Στον αρχαιολογικό χώρο της μυκηναϊκής ακρόπολης του Αγ. Ανδρέα στη Σίφνο, έκανε επιτόπια καταγραφή η «Κοινή Γνώμη», στο ιδιαίτερης ιστορικής αξίας Κυκλαδικό μνημείο.
Η ξενάγηση σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς στην περιοχή των Κυκλάδων, έγινε από τον φύλακα αρχαιοτήτων Γ. Γεωργούλη, ο οποίος ενημέρωσε και για όλα τα ιστορικά στοιχεία και τις ενέργειες ανάδειξης του μνημείου.
Τα αρχαιολογικά στοιχεία της ακρόπολης
Η Ακρόπολη του Αγ. Ανδρέα ανάγεται στην ΙΙΙ Υστεροκυκλαδική περίοδο, τον 13ο π.Χ. αιώνα, κατά την οποία κατοικήθηκε και μάλιστα από μία κοινωνία ιδιαίτερα εύρωστη οικονομικά.
Είναι μία από τις τέσσερεις ακροπόλεις που υπάρχουν στη Σίφνο, οι οποίες βρίσκονταν σε στρατηγικά σημεία, για τον έλεγχο και την εποπτεία ολόκληρου του νησιού, το Κάστρο, το οποίο έχει συνεχή κατοίκιση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, ο Προφήτη Ηλίας στο Τρουλάκι και ο Αγ. Νικήτας.
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί το ιερό, το οποίο βρίσκεται στη νότια πλευρά της ακρόπολης, που αφορά σε ναό που αναγέρθηκε κατά τον 8ο αιώνα π.Χ., κατά πάσα πιθανότητα αφιερωμένος σε γυναικεία θεότητα, ο οποίος αναμορφώθηκε τον 6ο π.Χ. αιώνα και λειτούργησε έως την εγκατάλειψη της ακρόπολης.
Πολλά από τα αρχαιολογικά ευρήματα της Σίφνου συνδέονται άμεσα με τα μεταλλεία χρυσού και αργύρου που ήταν ονομαστά κατά την αρχαιότητα, καθώς το νησί ήταν ένα από τα πλουσιότερα των Κυκλάδων, με το μεταλλείο αργύρου του Αγ. Σώστη να θεωρείται ως το αρχαιότερο αργυρωρυχείο.
Χαρακτηριστικός του πλούτου του νησιού κατά την αρχαιότητα ήταν ο θησαυρός των Σιφνίων, που ανεγέρθηκε το 525 στο ιερό του Απόλλωνα στους Δελφούς, προκειμένου να χρησιμοποιήθηκε ως χώρος φύλαξης των αφιερωμάτων του ιερού.
Ήταν ένα από τα πιο επιβλητικά οικοδομήματα, φτιαγμένο από λευκό Παριανό μάρμαρο, που ήταν το πιο ακριβό εκείνη την εποχή και στην πρόσοψη του είχε Καρυάτιδες, ενώ τα άλλα οικοδομήματα είχαν κίονες.
Αυτό υποδήλωνε την ευμάρεια και τον πλούτο των Σιφνίων, οι οποίοι προχώρησαν σε αυτό το αφιέρωμα στους Δελφούς προκειμένου να έχουν τους χρησμούς της Πυθίας.
Η Ακρόπολη της Σίφνου συνδέεται άμεσα και με τους διασωθέντες πύργους, που επιχειρείται να αποτελέσουν εκμεταλλεύσιμα αξιοθέατα του νησιού.
Είναι 78 οι διασωθέντες πύργοι, που χρονολογούνται από τον 6ο μέχρι τον 3ο αιώνα π.Χ., κάποιοι από τους οποίους διατηρούνται σε πάρα πολύ καλή κατάσταση και προωθείται η ανάδειξη και η αξιοποίηση τους.
Πρόκειται για διώροφα κυκλικά πέτρινα κτίσματα με εσωτερικούς διαχωριστικούς τοίχους και σπειροειδή κλιμακοστάσια.
Οι αρχαιότεροι από αυτούς κτίστηκαν περί τα τέλη του 6ου αιώνα κοντά σε ορυχεία και συνδυαζόμενα με τις ακροπόλεις αποτέλεσαν το πρώτο σηματοδοτικό δίκτυο επικοινωνίας του νησιού, λειτουργώντας ως φυκτωρίες, δηλαδή σταθμοί μετάδοσης μηνυμάτων με φωτιά, προκειμένου να προστατευθούν τα μεταλλεία.
Κυρίαρχος ο ρόλος της ακρόπολης του Αγ. Ανδρέα, που χαρακτηρίζεται ως ένα από τα πλέον στρατηγικά σημεία, αφού μπορούσε με την σηματοδότηση να πληροφορήσει άμεσα ολόκληρο το νησί.
Η ανασκαφικές εργασίες και η επισκεψιμότητα του χώρου
Σύμφωνα με την ενημέρωση του φύλακα αρχαιοτήτων κ. Γεωργούλη, οι αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή έγιναν σε διάφορες χρονικές περιόδους, με τον αρχαιολόγο Χρήστο Τσούντα το 1898 να αποκαλύπτει μέρος του αρχαίου τείχους της ακρόπολης.
Την δεκαετία του ’70 έγιναν ανασκαφές στο εσωτερικό, από την Βαρβάρα Φιλλιπάκη, φέρνοντας στην επιφάνεια από τα υπάρχοντα οικοδομήματα και από το 1995 μέχρι το 2002 γινόταν μία συντήρηση στον αρχαιολογικό χώρο.
Από το 2003 μέχρι και το τέλος του 2008, όπου εντάχθηκε σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα, αποκαλύφθηκε το εσωτερικό και δημιουργήθηκαν το εκθετήριο και οι επισκέψιμοι χώροι, με τις διαδρομές για τους επισκέπτες και η συνολική ανάδειξη του χώρου.
Όσον αφορά στην επισκεψιμότητα του χώρου, καθώς η Σίφνος αποτελεί τουριστικό προορισμό, ρωτήθηκε ο κ. Γεωργούλης εάν υπάρχει η γνώση από πλευράς των επισκεπτών ότι διαθέτει ένα τόσο σημαντικό αρχαιολογικό μνημείο το νησί.
«Η επισκεψιμότητα δεν είναι αυτή που θα έπρεπε για τον συγκεκριμένο χώρο, ο οποίος είναι μοναδικός και βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση, όπως επισημαίνουν οι γνώστες του αντικειμένου και θα πρέπει να γίνει μεγαλύτερη προσπάθεια από όλους τους φορείς, από τον Δήμο και από την Περιφέρεια, ώστε να αναδειχθεί και να γίνει τόπος προσέλκυσης και Ελλήνων και ξένων επισκεπτών. Μπορεί να ενταχθεί σε ένα πρόγραμμα πολιτιστικού ενδιαφέροντος μαζί με άλλα νησιά των Κυκλάδων, αλλά και η Σίφνος από μόνη της με τον πλούτο των ακροπόλεων, των αρχαίων πύργων και των μεταλλείων μπορεί να γίνει ένα μοναδικό είδος τουρισμού».
