Ο Άγιος Νικόλαος ήταν και είναι ο βιγλάτορας των ωκεανών, ο προστάτης και οδηγός των ναυτικών στα μακρινά και γεμάτα κινδύνους ταξίδια. Η πίστη στη θαυματουργό δύναμη του Αγίου έκανε το όνομά του πολύ αγαπητό στο λαό και ιδιαίτερα στον κόσμο των ναυτικών. Οι εικόνες του είναι γεμάτες αφιερώματα από τα τάματα όσων κινδύνευαν. Σε γιαλούς και σε λιμάνια, ακόμη και σε κατσάβραχα ορθώνονται ναοί και ξωκλήσια, αφιερωμένα στο όνομά του.
Δεν υπάρχει πλεούμενο μικρό ή μεγάλο που να μην υπάρχει η εικόνα του … «Αγιοθαλασσίτη» στην πιο τιμητική θέση, στο θάλαμο του Κυβερνήτη του πλοίου, μα και στις καμπίνες των ναυτικών, φυλαχτό από τους δικούς τους. Πολλά καράβια, έλεγε ένας παλιός καπετάνιος, έχουν στην πλώρη και στην πρύμη το όνομά του, παρακαλώντας τον: «να γίνει ο Κυβερνήτης και ο προστάτης αυτού του πλοίου…»
Άπειρες είναι οι παραδόσεις για τα κινδυνεύοντα καράβια που έσωσε από την τρικυμία και γλύτωσε τους ναυαγούς από βέβαιο πνιγμό. Η άγια επιβλητική μορφή του δίνει ελπίδα και πίστη για την αντιμετώπιση με θάρρος και ψυχραιμία τις δυσκολίες της ζωής.
Στις δύσκολες ώρες της τρικυμίας η παράκληση των θαλασσινών είναι αυθόρμητη στον αόρατο σωτήρα του πλοίου: Άγιε Νικόλα, βοήθα μας! Άγιε Νικόλα στο τιμόνι! Κι ένα νησιώτικο ποίημα πιστοποιεί την παράκληση των ναυτικών και την πίστη στο Άγιο: «Στην πλώρη κάθεται ο Χριστός, στη μέση η Παναγία και πίσω στο τιμόνι του κάθετ’ ο Αη Νικόλας»
Ο θαλασσογράφος Ανδρέας Καρκαβίτσας, σ’ ένα διήγημά του περιγράφει τον Άγιο Νικόλαο να επιστρέφει στον Παράδεισο με την γενειάδα του θαλασσόβρεχτη και με τα ρούχα του να στάζουν αρμύρα. Είχε γυρίσει από την διάσωση ενός κινδυνεύοντος πλοίου εκεί κάτω στην Μπαρμπαριά. «Άγιε Νικόλα σώσε μας…» ήταν η παράκληση των ναυτικών. Και το πλοίο σώθηκε. Κι αυτό το θαύμα οι ναυτικοί δεν το ξέχασαν ποτέ και πάντα ευχαριστούσαν και τιμούσαν τον … «Άγιο των θαλασσών!» όπως τον ονόμασαν με απόλυτη ευσέβεια.
Ο Άγιος Νικόλαος λατρεύεται από τους θαλασσινούς, αλλά του έχουν ιδιαίτερο σεβασμό και οι στεριανοί. Πόσες φορές ζητούσαν οι Χριστιανοί τη βοήθειά του στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Έτσι ο Άγιος έρχεται βοηθός σε στεριές και σε θάλασσες. Και ο Ρωμανός ο μελωδός υμνολογεί έξοχα το ότι ο Άγιος φροντίζει τον άνθρωπο όπου κι αν είναι: «… τους μεν εν θαλάσση, τους δε εν τη γη, ον διαλείπεις σώζων εκάστοτε, ως έχων το δύναισθαι» Δυναμώνει την πίστη των ναυτικών, των ξενιτεμένων και ταξιδευόντων για να αντιμετωπίσουν θαρραλέα τις τρικυμίες της ζωής, της θάλασσας, ακόμη και της ξενιτιάς. Τον θαυματουργό Άγιο Νικόλαο που είναι ζωντανό υπόδειγμα ζωής, η εκκλησία θεωρεί ότι είναι: «κανόνας πίστεως, εικόνα πραότητας και εγκρατίας διδάσκαλος…» προστάτης των θαλασσινών και υπερασπιστής της Χριστιανικής θρησκείας.
«Ο Αγιοθαλασσίτης»
Έτσι θέλησαν να τον αποκαλούν στην Λυκία, μια παλιά πόλη της Μικράς Ασίας. Εκεί γεννήθηκε το 250 μ. Χ. ο «Αγιοθαλασσίτης» Νικόλαος με γεννήτορες τους ευσεβείς Επιφάνιο και Νόνα. Σπούδασε στην Ξάνθο και εγκαταστάθηκε στα Μύρα, όπου έγινε επίσκοπος Μύρων. Εκεί ίδρυσε πτωχοκομείο, νοσοκομείο και άλλα ιδρύματα. Προσέφερε πολλά στους ανθρώπους. Κατά τον Άγιο Νεόφυτο τον Πρεσβύτερο, ο Άγιος Νικόλαος ήταν: «ο συμπαραστάτης των θλιβομένων, η τροφός των πεινασμένων, ο στηλιτευτής των αλαζόνων, ο φίλος της σωφροσύνης, ο πατέρας των ορφανών, το φώς των ευρισκομένων στο σκότος, το καταφύγιο των ενδεών ανθρώπων και η δόξα των Χριστιανών»
Ο προστάτης Άγιος
Αυτός ήταν ο Άγιος των θαλασσών, των καραβιών και ο συμπαραστάτης των θλιβομένων ανθρώπων, στις 6 Δεκεμβρίου 330 μ. Χ. στα βαθιά γεράματα έκλεισε τα μάτια του και έγειρε πανέτοιμος για το δικό του ταξίδι. Αυτός ο «Αγιοθαλασσίτης» απέκτησε με την υπομονή του και την ταπείνωση τα υψηλά. «Εκτήσω τη ταπείνωση τα υψηλά, τα πτωχεία τα πλούσια».
Κοιμήθηκε και ετάφη σε μεγαλόπρεπο τάφο κοντά στην Ιερή Μητρόπολη των Μύρων. Και… η γραφή: «Του Παναγίου πνεύματος μυροθήκη υπάρχων ως έαρ μυρίζεις ευφρόσυνον…» ερμηνεύει ότι από το σώμα του ανέβλυζε ιαματικό μύρο. Έτσι ονομάστηκε: Άγιος Νικόλαος ο Μυροβλήτης.
Ανυπολόγιστα είναι τα θαύματά του για να μας διδάσκουν: «… την των πραγμάτων αλήθειαν». Όπως γράφουν τα ιστορικά κείμενα, κατά το 1081 επί Αλεξίου Α’ του Κομνηνού και Πατριάρχου Κων/πόλεως Νικολάου Κυρδινιάτη, έγινε καταδρομή των Ελλήνων από Ισμαηλίτες και έσφαζαν τους Χριστιανούς. Καταστράφηκαν τόποι και χωριά της Ιωνίας, όπως και τα Μύρα της Λυκίας όπου εκεί βρισκόταν το Πάνσεπτο Λείψανο του θαυματουργού Αγ. Νικολάου. Τότε έγινε και η μεταφορά των λειψάνων του από τα Μύρα στο Μπάρι της Ιταλίας. Κατά τα γραπτά κείμενα οι άνθρωποι που χρησιμοποίησαν το πλοίο για να μεταφέρουν το σκήνωμα του Αγίου, μεταμφιέστηκαν σε εμπόρους για να ξεφύγουν από τους εχθρούς των Χριστιανών.
Τα λείψανα φιλοξενήθηκαν στον ναό του Τιμίου Προδρόμου και μετά λίγα χρόνια μετακομίσθηκαν στον καινούργιο ναό του Αγίου Νικολάου,
Το 1901 καθιερώθηκε επίσημα προστάτης Άγιος του Πολεμικού Ναυτικού και γιορτάζεται στις 6 Δεκεμβρίου με επίσημη μεγαλοπρέπεια και ιδιαίτερα στα νησιά που ζητούν οι ναυτικοί την προστασία του.
Η Σύρος τιμά τον Άγιο κάθε χρόνο και με λειτουργία στον Ναό του και τα σημαιοστολισμένα πλοία σφυρίζουν τιμώντας τη μνήμη του.
Την φετινή χρονιά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος επισκέφθηκε το νησί μας τιμώντας τον Άγιο των θαλασσών. Οι εκκλησίες, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά παντού στον κόσμο, είναι γεμάτες αφιερώματα και αναθήματα από τους πιστούς Χριστιανούς,
Πάντα θυμόμαστε ότι εμείς οι Έλληνες, ιδιαίτερα οι νησιώτες, δεν ξεχνάμε τη ναυτική μας παράδοση και τον Άγιο που προστατεύει τους ναυτικούς.
