Έναρξη ενός να σχεδίου απαραίτητου για την Σαντορίνη, με την παρουσίαση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδιασμού του νησιού. Στην παρουσίαση αναλύθηκαν όλες οι παράμετροι που καθιστούν το συγκεκριμένο σχέδιο απαραίτητο για έναν τόπο, ειδικά όπως η Σαντορίνη. Παρόντες στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Μπελλώνειο Πολιτιστικό Κέντρο εκπρόσωποι της Κυβέρνησης, του Δήμου και της Περιφέρειας.
Τι περιλαμβάνει το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο
Τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ) έρχονται να καθορίσουν σύγχρονες χρήσεις γης, να αντιμετωπίσουν περιβαλλοντικά προβλήματα και να οργανώσουν ορθολογικά τον εξωαστικό χώρο. Το ΕΠΣ λαμβάνει υπόψη τον ειδικό χαρακτήρα του νησιού, την ανάγκη για την προστασία του περιβάλλοντος, την φέρουσα ικανότητα του νησιού και τις βασικές αρχές και παραμέτρους της κλιματικής αλλαγής.
Αποτελείται από 4 διαφορετικές μελέτες, πολεοδομική – χωροταξική μελέτη, υδραυλική μελέτη οριοθέτησης ρεμάτων, μελέτη γεωλογικής καταλληλότητας και στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Ο άμεσος σκοπός του είναι να παράγει ένα δίκαιο σύστημα οργάνωσης του χώρου με:
• ξεκάθαρες και βιώσιμες χρήσεις γης και πλαίσιο δόμησης,
• ολοκληρωμένες προτάσεις στην οργάνωση των υποδομών,
• ολοκληρωμένες λύσεις στην διαχείριση των φυσικών πόρων,
• ενθάρρυνση των οικονομικών δραστηριοτήτων και
• κοινωνική προστασία
Κύριοι τομείς δραστηριότητας
Πρωτεύοντα ρόλο διαδραματίζει ο ο τομέας του τουρισμού και των υπηρεσιών, ακολουθούμενος από τον δευτερογενή τομέα. Οι επίσημα διαθέσιμες κλίνες στην Σαντορίνη και άρα η δυναμικότητα του τομέα υπολογίζονται σε 16.476, αντανακλώντας την τουριστική κίνηση στις εποχές πληρότητας.
Σημαντική βάση του τουρισμού για το νησί είναι:
• Το μοναδικό τύπου τοπίο και οι παραλίες,
• Η ηφαιστειακή γεωμορφολογία του νησιού,
• Οι παραδοσιακοί οικισμοί,
• Τα στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς,
• Τα τοπικά προϊόντα και η γαστρονομία.
Τουριστική ανάπτυξη και επενδυτικό ενδιαφέρον
Η Σαντορίνη παρουσιάζει κατά τα τελευταία χρόνια ισχυρή τουριστική ανάπτυξη και έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον. Παράλληλα, το νησί καλείται να αντιμετωπίσει τις συνέπειες την έντονης ανάπτυξης που μπορούν να επιβαρύνουν πολλούς τομείς:
• Μεταφορικές υποδομές,
• Περιβαλλοντικές υποδομές,
• Κοινωνικές υποδομές,
• Την αγορά κατοικίας,
• Την αγροτική δραστηριότητας,
• Την φέρουσα ικανότητα ζωνών με αυξημένη ευαισθησία.
Η ισχυρή τουριστική ανάπτυξη θα πρέπει να διασφαλίζει την ποιότητα του τουριστικού προϊόντος και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Και παράλληλα να ελαχιστοποιεί τις πιθανές επιπτώσεις στις υποδομές, όπως επιβάρυνση του οδικού δικτύου, των λιμενικών υποδομών, του δικτύου ύδρευσης και του δικτύου διαχείρισης αποβλήτων.
Επίσης να επιβαρύνει λιγότερο τη φέρουσα ικανότητα καθώς οι αυξανόμενες τουριστικές ροές, η διάχυση της δόμησης και άλλοι παράγοντες επιβαρύνουν την φέρουσα ικανότητα του νησιού. Επιβάλλεται σεβασμός στην φέρουσα ικανότητα, η οποία αποτελεί μέσο επίτευξης της βιώσιμης ανάπτυξης.
Σκοπός του Ειδικού Πολεοδομικού σχεδίου
Τους σκοπούς του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Σαντορίνης παράθεσε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της μελετητικής εταιρείας, Δημήτρης Σαμαράς.
Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο έχει σκοπό το βιώσιμο αύριο της Σαντορίνης. Η μελέτη έχει γίνει με τις αρχές της βιωσιμότητας, προτάσσοντας τους 3 πυλώνες της βιώσιμης ανάπτυξης που είναι η οικονομία, η κοινωνία και το περιβάλλον. Το ΕΠΣ μπορεί να καταλήγει σε χωροταξικά και πολεοδομικά μεγέθη, με κυρίαρχες τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης και τους όρους δόμησης, που είναι η βάση για την οποιαδήποτε οικονομική δραστηριότητα, αλλά πρέπει πρώτα να αναλυθούν όλα τα χαρακτηριστικά του νησιού, όπως, πληθυσμιακά, κοινωνικά, οικονομικά, θέματα υποδομών, θέματα περιβαλλοντικά, αλλά και αρκετά άλλα με πραγματικά και με μετρήσιμα μεγέθη.
Η Σαντορίνη έχει ξεπεράσει τα όριά της και την φέρουσα ικανότητά της. Ο πληθυσμός, οι υποδομές, το φυσικό περιβάλλον, οι πόροι γενικά, αλλά και πολλοί άλλοι παράμετροι, παίζουν κυρίαρχο ρόλο στον καθορισμό της φέρουσας ικανότητας μιας περιοχής, ενός οικοσυστήματος και πολύ περισσότερο ενός νησιού, όπως η Σαντορίνη. Βασικές υποδομές, όπως, η ύδρευση, η αποχέτευση, τα απορρίμματα, η ρύπανση γενικότερα, το οδικό δίκτυο, ο κυκλοφοριακός φόρτος, οι μεταφορές, τα logistics, οι λιμενικές υποδομές, η ενέργεια, το περιβάλλον, η έλλειψη στέγης, η έλλειψη κατοικίας, όπως και άλλες υποδομές θα πρέπει να μελετηθούν με τρόπο, που να είναι καινοτόμος και πρωτοποριακός, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του νησιού.
Οι λύσεις που θα δώσει το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο
Την παρουσίαση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδιασμού έκανε το στέλεχος του τομέα χωροταξίας, πολεοδομίας & βιώσιμης ανάπτυξης της μελετητικής εταιρείας, Κώστας Κουρούνης.
Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Θήρας είναι ένα νέο τύπου σχέδιο με την ονομασία “Κωνσταντίνος Δοξιάδης”. Έρχεται για να καθορίσει, μεταξύ άλλων, σύγχρονες χρήσης γης, να αναγνωρίσει και να αντιμετωπίσει περιβαλλοντολογικά προβλήματα, να αναγνωρίσει αστοχίες του σχεδιασμού του παρελθόντος, να αναζητήσει λύσεις, να τις μετρήσει και να εισηγηθεί προτάσεις για μια ορθολογική οργάνωση του αστικού και του εξωαστικού χώρου.
Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο συντάσσεται σύμφωνα με τη νομοθεσία και τις επικαιροποιημένες προδιαγραφές σύνταξης ειδικών σχεδίων, που περιέλαβε δύο επιπλέον κεφάλαια για την κλιματική αλλαγή και την ανθεκτικότητα. Ενώ περιέρχονται και κεφάλαια για τον συγκοινωνιακό σχεδιασμό με έμφαση τη βιώσιμη κινητικότητα. Με αυτό τον τρόπο περιελήφθησαν οι μετακινήσεις και οι μεταφορές στο σχέδιο.
Ο σχεδιασμός έχει γίνει περισσότερο αναπτυξιακός και πιο ευέλικτος. Με βάση τον νόμο με τον οποίο συντάσσεται ορίζεται η βιώσιμη ανάπτυξη, ως η ανάπτυξη που συνθέτει κοινωνικούς, οικονομικούς και περιβαλλοντικούς στόχους με σκοπό την:
α) επίτευξη διατηρήσιμης οικονομικής ανάπτυξης με τη δημιουργία ισχυρής παραγωγικής βάσης και έμφαση στην καινοτομία και την αύξηση της απασχόλησης,
β) εδαφική και κοινωνική συνοχή, δίκαιη κατανομή πόρων και άρση των αποκλεισμών,
γ) προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας, του τοπίου και την αειφόρο χρήση των φυσικών πόρων.
Η ομάδα μελέτης
Η μελετητική ομάδα αποτελείται από έμπειρους μηχανικούς και επιστήμονες διαφορετικών ειδικοτήτων που είναι πολεοδόμοι-χωροτάκτες, υδραυλικοί μηχανικοί, γεωλόγοι, συγκοινωνιολόγοι, περιβαλλοντολόγοι και νομικοί με εξειδίκευση στον χωρικό σχεδιασμό.
Η ομάδα, θα μελετήσει συνθετικά τα χωρικά, περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονομικά στοιχεία του Δήμου και θα προχωρήσει σε προτάσεις καθορισμού χρήσεων γης και όρων δόμησης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδιασμού με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Θα μελετηθούν οι οικονομικές βάσεις και δραστηριότητες στον Δήμο, τα ευαίσθητα φυσικά και πολιτιστικά περιβάλλοντα, οι κοινωνικοί δεσμοί και τοπικές πρωτοβουλίες και κινήσεις, οι κοινωφελείς και κοινόχρηστες δομές και λειτουργίες, η χωρική οργάνωση των κοινωφελών υποδομών και δικτύων και η χωρητικότητα των οικισμών.
Χρονικός ορίζοντας για την εκπόνηση της μελέτης
Η κύρια μελέτη συντάσσεται σε δύο φάσεις. Συνολική προθεσμία για την ολοκλήρωση του μελετητικού αντικειμένου είναι 14 μήνες.
Η κύρια μελέτη εκπονείται σε μία φάση με δύο υποενότητες, η πρώτη ενότητα ολοκληρώνεται με την υποβολή της μελέτης σε 6 μήνες και η δεύτερη ενότητα ολοκληρώνεται μέσα σε 14 μήνες και περιλαμβάνει τις διαδικασίες έγκρισης:
α) η προσωρινή παραλαβή της κύριας μελέτης από τον φορέα σχεδιασμού του ΕΠΣ,
β) η ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ),
γ) η γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ),
δ) η ενσωμάτωση τυχόν παρατηρήσεων του ΚΕΣΥΠΟΘΑ και οριστικοποίηση της μελέτης,
ε) η οριστική παραλαβή της μελέτης,
ζ) μετά την ολοκλήρωση των παραπάνω ακολουθούνται διαδικασίες έκδοσης του Προεδρικού Διατάγματος για έγκριση του σχεδίου.
