ανάπτυξη της Ναυτιλίας. Οι επαφές της με ξένους κόσμους ήταν αφορμή για νέες ιδέες, νέες επινοήσεις και σκέψεις. Την 3η χιλιετία π.Χ. οι Κυκλαδίτες είναι μια ισχυρή ναυτική δύναμη. Στον Κυκλαδικό χώρο αναπτύσσεται ένας από τους πέντε μεγάλους πολιτισμούς του κόσμου, που για περίπου χίλια διακόσια χρόνια δημιουργεί και πλάθει μια δική του πολιτιστική φυσιογνωμία. Είναι ο Κυκλαδικός πολιτισμός (2.800 – 2.000 π.Χ.). Οι αρχαιολόγοι από πολλές χώρες τον ονόμασαν πολιτισμό “ΚΕΡΟΥ – ΣΥΡΟΥ”, γιατί σε αυτά τα δύο νησιά ανακαλύφθηκαν τα σπουδαιότερα ευρήματα Κυκλαδικής τέχνης.
Ο Χρίστος Τσούντας
Στο τέλος του 19ου αιώνα ο μεγάλος αρχαιολόγος Χρίστος Τσούντας, έκανε ανασκαφές στη Σύρο και έφερε στο φως το καλύτερο και το πιο χαρακτηριστικό δείγμα οργανωμένου πλούσιου και πολυάνθρωπου οικισμού. Βρίσκεται στα Β. Α. Του νησιού στην περιοχή Χαλανδριανή, κοντά στη θάλασσα, με τεχνητή και φυσική οχύρωση στην κορυφή του λόφου Καστρί. Στον απέναντι λόφο, ο Χρίστος Τσούντας ανέσκαψε πλήθος τάφων (περίπου 600) και έφερε στο φως πλούσια περίτεχνα κτερίσματα. Τα περίφημα, γνωστά παγκοσμίως, κάτοπτρα θεωρούνται αξιόλογα ευρήματα. Την αισθητική απόλαυση την αυξάνει ο πλούτος της χαρακτής διακόσμησης με σπείρες που συμβολίζουν τον αφρό της θάλασσας και παράσταση πολύκωπου πλοίου. Είναι το πρώτο εγχάρακτο πλοίο στον κόσμο. Υπέροχα είναι τα γυναικεία ειδώλια από άφθαρτο μάρμαρο. Η γυναίκα στην Κυκλαδική πλαστική είναι λεπτή, ανάλαφρη, συχνά με φούσκωμα στην κοιλιά που δηλώνει την μεγαλειώδη ώρα της κύησης. Εργαλεία από οψιανό και μέταλλο, κοσμήματα από πέτρες και κοχύλια και πολλά καθημερινά σκεύη βρέθηκαν στους προϊστορικούς τάφους της Σύρου. Ο Κυκλαδικός πολιτισμός έσβησε γύρω στο 1.900 π.Χ. αφήνοντας πίσω του δείγματα μοναδικής τέχνης.
ΑΝΩ ΣΥΡΟΣ
Η πρώτη πόλη! Η ίδρυση και η ζωή της πόλης είναι στενά δεμένη με την περίοδο των Σταυροφοριών. Στα 1207 όταν οι Σταυροφόροι κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη, ο Βενετός Μάρκος Σανούδος καταλαμβάνει στο όνομα του Δόγη της Βενετίας Ερρίκου Δάνδολου, τις περισσότερες από τις Κυκλάδες, μεταξύ αυτών και τη Σύρο. Κατόπιν ιδρύει το Δουκάτο της Νάξου. Έτσι μετά από πολλούς αιώνες που η Σύρος είναι σχεδόν άσημη και αραιοκατοικημένη, αποκτά κατοίκους και δημιουργεί τον πρώτο της οικισμό, έναν οικισμό που κατοικείται ως σήμερα από ένα αμιγή καθολικό πληθυσμό. Άριστο! Οι Καπουτσίνοι μοναχοί ήλθαν στη Σύρο στα 1633 και οι Ιησουίτες λίγο αργότερα. Τόσο οι κάτοικοι, όσο και η θέση του νησιού στο κέντρο του Αιγαίου, αλλά και το θαυμάσιο φυσικό λιμάνι, κίνησαν το ενδιαφέρον του, βασιλέα της Γαλλίας, ο οποίος έθεσε το νησί υπό την προστασία του. Έτσι η Οθωμανική αυτοκρατορία βρισκόταν πάντα σε απόσταση από τη Σύρο και από άλλα νησιά των Κυκλάδων. Τουρκικές αρχές δεν υπήρχαν, ούτε Τούρκοι στο νησί. Έτσι ελεύθερη η Καθολική κοινότητα, ανέπτυξε σημαντική δραστηριότητα, για τούτο δημιουργήθηκαν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για την κατοπινή ανάπτυξη του ελεύθερου νησιού που δεχόταν πολλά ξένα πλοία στο λιμάνι του. Αυτό βοήθησε την εμπορική και ναυτιλιακή ανάπτυξη τον 18ο αιώνα και έγινε το υπόβαθρο της οικονομικής ανάπτυξης του νησιού.
Η Άνω Σύρος είναι μία πανέμορφη γραφική μεσογειακή πολιτεία, απλωμένη στον κεντρικό και υψηλότερο λόφο του νησιού. Στην κορυφή του λόφου δεσπόζει ο ναός του Αγίου Γεωργίου, η Μητρόπολη των Καθολικών. Η Άνω Σύρος είναι μια πόλη χωρίς θορύβους και καυσαέρια, αφού οι δρόμοι και τα στενά της εξυπηρετούν μόνο τους ανθρώπους και όχι τα αυτοκίνητα. Το κάθε σπίτι και η κάθε εκκλησία...ή μοναστήρι είναι ένα μνημείο 800 χρόνων.
Συνεχίζεται...
