Οι αρχαιολόγοι λένε πως: “αν μια πόλη καταστραφεί εντελώς και ανακαλυφθεί το νεκροταφείο της, μπορούμε να μάθουμε τον πολιτισμό της”. Μεγάλο είναι το ενδιαφέρον που παρουσιάζει το νεκροταφείο της Ερμούπολης. Αν ήθελε κανείς να δημιουργήσει ένα Μουσείο με νεώτερα επιτύμβια μνημεία, δεν θα μπορούσε τόσο εύκολα να συγκεντρώσει καλλιτεχνήματα με πλούσιο και καλοδουλεμένο γλυπτικό διάκοσμο, σαν αυτά που υπάρχουν στο νεκροταφείο της Ερμούπολης. Σύρος δεν είναι μόνο οι δύο πόλεις της, Σύρος είναι και τα χωριά της, απλωμένα στις ελάχιστες μικροσκοπικές πεδιάδες. Και τριγύρω τους θάλασσα… Σ’ αυτά τα χωριά ζει ένας κόσμος ήρεμος, πολιτισμένος, γεμάτος καλοσύνη και προσήνεια. Κάθε χωριό έχει την εκκλησία του και το ξωκλήσι του. Καθολικό ή Ορθόδοξο. Είναι το στήριγμα του Κυκλαδίτη στο βράχο του. Μέσα σ’ αυτό στεγάζει το Θεό του. Η Σύρος έχει δυο πόλεις πάνω σε δυο λόφους. Αδελφωμένοι οι δυο λόφοι αντικριστά. Κάθε χωριό έχει την εκκλησία του και το ξωκκλήσι του. Καθολικό ή Ορθόδοξο. Είναι το στήριγμα του Κυκλαδίτη στο βράχο του. Μέσα σ’ αυτό στεγάζει το Θεό του. Η Σύρος έχει δύο πόλεις πάνω σε δύο λόφους. Αδελφωμένοι οι δύο λόφοι αντικριστά. Καθολικοί και Ορθόδοξοι κοντά – κοντά δίνουν τα χέρια. Ο Θεός είναι ένας!
“Η Σύρα… σήμερα”
Έτσι την είχαν αναφέρει το 2007… και φυσικά παλαιότερα και ανέφεραν: Η Σύρος είναι το διοικητικό κέντρο του νησιωτικού συμπλέγματος των Κυκλάδων με πρωτεύουσα την Ερμούπολη. Υπάρχουν όλες οι Δημόσιες υπηρεσίες που εξυπηρετούν το Νομό Κυκλάδων. Στην Ερμούπολη είναι η Νομαρχία, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, Δικαστήρια, Επιμελητήριο, Πολεοδομία κ.α. Αργότερα η οικονομική ανάπτυξη του νησιού οφείλεται στον τουρισμό και στο ΝΕΩΡΙΟΝ Ναυπηγεία Σύρου. Η κοινωνική και πολιτιστική ζωή παραμένει ζωντανή ολόκληρο το χρόνο με πλείστες όσες εκδηλώσεις και φεστιβάλ. Υπήρχαν πολλοί πολιτιστικοί Σύλλογοι, που σε συνεργασία με τους τρεις Δήμους του νησιού δημιουργούσαν και πρόσφεραν αξιόλογες καλλιτεχνικές μουσικές και θεατρικές παραστάσεις.
Η Σύρος καμαρώνει για πολλά προϊόντα της, αλλά το φημισμένο Συριανό λουκούμι την κάνει γνωστή παντού. Την τέχνη της παρασκευής του την έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και τη Χίο το 1822.
Μάρκος Βαμβακάρης – Ο Συριανός
Ήταν ο άνθρωπος που έγινε γέφυρα ανάμεσα στο δημοτικό τραγούδι και στο ρεμπέτικο. “Πατριάρχης του Ρεμπέτικου”τον είχαν αποκαλέσει: “Γεια σου ρε Μάρκο Βαμβακάρη, της μοναξιάς μας συρανέ που ‘κοβες βόλτες στο φεγγάρι κι έλεγες δύσκολα το ναι!”… Έγραψε ο Νίκος Γκάτσος “Τα κατά Μάρκου”. Η Σύρος τον τιμά όπως πρέπει. Αν περάσει κανείς από τις Συριανές ταβέρνες σίγουρα θ’ ακούσει τη Φραγκοσυριανή με τη φωνή του Μάρκου. “...θα σε πάρω να γυρίσω Φοίνικα Παρακοπή, Γαλησσά και Ντελλαγκράτσια και ας μου ‘ρθει συγκοπή…”. Αυτά είναι τα χωριά με τις δαντελωτές ακτές, τις αμμουδιές, το ήρεμο τοπίο του νησιού που βλέπει το Νοτιά. Αυτά τραγούδησε ο Μάρκος.
Μια ιστορία θαλασσινή
Μια σπουδαία έκθεση για τη ναυτιλία, αλλά και για την ίδια τη Σύρο – σε σχέση πάντα με τη θάλασσα και το ναυτικό επάγγελμα- πραγματοποιήθηκε από τα τέλη Ιανουαρίου μέχρι τις αρχές Φεβρουαρίου, στον ισόγειο χώρο του Δημοτικού Πνευματικού Κέντρου Ερμουπόλεως. Εμπνευστής και εκθέτης των χιλιάδων σπάνιων και εξαιρετικού ιστορικού ενδιαφέροντος εκθεμάτων που παρουσιάστηκαν,… ο εν ενεργεία Συριανός πλοίαρχος Ισίδωρος Μαμίδης, ένας άνθρωπος ο οποίος από τα παιδικά του κιόλας χρόνια μέχρι αρκετό καιρό είχε αφιερωθεί ψυχή τε και σώματι στη θάλασσα και στο ναυτικό επάγγελμα. Ο άξιος αξιωματικός της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας με το πλούσιο και ενδιαφέρον ενεργητικό, μέσα από την έκθεσή του, λειτούργησε ως θεματοφύλακας της ναυτικής παράδοσης του τόπου του, ως μοντελιστής, αλλά και ως συλλέκτης ενός σπανιότατου ναυτικού αρχείου, το οποίο αξίζει να σημειωθεί, ότι παρουσιάζει τεράστιο ιστορικό ενδιαφέρον.
Ταξίδι σε ένα ένδοξο παρελθόν
Το ταξίδι στο ένδοξο παρελθόν της ελληνικής ναυτοσύνης συνεχίστηκε με το αφιέρωμα στα πλοία Liberty. Έτσι στηρίχθηκε και η ελληνική ναυτιλία μετά τη λήξη του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου. Αλλά και σε μια σειρά από κατασκευασμένες μακέτες αφιερωμένες στην επιβατική ναυτιλία του Ατλαντικού και του Αιγαίου. Αξίζει ακόμη να σημειωθεί, ότι στο χώρο της εκθέσεως φιλοξενήθηκαν και μερικά από τα σημαντικότερα βραβεία που έχουν επιδοθεί στον ειδικό κ. Μαμίδη. Αυτό συνέβη τα τελευταία χρόνια από την Πανελλήνια Ένωση Πλοιάρχων, Εμπορικού Ναυτικού (ΠΕΠΕΝ) (όπως ονομαζόταν τότε). Παράλληλα παρεδόθει και ο Ερυθρός Σταυρός για την συμμετοχή του ως πλοίαρχος σε δεκάδες αποστολές διάσωσης ναυαγών.
Αυτά που έγραψα τα θυμόμουν από το 2007, που δημιουργούσαν τόσα σπουδαία όλοι αυτοί οι ειδικοί.