«Συγκαταλέγεται ανάμεσα στα κορυφαία μουσεία του κόσμου. Οι συλλογές του φημίζονται για την αρτιότητα και τη μοναδικότητά τους. Στους εκθεσιακούς του χώρους παρουσιάζονται αρχαία έργα από όλη την Ελλάδα σε ένα μεγάλο φάσμα κατηγοριών και σε ένα χρονολογικό εύρος που ξεκινά από την 7η χιλιετία π.Χ. και καταλήγει στον 5ο αιώνα μ.Χ. Σημαντικές αρχαιότητες από την Κύπρο, την Μικρά Ασία, τη Συρία, την Παλαιστίνη, την Αίγυπτο, τη Σικελία, την Κάτω Ιταλία και την Ετρουρία είναι μια ερμηνεία του αρχαιολογικού παρελθόντος στο μεγαλύτερο μέρος της εξάπλωσης του ελληνικού πολιτισμού και καθιστούν της συλλογές του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου από τις αξιολογότερες στον κόσμο…» γράφει η κ. Μαρία Λαγογιάννη - Γεωργακαράκου, η διευθύντρια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.
«Ναυαρχίδα» των Ελληνικών Μουσείων
Αποκαλούν Έλληνες και ξένοι επισκέπτες τον υπέροχο αρχαιολογικό μας χώρο. Είναι ένα «θησαυροφυλάκιο» έργων από τη Νεολιθική εποχή ως την ύστερη αρχαιότητα… που στεγάζει όλο τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό.
Το κτίριο του Μουσείου, διατηρητέο μνημείο, θεμελιώθηκε το 1866. Η Ελένη Τοσίτσα δώρισε το οικόπεδο της Πατησίων (έκτασης 62.056,42 τμ.) και ο μεγάλος ευεργέτης από την Αγία Πετρούπολη, Δημήτρης Μπερναρδάκης, προσέφερε το ποσόν των 200.000 δραχμών. Στις 3 Οκτωβρίου του 1866 μπήκε ο θεμέλιος λίθος του Αρχαιολογικού Μουσείου.
Το Μουσείο άρχισε να χτίζεται πάνω στα σχέδια του Γερμανού αρχιτέκτονα Λούντβιχ Λάνγκ και του Έλληνα Παναγή Κάλκου. Την τελική διαμόρφωση της πρόσοψης του κτιρίου και την αποπεράτωση επιμελήθηκε ο Ερνέστος Τσίλερ, ο οποίος είχε την επίβλεψη ως το 1889, οπότε τελείωσε η δυτική πτέρυγα. Η ολοκλήρωση του Μουσείου έγινε σταδιακά μέσα στον 20ο αιώνα με προσθήκες στην ανατολική πλευρά και ολοκληρώθηκε το 1939.
Οι υπέροχες αίθουσες του Μουσείου υποδέχθηκαν τα αρχαία που είχαν φιλοξενηθεί στη Στοά του Αδριανού και σε άλλους χώρους, όπως στον Πύργο των Ανέμων κ.α.
Σημαντικό είναι το γεγονός ότι ακολούθησαν δωρεές αρχαίων αντικειμένων από Έλληνες συλλέκτες, όπως ο Κ. Καραπάνος, ο Γρ. Εμπεδοκλής, ο Ι. Δημητρίου, η Ε. Σταθάτου κ.α.
Με την ολοκλήρωση της παρουσίασης στις αίθουσες των αρχαίων αντικειμένων ήλθε η κήρυξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν, βέβαια επιτακτική η ανάγκη αποθήκευσης και φύλαξης των αρχαιοτήτων του Μουσείου σε ασφαλείς χώρους και να μην καταστραφούν και να μην κλαπούν. Όσα αρχαία, ήταν δυνατόν, μεταφέρθηκαν σε σπηλιές και κρησφύγετα της Αθήνας και στα υπόγεια της Εθνικής Τράπεζας, ενώ για την προστασία των μεγάλων γλυπτών σκάφτηκαν τα δάπεδα του μουσείου και θάφτηκαν εκεί.
Στην Κατοχή, στο κτίριο του μουσείου λειτουργούσαν διάφορες υπηρεσίες, όπως το ταχυδρομείο, φυλακές, αλλά εκεί στεγάζονταν και η Κρατική Ορχήστρα. Μετά το τέλος του πολέμου παρουσιάζεται η πρώτη έκθεση σε τρείς αίθουσες και άρχισαν οι νέες επισκευές του υπό την επίβλεψη του τότε διευθυντή Χρήστου Καρούζου, με σκοπό τη διαμόρφωση των χώρων για την καλλίτερη παρουσίαση των εκθεμάτων.
Το «Λούβρο» της οδού Πατησίων…
Έτσι το ονομάζουν Έλληνες και ξένοι επισκέπτες του, άνθρωποι που αγαπούν και θαυμάζουν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και επισκέπτονται τις υπέροχες αίθουσες και παραδίδονται στη γοητεία των συλλόγων. «Στην αίθουσα των Νεολιθικών αρχαιοτήτων νοιώθουμε να αγγίζουμε την άκρη του νήματος της ανθρώπινης παρουσίας στον ελλαδικό χώρο καθώς περιηγούμαστε στα μοναδικά σύνολα από το Σέσκλο και το Δίμηνι της Θεσσαλίας. Στην αίθουσα του κυκλαδικού πολιτισμού ερχόμαστε σε επαφή με τους πρώτους θασσοπλόους του Αιγαίου και χαιρόμαστε τη μεγαλύτερη και σπανιότερη συλλογή κυκλαδικών ειδωλίων στον κόσμο!! Στην αίθουσα της Θήρας βιώνουμε στιγμές ύψιστης αισθητικής απόλαυσης μπροστά στην τοιχογραφία της Άνοιξης…». Είναι τα σχόλια την κ. Μαρίας Λαγογιάννη της Διευθύντριας του Μουσείου.
Σε 30 αίθουσες του Μουσείου φιλοξενούνται συλλογές γλυπτών, που είναι δημιουργίες καλλιτεχνών, όπως ο Φειδίας, ο Πραξιτέλης κ.α. Αξιοθαύμαστη είναι και η «Μυκηναία Αίθουσα» που φιλοξενεί τους θησαυρούς των Μυκηναίων, όπως τα όπλα και τόσα άλλα. Και πολλές άλλες πόλεις και περιοχές της Ελλάδας γίνονται γνωστές για την τέχνη και τον πολιτισμό τους από τα σπουδαία αγάλματα, αγγεία, χρυσά κοσμήματα, γλυπτά και τόσα άλλα ευρήματα της αρχαιότητας.
Αυτές οι υπέροχες συλλογές δεν εξαντλούνται μόνο στα 9.500 τμ. της μόνιμης έκθεσης. Κάτω από τις αίθουσες του Μουσείου απλώνεται ένα άλλο «αθέατο» μουσείο. Είναι οι αποθήκες, που έχουν έκταση 3.500 τμ. και εκεί φυλάσσονται πάνω από 200.000 αρχαία αντικείμενα.
Κυκλαδικός Πολιτισμός (2.800 - 2.300 π. Χ)
Αυτόν τον Πρωτοκυκλαδικό Πολιτισμό τον αντιπροσωπεύουν οι τοπικοί πολιτισμοί της Σύρου και της Κέρου. Είναι η ώριμη και η πιο πλούσια περίοδος, με την άφθονη παρουσία του χαλκού σε εργαλεία, όπλα και κοσμήματα, με την εξαίρετη γραπτή κεραμική και την παρουσία των πανέμορφων, μοναδικής τέχνης μαρμάρινων «Κυκλαδικών ειδωλίων», παράλληλα με τη μεγάλη ανάπτυξη των συνοικισμών και των ακροπόλεων.
Οι Κυκλαδίτες ήταν μια ισχυρή ναυτική δύναμη και μονοπώλησαν τις θαλάσσιες μεταφορές στο Αιγαίο. Ο όρος «Κυκλαδικός πολιτισμός» καθιερώθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα από τον μεγάλο Έλληνα αρχαιολόγο Χρήστο Τσούντα, που μετά τις ανασκαφές στα νησιά μας θεώρησε ότι η Κυκλαδική εποχή, η Κυκλαδική τέχνη και ιδίως τα πανέμορφα και μοναδικά Κυκλαδικά ειδώλια κ.α. έδιναν την εικόνα του πανάρχαιου και του ωραιότερου νησιωτικού πολιτισμού. Τον ονόμασε: «Κυκλαδικός πολιτισμός Κέρου - Σύρου», γιατί σ’ αυτά τα δύο νησιά έφερε στο φώς, από τις ανασκαφές του τα σπουδαιότερα ευρήματα σε τέχνη!
Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το πρώτο της χώρας μας, φιλοξενεί τα περίφημα Κυκλαδικά ειδώλια, αφιερώματα των Κυκλαδιτών στους νεκρούς τους. Η Σύρος είναι παρούσα με μοναδικά έργα τέχνης της 3ης χιλιετίας π.Χ.
ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ
Η Εταιρία ιδρύθηκε το 1933. Τα μέλη της είναι άνθρωποι με μόρφωση και ποιότητα και με αξιόλογη δραστηριότητα. Η Ακαδημία Αθηνών βράβευσε την Εταιρία των Φίλων του Ε.Α.Μ το 1997.
Τον Ιανουάριο επισκέφθηκαν την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων και ξεναγήθηκαν στα νέα ευρήματα από τη Προϊσταμένη Δρ. Αγγελική Σίμωσι.
Είχαν επισκεφθεί το νησί μας πριν χρόνια και υποσχέθηκαν ότι θα προσπαθήσουν να επανέλθουν.
Εύχομαι να μας επισκεφθούν.
