Η εποχή Βενιζέλου είναι από τις σημαντικότερες περιόδους του 20ου αιώνα για τους θεσμούς πολιτισμού. Ιδιαίτερα στις περιόδους της πρωθυπουργίας του, πολιτισμός και εκπαίδευση βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της πολιτικής. Νομίζω ότι αυτοί οι δυο θεσμοί βοηθούν μια χώρα να λειτουργεί σωστά και να αποκτά μια σωστή και δημιουργική κοινωνία.
Όταν ο Ελ. Βενιζέλος επισκέφθηκε τη Σύρο, ως αρχηγός των Φιλελευθέρων είχε πει: «Είμαι ζωηρώς συγκινημένος διά την ενθουσιώδη ταύτην δεξίωσιν, την οποίαν μοι παρέχει η πρωτεύουσα των Κυκλάδων, προς την οποίαν τόσοι με συνδέουν δεσμοί.
Όπου έφαγαν τον άρτον της εξορίας, όπου διήκουσα τα μαθήματα της στοιχειώδους εκπαιδεύσεως και προς την οποίαν οφείλει τοσαύτα ο εν εμοί πνευματικός και ηθικός άνθρωπος». (εφημερίς ΠΑΤΡΙΣ 27-2-1912). Ο καθηγητής Ν. Τωμαδάκης αναφέρει: «Ο Ελ. Βενιζέλος ηκολούθησε την οικογένειάν του κατά την επανάστασιν του 1866 εις την Σύρον….Επομένως τον κόσμον ήρχισεν ο Ελευθέριος να τον αντιλαμβάνεται όχι εις τα Χανιά, αλλ’ εις το φιλικόν και πολιτιστικόν περιβάλλον της Ερμούπολης. Εκεί ήλθε εις επαφήν με τα γράμματα και τον πολιτισμό της ελεύθερης Σύρου, όπου και δημιουργήθηκαν τα σημάδια που δημιούργησαν τον χαρακτήρα ενός σπουδαίου ανθρώπου!…»
Η Πηνελόπη Δέλτα έγραψε ότι: «….την ευγένεια και την ευπρέπεια της συμπεριφοράς του την οφείλει στα σχολεία της Ερμουπόλεως όπου εφοίτησε και εμορφώθηκε…»
18 Μαρτίου 1936 έφυγε από τη ζωή ο Ελ. Βενιζέλος
Τον Απρίλιο του 1932, τέσσερα χρόνια πριν αφήσει την τελευταία του πνοή στο Παρίσι, είχε φροντίσει να γράψει τον επικήδειό του, ώστε κάποιος Έλληνας θα εκφωνούσε την ημέρα της κηδείας του και φυσικά έτσι έγινε.
Στο γραπτό του κείμενο είχε σκιαγραφήσει το πολιτικό του πορτρέτο και ολοκληρωνόταν ως εξής:
«….Ίσως ο Ελ. Βενιζέλος έκαμε πολλά σφάλματα, αλλά ποτέ δεν του απέλειψε το θάρρος, ποτέ δεν υπήρξε μοιρολάτρης, διότι δεν επερίμενε ποτέ από την μοίραν να ίδη την χώραν του προηγμένην, αλλά έθεσεν εις την υπηρεσίαν αυτής όλον το πυρ, το οποίον είχε μέσα του, κάθε δύναμιν, ψυχικήν και σωματικήν».
Κείμενο δικό του, που διαβάστηκε στην κηδεία του. Ο σημαντικός άνθρωπος και ηγέτης Ελευθέριος Βενιζέλος γεννήθηκε το 1864 στις Μουρνιές του Νομού Χανίων στην Κρήτη. Ένα κέντρο στα Χανιά διασώζει τη μνήμη της μεγάλης πολιτικής προσωπικότητας του 20ου αιώνα. Είναι το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος» που δημιουργήθηκε και συστάθηκε τον Μάρτιο του 2000, 64 χρόνια μετά τον θάνατό του και είναι αφιερωμένο στη ζωή, στο έργο και στην εποχή του μεγάλου πολιτικού. Βασική αποστολή του είναι να συμβάλει σε εκπαιδευτικές δράσεις ώστε να γίνει γνωστή η ιστορία της χώρας μας.
Γενικός διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος είναι ο κ. Νικόλαος Παπαδάκης, ο οποίος προσπαθεί με ιδιαίτερη φροντίδα να γνωρίσουν οι νέοι Έλληνες και ιδιαίτερα οι μαθητές των σχολείων (δημοτικών, γυμνασίων και λυκείων) με εκπαιδευτικά προγράμματα, την ιστορία της χώρας μας και παράλληλα τη ζωή και το έργο του «….αληθινού άνδρα, που είχε το μεγάλο θάρρος και την αυτοπεποίθησιν δια το καλό του λαού τον οποίον εκλήθη να κυβερνήσει» είχε πει σε ένα ετήσιο μνημόσυνο στα Χανιά ο Κωνσταντίνος Τσάτσος.
Το όραμά του πάντα επίκαιρο
Σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, οι λαοί αναζητούν πρότυπα δημιουργικών και δημοκρατικών διακυβερνήσεων. Ο Ελ. Βενιζέλος ήταν ένας εμπνευσμένος ηγέτης, που κατόρθωσε να αλλάξει τη μοίρα του λαού του. Παρέλαβε μια χώρα φτωχή, ταπεινωμένη, φοβισμένη, όπως ήταν η Ελλάδα το 1910, και της προσέφερε την εθνική ολοκλήρωση. Μέσα σε μια δεκαετία η «Ελλάδα της Μελούνας» απέκτησε διεθνές κύρος και μεταβλήθηκε σε ισχυρό παράγοντα και σεβαστό συνομιλητή με τους ισχυρούς της Γης. Χάρη στο μοναδικό διπλωματικό του ταλέντο, η Ελλάδα κατόρθωσε να διπλασιάσει τα εδάφη της και τον πληθυσμό της. Και αργότερα, με τη συμμετοχή στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ, πρωταγωνίστησε στη διεθνή πολιτική σκηνή και πέτυχε τον θρίαμβο των Σεβρών, ώστε να μεγαλώσουν τα Ελληνικά εδάφη. Έτσι δημιουργήθηκε η Ελλάδα των… δυο ηπείρων και των πέντε θαλασσών!!!
Αλλά ακόμη και όταν με αποκλειστική ευθύνη των αντιπάλων του, που τον διαδέχθηκαν στην εξουσία, ο ελληνισμός οδηγήθηκε στη Μικρασιατική Καταστροφή, ο Βενιζέλος στάθηκε όρθιος και πέτυχε στη Λωζάννη να περισώσει ότι μπορούσε να περισωθεί.
Σημαντικό έργο του, επίσης, ήταν η δημιουργία ενός σύγχρονου κράτους στη χώρα μας, με φιλελεύθερο πολίτευμα και με ίδρυση κρατικών και κοινωνικών θεσμών για το καλό του πολίτη. Αυτοί οι θεσμοί υπάρχουν και επιβιώνουν μέχρι σήμερα. Αναδείχθηκε σ’ έναν σημαντικό και σπουδαίο ηγέτη που είχε σκοπό την προοδευτική και δημιουργική κατάσταση της χώρας μας ώστε να ωφελείται ο κάθε Έλληνας.
Πέτυχε ακόμη να δημιουργηθεί ένα σύγχρονο κοινοβούλιο, παρόμοιο με των άλλων πολιτισμένων χωρών.
Εθνικό Ίδρυμα
Σκοπός του Εθνικού Ιδρύματος Ε. Βενιζέλος (που στεγάζεται στο σπίτι του στη Χαλέπα Χανίων που έχει αποκατασταθεί) δεν είναι μόνο να τιμηθεί η μνήμη του, αλλά παράλληλα να μελετηθούν σε βάθος η ζωή, το έργο και η σπουδαία προσπάθειά του που βοηθούσε τόσο πολύ την Ελλάδα, ώστε να αναδειχθεί πάλι κοινωνικά, πολιτιστικά και οικονομικά, όσο γινόταν.
Ο κ. Ν, Παπαδάκης, επιδιώκει παράλληλα να φέρει με τις δραστηριότητές του το Ίδρυμα πιο κοντά στις νεότερες γενιές στην προσπάθεια για δράση, γνώση, επιτυχία και δημιουργία. Και, φυσικά γνωριμία της ιστορικής κληρονομιάς του Κρητικού Πολιτικού.
Ίσως κι εμείς οι Συριανοί πρέπει να είμαστε υπερήφανοι γιατί ένας τόσο σπουδαίος και σημαντικός Έλληνας πολιτικός οφείλει την γνώση και την παιδεία του στο πρώτο Γυμνάσιο της Ελλάδας, όπου εφοίτησε. Στο Γυμνάσιο Σύρου.
