Έχουν περάσει 100 χρόνια από την ίδρυσή του και εξακολουθεί να έχει μια σημαντική και υψηλού επιπέδου δραστηριότητα. Η προσφορά του στον πολιτισμό είναι άριστη!
Όπως αναφέρει η Πρόεδρος κ. Χριστίνα Λιγοψυχάκη: «Το Λύκειο προσφέρει φως! Το Λύκειο ψάχνει και ανακαλύπτει την Ελληνική παράδοση, την διατηρεί, την διασώζει και την διαδίδει. Προβάλλεται με τους χορούς, με τη μουσική, τις φορεσιές και τα τραγούδια, γιατί αυτά είναι οι καταστατικοί του σκοποί…». Είναι πραγματικά αξιοθαύμαστη η εκπαιδευτική δράση, η διατήρηση και η καταγραφή της πολιτιστικής κληρονομιάς, που φροντίζουν με ιδιαίτερη προσπάθεια οι κυρίες του Λυκείου μας. Και μάλιστα, σε μια… όχι και τόσο «φωτεινή» περίοδο της χώρας μας, αξίζει να υπενθυμίζουμε τα «φωτεινά» παραδείγματα, όπως τη δράση του Λυκείου μας που γιορτάζει εφέτος τα 100 του χρόνια!
ΚΑΤΙΝΑ ΣΙΔΕΡΗ (1906 - 1950)
Ένα μικρό αφιέρωμα στην Κ. ΣΙΔΕΡΗ πρόεδρο του Λυκείου την εποχή της κατοχής (1942-1945)
«Η Κατίνα Σιδερή ανήκε στους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς του Μεσοπολέμου στη Σύρα… Στη διάρκεια της σύντομης ζωής της, συνετέλεσε όσο λίγοι στον αγώνα γενικά για την ανέλιξη της κοινωνίας και ειδικά για τα δικαιώματα της γυναίκας, την ανάπτυξη της προσωπικότητάς της και την κοινωνική προαγωγή της. Διετέλεσε και πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Σύρου…» γράφει ο σπουδαίος επιστήμων Ευάγγελος Ν. Ρούσσος.
Η Κατίνα Μπάιλα - Σιδερή ήταν πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων 1942 - 1945. Η παρουσία αυτής της γυναίκας, ικανής και δυναμικής, επέτυχε όπως το Λύκειο κρατηθεί μέσα στις εθνικές παραδόσεις και ανεκοίνωσε πρόγραμμα για την ανασύνταξη του τιμήματος νεανίδων. Παράλληλα, ενημέρωσε το Συμβούλιο του Λυκείου ότι Ιταλοί στρατιωτικοί ζήτησαν την αίθουσα του Λυκείου για να μελετούν τη μουσική τους, να κάνουν τις γιορτές για τους στρατιώτες τους και φυσικά με απαιτητικές θέσεις ζήτησαν να πάρουν και τα δύο πιάνα του Λυκείου. Δεν κατάφεραν όμως να τα αποκτήσουν. Αργότερα όμως, οι κατακτητές είχαν αντικαταστήσει τους Ιταλούς ζήτησαν το ίδιο. Η Κατίνα Σιδερή περιγράφει αυτή την απαίτηση: «Ο κατακτητής ήλθε ζητώντας να πάρει τα δύο πιάνα του Λυκείου για να διασκεδάσουν οι στρατιώτες… Αφού τα σεβάστηκαν οι προηγούμενοί τους, τώρα τούτοι δω, σπρωγμένοι από τους ντόπιους φίλους τους, ήλθαν να ζητήσουν τα δύο πιάνα, τη μοναδική περιουσία της γυναικείας λέσχης. Κοιτάζω με κάποια περιέργεια τον νέο μικρό στρατιώτη που διατάζει να του παραδοθούν τα κλειδιά, είναι μόλις είκοσι χρονών. Έχει χοντρά χέρια, κι ακόμα πιο χοντρά δάχτυλα. Ο πελαγίσιος ήλιος μας τούχει γεμίσει το πρόσωπο με μικρούς λεκέδες. Μιλάει και γελάει, τα μάτια του όμως ύποπτα στρέφονται σ’ όλες τις γωνιές.
Ξέρετε, λέει τέλος, είναι τρομερό να σκέφτεται κανένας πως ο θάνατος παραμονεύει κάθε στιγμή. Γι’ αυτό θέλουμε να ξεχνούμε. Στο σταθμό μας, ένα πιάνο είναι σπουδαίο πράγμα. Η μουσική ξεχνάει… Να ξέρατε πόσο φοβούμαι σαν ακούω το βόμβο κάποιου μοτέρ, τρέμω ολόκληρος. Έχω μια μητέρα στο Comblents που όλο με περιμένει…. Δεν μ’ αρέσει ο ουρανός σας. Δεν έχει πολλά σύννεφα, βαριά σκούρα σύννεφα…η ματιά του πάει μακριά, εκεί που τα σύννεφα, είναι βαριά, σκούρα… Εκεί στο Complents που είναι μια μητέρα κι ένας ουρανός σκοτεινιασμένος. Το κλειδί δεν το πήρε…»
Τα πιάνα ανήκαν, βλέπεις, στο Λύκειο που ήταν Λύκειο των Ελληνίδων, όχι άλλου κανενός.
Η Κατίνα Σιδερή είναι υπεύθυνη για το Λύκειο. Κάτι πρέπει να κάνει. Να κινητοποιήσει τις νεαρές κοπέλες. Έγραψε ένα γράμμα στη Λιλή Ασημομύτη:
Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ
«19 Μαρτίου 1943. Χτες το βράδυ είδα τη μαμά σας και τη ρώτησα αν είχατε ετοιμάσει κάτι σχετικό με τη συνάντησή μας προχτές. Μου απάντησε κάπως αβέβαια και κατάλαβα πως δυσκολευτήκατε… Στον αγώνα που αρχίζουμε θα στέκομαι με την πείρα μου πλάι σας. Κουράγιο, θα πάμε μπρος προς το καλό και το ωραίο…» και συνεχίζει περιγράφοντας το έργο: «… Για να γίνει σωστή δουλειά στο τμήμα νεανίδων, θα πρέπει η οργανωτική επιτροπή, εσείς δηλαδή, να φροντίσετε ώστε:
1. Να προσέρχονται τακτικά οπόταν καλούνται να προσφέρουν με καλή διάθεση οσάκις χρειάζεται…
2. Μέλος θα θεωρείται εκείνο που κατόπιν αιτήσεώς του παρουσιάζεται στο συμβούλιον του Λυκείου υπό τριών μελών της επιτροπής.
3. Εάν ένα μέλος παρασυρθεί εις κακάς συναναστροφάς ή γίνει αντιληπτόν δια κακήν ζωήν θα αποβάλλεται
4. Τα μέλη θα υπακούουν εις τας αποφάσεις της επιτροπής χωρίς μεμψιμοιρίες…. Μέσα εργασίας θα είναι: Η μουσική, αι καλαί τέχναι γενικά, η λογοτεχνία και εκτελεστικά όργανα, ούτως ειπείν το θέατρο, η απαγγελία, ο χορός, η μουσική, η οργάνωση εορτών… Δυστυχώς, σήμερα έχω και τον άλλο μου γιο στο κρεβάτι και δεν μπορώ να κουνήσω από το σπίτι να τα λέγαμε από κοντά…» (Το απόσπασμα είναι από χειρόγραφο της Κατίνας Σιδερή που βρέθηκε και φυλάχθηκε ευλαβικά από την Ντίνα Συκουτρή - Ανδρειωμένου)
Μέσα στην ερήμωση και την καταστροφή, στις δύσκολες εκείνες εποχές για την Ελλάδα και για τη Σύρο, το Λύκειο Ελληνίδων μαζί με την Κατίνα Σιδερή που ήταν πρόεδρός του, δεν ξεχνά τους σκοπούς του και μεριμνά για τις κοπέλες της Σύρου.
Ανάμνηση της Κατοχής
Ο γιος της Κατίνας Σιδερή, Δημήτριος Α. Σιδερής ομ. Καθηγητής Καρδιολογίας περιγράφει τα χρόνια της κατοχής: «Θυμάμαι. Παιδί. Θυμάμαι την αγωνία. Ο κατακτητής στους δρόμους. Στους δρόμους και πτώματα πεινασμένων με τουμπανισμένη κοιλιά… και πείνα. Το αραντό, με λίγο καλαμποκάλευρο ή χόρτα του βουνού, όλα αλάδωτα. Εμείς στο Μάννα, στο σπιτάκι του παππού μου, κοντά στους Αγίους Αναργύρους. Παίζαμε στο χωράφι τι ευτυχία! Χωρίς σχολείο. Ο μπαμπάς στην πόλη να μην εγκαταλείψει το νοσοκομείο και τους αρρώστους, μαζί με τον Καμπανάρο, τον Αλιβιζάτο, τον Ζησιμάτο και τους άλλους γιατρούς και νοσοκόμους. Και η μαμά να προσπαθεί να τα βγάλει πέρα. Ήταν Πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Σύρου και έδειχνε ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον ώστε να διατηρηθούν και να κρατηθούν οι πολιτιστικές παραδόσεις του. Το Λύκειο των Ελληνίδων Σύρου συνέχισε και συνεχίζει την προσπάθειά του για «το καλό και το ωραίο»
Πληροφορίες
Ευάγγελος Ρούσσος: Σημείωμα εισαγωγικό από το βιβλίο «Το πολεμικό τρίπτυχο μιας γυναίκας»
Αντώνης Μαρκουλής: «Εκατό παρά πέντε χρόνια» βιβλίο αφιερωμένο στο Λύκειο Ελληνίδων Σύρου.
Κατίνα Σιδερή: Επιστολή προς την Λ. Ασημομύτη (ευγενική φροντίδα Ντίνας Συκουτρή - Ανδρειωμένου)
Δημήτρης Σιδερής: Ανάμνηση της Κατοχής
