Ήταν το 1983 όταν δημιουργήθηκε για πρώτη φορά ο «Διεθνής Σύνδεσμος Σπάρταθλος», ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός, που δραστηριοποιείται κάθε χρόνο τιμώντας τη μνήμη ενός αρχαίου Έλληνα, του Φειδιππίδη του Αθηναίου, που του ζητήθηκε, πριν από τη μάχη του Μαραθώνα, να ζητήσει τη βοήθεια των Σπαρτιατών. Ο Φειδιππίδης «.. διέτρεξε την απόστασιν Αθηνών - Σπάρτης (σταδίους 1140) εντός δύο ημερών…»
ΜΑΡΑΘΩΝΟΣ ΜΑΧΗ
Από τα μέσα του 6ου π.Χ. η Περσία έγινε μια ισχυρή στρατηγική δύναμη και στόχος της ήταν να κυριαρχήσει σ’ όλες τις ελληνικές πόλεις της Μικρασιατικής παραλίας, αλλά και στα νησιά του Αιγαίου. Αυτός ο περσικός κολοσσός επιδίωκε με κάθε μέσον και με κάθε τρόπο να κατακτήσει τον ελληνικό κόσμο.
Ήταν γνωστό, βέβαια, ότι παρά την μεγάλη πρόοδο στον πολιτισμό, οι Ελληνικές πόλεις δεν ήταν συνδεδεμένες μεταξύ τους. Πάντα υπήρχε ένας ανταγωνισμός. Αρχικά, υπήρξε η υποταγή της Θράκης και της Μακεδονίας από τον Μαρδόνιο. Αυτή ήταν η πρώτη φάση των περσικών κατακτήσεων στην Ευρώπη. Επιθυμία τους μεγάλη ήταν η κατάκτηση της υπόλοιπης Ελλάδας και ιδιαίτερα των νησιών του Αιγαίου. Δύο χρόνια μετά την κατάκτηση της βορείου Ελλάδας που έγινε με την εκστρατεία του Μαρδόνιου (ήταν άνοιξη του 490 π.χ.), εστάλη προς αυτόν τον σκοπό μια ισχυρή και καλά εξοπλισμένη στρατιά με αρχηγούς τον Δάτη και Αρταφέρνη.
Ο περσικός στόλος κατέλαβε τη Νάξο, έκανε απόβαση στην Ερέτρια και την Κάσο και όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος, οι Πέρσες επιθυμούσαν να κατακτήσουν τα πιο σημαντικά κέντρα της Ελλάδας. Η Αττική ήταν η επόμενη περιοχή της περσικής εισβολής. Ήταν η εποχή (όπως γράφει ο Ηρόδοτος), που στην Αθήνα εξελέγη από τον Δήμο στρατηγός ο Μιλτιάδης ο οποίος είχε και γνώμη ότι οι Αθηναίοι έπρεπε να αντιμετωπίσουν τον εχθρό στην ξηρά. Κατά σύμπτωση οι Πέρσες, με τη συμβουλή του Ιππίου Πεισιστρατίδου αποβιβάσθηκαν στην πεδιάδα του Μαραθώνα. Οι Αθηναίοι, μόλις πληροφορήθηκαν την απόβαση του εχθρού εκεί, αποφάσισαν να τους προλάβουν πριν φθάσουν στην Αθήνα. Υπό την διοίκηση του Μιλτιάδη έφθασε στον Μαραθώνα ο αθηναϊκός στρατός 10.000 οπλιτών. Στην αθηναϊκή δύναμη ήλθαν και 1.000 Πλαταιείς. Η μόνη πόλη που θα μπορούσε να δώσει σοβαρή βοήθεια στους Αθηναίους ήταν η Σπάρτη. Ειδοποιήθησαν οι Σπαρτιάτες δια του… «ωκύποδος* Φειδιππίδου» να στείλει βοήθεια, η οποία όμως τελικά δεν εστάλει ένεκα θρησκευτικών λόγων. Έπρεπε δε (κατά τον Ηρόδοτο) να … «πληρωθεί ο κύκλος της Σελήνης». Ο Μιλτιάδης απεφάσισε να επιτεθεί, φοβούμενος μήπως τα πλοία των Περσών καταλάβουν το λιμάνι του Πειραιά. Ήταν σφοδρή η μάχη του Μαραθώνα, με περσικό στρατό περίπου 100.000 ανδρών. Μετά τη σφοδρή μάχη οι έλληνες περικύκλωσαν τους Πέρσες και νίκησαν. Φονεύθηκαν 6.400 Πέρσες και 192 Έλληνες. Η μάχη του Μαραθώνα παρέμεινε το σύμβολο της στρατιωτικής ανδρείας των Ελλήνων και αποτυπώνεται στο επίγραμμα του Σιμωνίδου: «Ελλήνων προμαχούντες Αθηναίοι Μαραθώνι χρυσοφόρων Μήδων εστόρεσαν δύναμιν»
ΦΕΙΔΙΠΠΙΔΗΣ
Μετά την νίκη του Μαραθώνα ο Φειδιππίδης επανήλθε στην Αθήνα για να ανακοινώσει στους Αθηναίους την νίκη κατά των Περσών. Μετά την ανακοίνωσή του έπεσε νεκρός… Πρόλαβε όμως να πει ότι αυτή τη νίκη προσέφερε στην πόλη ο θεός Παν. Οι Αθηναίοι αφιέρωσαν στον θεό Πάνα ένα ναό κάτω από την Ακρόπολη.
Μαραθώνιος: Σε ανάμνηση της νίκης του Μαραθώνα την οποίαν ο … «θνήσκων Φειδιππίδης ανήγγειλεν εις τους Αθηναίους», καθιερώθηκε στη σύγχρονη εποχή αγώνας δρόμου ο Μαραθώνιος. Το αγώνισμα έγινε για πρώτη φορά στην πρώτη Ολυμπιάδα των Αθηνών το 1896 με πρώτο νικητή το Σπ. Λούη.
Σπάρταθλον: Σε ανάμνηση του Έλληνα Φειδιππίδη που «διέτρεξε την απόσταση Αθηνών - Σπάρτης σε δύο ημέρες» καθιερώθηκε από το 1983 από τον Διεθνή Σύνδεσμο Σπάρταθλος, ένας αγώνας δρόμου που ξεκινάει κάτω από την Ακρόπολη (πιθανόν γιατί εκεί υπήρχε ο μικρός ναός του θεού Πάνα). Υπήρξαν φορές που η εκκίνηση γινόταν στο Καλλιμάρμαρο. Είναι σημαντικό ότι σ’ αυτόν τον αγώνα Αθήνα - Σπάρτη, μια τόσο μεγάλη απόσταση, παίρνουν μέρος πολλοί αθλητές από 48 χώρες. Την προηγούμενη χρονιά τίμησαν με την παρουσία τους 380 αθλητές . οι περισσότεροι δρομείς ήταν από την Ιαπωνία. Το αγώνισμα διεξάγεται σε κανονικούς δημόσιους δρόμους. Η εκκίνηση γίνεται στις 7 το πρωί και οι δρομείς χρειάζονται περίπου 36 ώρες για να ολοκληρωθεί ο αγώνας. Φυσικά, συνοδεύονται από ειδικούς ανθρώπους που παρακολουθούν την πορεία των αθλητών. Υπάρχουν επίσης οι ειδικοί σταθμοί που προσφέρουν στους δρομείς νερό, που έχουν ανάγκη και φυσικά κάτι φαγώσιμο για να αντέξουν τόσες πολλές ώρες δρόμου. Όσοι φθάσουν στην Σπάρτη πλησιάζουν το άγαλμα του Λεωνίδα, αγγίζουν τα πόδια του αγάλματος και «υποδέχονται» το στεφάνι από κλαδί ελιάς. Επίσης νεαρές κοπέλες ντυμένες ως αρχαίες Σπαρτιάτισσες προσφέρουν σε κάθε δρομέα ένα μικρό πήλινο αγγείο με νερό από τον ποταμό Ευρώτα. Συμβολικό δώρο δύναμης και δραστηριότητας.
ΑΓΗΣ ΜΑΚΡΙΔΑΚΗΣ
Η Σύρος πρέπει να είναι υπερήφανη γιατί σ’ αυτόν τον υπερβολικά δύσκολο αγώνα θα συμμετάσχει φέτος για δεύτερη φορά ένας δικός μας, άριστος Συριανός δρομέας, ο Άγης Μακριδάκης. Η εκκίνηση θα γίνει στις 25 Σεπτεμβρίου. Οι αθλητές θα βρίσκονται στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης.
Ευχόμαστε στον αθλητή μας Άγη Μακριδάκη να ολοκληρώσει με επιτυχία τη διαδρομή και να επιστρέψει με το στεφάνι ελιάς!
*ωκύπους: αυτός που τρέχει γρήγορα.
Υ.Γ. Αγαπητοί αναγνώστες σας ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας σχόλια για τη στήλη «επί τον τύπον των ήλων». Η στήλη δεν θα δημοσιεύσει κείμενα για δύο εβδομάδες λόγω απουσίας μου για λόγους υγείας.