Με στόχο την προστασία και προβολή του φυσικού περιβάλλοντος, αλλά και του πολιτισμού της, περίπου 50 άνθρωποι, συνδεόμενοι από αγάπη για την πλούσια φύση, βιοποικιλότητα και πολιτιστική κληρονομιά του νησιού, από το 2009 έως σήμερα, ενώνουν τα χέρια και προσφέρουν εθελοντική εργασία με ένα στόχο μία βιώσιμη Άνδρο.
Ο λόγος για το Ερευνητικό Κέντρο Άνδρου με βασικό σκοπό τη διενέργεια έρευνας και τη μετουσίωση της σε καλές πρακτικές, προκειμένου αυτές να οδηγήσουν στην προστασία και προβολή του φυσικού περιβάλλοντος και του πολιτισμού του νησιού.
Για τις δράσεις αυτές, όπως το Andros Routes, την Ομάδα Προφορικής Ιστορίας της Άνδρου, τον Ψηφιακό Χάρτη παραγωγών και πωλητών προϊόντων, τις δράσεις για το νερό, αλλά και για το ανδριώτικο λεμόνι, μίλησε η συντονίστρια του όλου εγχειρήματος, Όλγα Καραγιάννη.
Δράσεις φυσικής, πολιτιστικής και άυλης κληρονομιάς
“Η ιστορία μας αρχίζει το 2009, όταν τρεις φίλοι, ερευνητές και ακτιβιστές στα πεδία του περιβάλλοντος, του πολιτισμού και του βιώσιμου τουρισμού αποφασίζουν να χρησιμοποιήσουν την έρευνα που πραγματοποιούν στην Άνδρο προς όφελος του νησιού. Έτσι λοιπόν, ιδρύουν τον μη κερδοσκοπικό φορέα με τίτλο “Κέντρο Σύγχρονης Έρευνας και Δράσης για την Άνδρο”, εν συντομία “Ερευνητικό Κέντρο Άνδρου” με έδρα την Άνδρο. Βασικοί καταστατικοί σκοποί του φορέα, είναι η διενέργεια έρευνας και μετουσίωση της, σε καλές πρακτικές, προκειμένου αυτές να οδηγήσουν στην προστασία και προβολή του φυσικού περιβάλλοντος και του πολιτισμού του νησιού”, δήλωσε αρχικά η κα. Καραγιάννη.
Αναλύοντας τις δράσεις που υλοποιούνται, η κα. Καραγιάννη επικεντρώθηκε στο Andros Routes, όπου από το 2009 έχει αναβιώσει 240km παλαιών διαδρομών της Άνδρου, στην προφορική ιστορία της Άνδρου, όπου επίσης από το 2009 συμμετέχουν στην καταγραφή μαρτυριών κατοίκων των οικισμών Αποικίων και Στενιών. Επίσης, σε αυτές που αφορούν στο νερό, τις πηγές και την παραδοσιακή διαχείρισή του μέσα από προγράμματα του Πράσινου Ταμείου, του Cyclades Preservation Fund και του του Cycladic Identity. Τέλος, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον πρωτογενή τομέα, μέσα από την ανάδειξη δράσεων για το ανδριώτικο λεμόνι, όπως επίσης και στην κατάρτιση του ψηφιακού χάρτη παραγωγών και πωλητών προϊόντων του νησιού.
Μιλώντας τώρα για τους σκοπούς, αλλά και τους στόχους του Ερευνητικού Κέντρου ή αλλιώς για το Andros Routes, τόνισε ότι αυτοί επικεντρώνονται στη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά του νησιού, καθώς επίσης και στην άυλη κληρονομιά, μέσα από δράσεις που πραγματοποιούν τα τελευταία χρόνια.
“Ο στόχος μας επικεντρώνεται στην φυσική και πολιτιστική κληρονομιά της Άνδρου, καθώς και η άυλη κληρονομιά μέσα από δράσεις που πραγματοποιούμε τα τελευταία χρόνια. Όπως, την παραδοσιακή διαχείριση νερού, την καταγραφή της προφορικής ιστορίας, άρα και τη μνήμη. Η δική μας ουσιαστική προσέγγιση είναι να ασχοληθούμε με επιλεγμένα στοιχεία είτε της φυσικής, είτε της πολιτιστικής κληρονομιάς και με κάποιο τρόπο, ερευνώντας τα, να τα μετουσιώσουμε σε ερευνητικά στοιχεία, σε καλές πρακτικές για τη βιωσιμότητα του νησιού στο παρόν”, υποστήριξε.
Αναλύοντας περαιτέρω τη φιλοσοφία του Κέντρου, σημείωσε χαρακτηριστικά ότι “σε αυτό το πλαίσιο κινείται και το πιο γνωστό μας εγχείρημα το Andros Routes για τα μονοπάτια. Δηλαδή, μαζί με την τοπική κοινωνία και για την τοπική κοινωνία, να ζωντανέψουμε έναν πόρο που ήταν ξεχασμένος, με σκοπό να επιφέρει οφέλη στο παρόν. Δεν είναι οι δρόμοι που χρησιμοποιούταν όπως στο παρελθόν για παραγωγική δραστηριότητα, όμως σήμερα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επαφή με τη φύση από κατοίκους, αλλά και από επισκέπτες”.
Η κα. Καραγιάννη τόνισε ότι η βασικός τους στόχος, είναι η μετουσίωση της έρευνας σε καλές πρακτικές, εργαλεία και δράσεις σχετικά με τη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά, που να αποφέρουν οφέλη για το νησί, αλλά και τους κατοίκους του.
“Όλο αυτό γίνεται με εθελοντισμό, με τη συμμετοχή των κοινοτήτων, των Συλλόγων, αλλά και των φορέων. Από το 2009 έως και την πανδημία, για 11 δηλαδή χρόνια, οι δράσεις μας γινόταν καθαρά από εθελοντική συμμετοχή και προσφορά. Μετά από το τέλος της πανδημίας, έχουμε μία συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού με κάποιες μικρές χρηματοδοτήσεις, αλλά και με άλλες συνεργασίες, οι οποίες μας βοηθούν να “αυγατίσουμε” τις δράσεις μας, όπως αυτές που έχουν να κάνουν με το νερό και την παραδοσιακή του διαχείριση, για τη λεμονοπαραγωγή, προκειμένου να αναδείξουμε τη συγκεκριμένη άυλη κληρονομιά και τον πλούτο που υπάρχει στην Άνδρο, καθώς το λεμόνι ήταν πολύ σημαντικό, εμβληματικό θα έλεγα προϊόν για το νησί”, δήλωσε, συμπληρώνοντας ότι στόχος επίσης, είναι και η ενίσχυση των τοπικών παραγωγών.
“Ένας πολύ σημαντικό πυλώνας για εμάς, είναι να υποστηρίξουμε τον πρωτογενή τομέα. Να ωφεληθεί από την επισκεψιμότητα και από τις ειδικές μορφές τουρισμού, διότι κακά τα ψέματα οι πιο σημαντικοί στα νησιά είναι αυτοί που παράγουν και δυστυχώς είναι ελάχιστοι. Συνοψίζοντας, οι προσπάθειές μας επικεντρώνονται στον αγροτικό χώρο, ζωντανεύοντας υλικούς πόρους και υποστηρίζοντας όσους ανθρώπους και ομάδες που λειτουργούν για να διατηρούν αυτόν τον πολύτιμο χώρο που υπάρχει στην Άνδρο”.
Κλείνοντας, η κα. Καραγιάννη τόνισε ότι συνοδοιπόροι σε αυτή την προσπάθεια είναι η τοπική κοινωνία του νησιού, η οποία, όπως σημείωσε, έχει ενστερνιστεί το έργο που παράγεται από το Ερευνητικό Κέντρο Άνδρου.
“Η τοπική κοινωνία θα έλεγα ότι έχει πια ενστερνιστεί κυρίως το έργο των μονοπατιών, άλλωστε κλείνουμε φέτος 15 χρόνια δράσεων πάνω σε αυτό τον τομέα. Οπότε αυτό το θεωρώ επιτυχία. Μπορώ να πω ότι υπάρχει υποστήριξη σε αυτό που κάνουμε. Σε γενική γραμμή υπάρχει μία αναγνώριση, κυρίως από τους Πολιτιστικούς Συλλόγους που είμαστε σε μεγαλύτερη επαφή και που πραγματικά είναι πολύτιμοι. Αν με ρωτούσατε ποιοι είναι σήμερα οι πιο πολύτιμοι στα νησιά, θα σας έλεγα οι τοπικοί παραγωγοί και οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι”, επεσήμανε, ολοκληρώνοντας τις δηλώσεις της στην εφημερίδα.
