Η Ερμούπολη της Σύρου

*Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου-Κριτικής 2023

Από το 1894, με την ίδρυση του συλλόγου «Φιλόμουσοι Σύρου», θα διδάσκεται στην Ερμούπολη σταθερά ωδική και οργανική μουσική. Η πόλη θα αποκτήσει τη Φιλαρμονική της (μπάντα) που θα παιανίζει τακτικά στην κεντρική πλατεία σε ειδικά κατασκευασμένη λίθινη εξέδρα. Ήδη στη «Σχολή Απόρων Παίδων Ερμουπόλεως» λειτουργούσε από τα 1880 μουσικό τμήμα με ειδικούς μουσικοδιδασκάλους και οι νέοι μουσικοί της έπαιζαν δύο φορές την εβδομάδα στην κεντρική και άλλες πλατείες. Οι «Φιλόμουσοι Σύρου» οργανώνουν συναυλίες και μουσικές εσπερίδες στο θέατρο «Απόλλων», μέλη του μάλιστα μετείχαν στις μουσικές εκδηλώσεις των Ολυμπιακών Αγώνων του 1905 στην Αθήνα. Στο ίδιο θέατρο δίνονται ρεσιτάλ πιάνου, ενώ με μικρές ορχήστρες είναι εφοδιασμένα και μερικά καφενεία.[…]

Η μουσική και ο χορός είναι διάχυτα στην πόλη στις διάφορες γιορτές, ιδιαίτερα στην περίοδο των Απόκρεω όταν πολλοί μεταμφιέζονται διεκδικώντας το βραβείο της ευφυέστερης μεταμφίεσης από ένα κομιτάτο που συστήνεται ειδικά. Αλλού αναφέρεται «κίνησις προσωπιδοφόρων και εν οικίαις συγκεντρώσεις προς εσπερίδας και χορούς». Αυτές οι εσπερίδες μετά χορού επιτρέπουν στις ηγετικές ομάδες να δείξουν τη διαφορετικότητά τους και την υπεροχή τους. Δεν είναι μόνον το επιβλητικό των χώρων όπου διεξάγονται ή ο πλούτος των αμφιέσεων και η αφθονία ή το εκλεκτό των προσφερόμενων φαγητών και ποτών, αλλά και το είδος του χορού. Στη διακοσμημένη από τοιχογραφίες με ερωτιδείς και μάσκες αίθουσα χορού της Λέσχης «Ελλάς» δόθηκαν, μετά το 1864, οι λαμπρότερες χορευτικές βραδιές, ενίοτε με την παρουσία εστεμμένων και υψηλών κυβερνητικών εκπροσώπων ή εκλεκτών μελών ξένων χωρών, όπως, για παράδειγμα, οι πλοίαρχοι και λοιποί αξιωματικοί των ναυλοχούντων κατά καιρούς αγγλικών, γαλλικών, ρωσικών, ιταλικών και άλλων πολεμικών πλοίων. Αλλά, από νωρίς, εξίσου λαμπρές χορευτικές δεξιώσεις δίδονταν στα μεγαλοπρεπή μέγαρα των πλούσιων Ερμουπολιτών. Επειδή όμως στις «παννύχιες» χοροεσπερίδες χρειαζόταν μια ολόκληρη περιουσία για να παραστεί κανείς, καθιερώθηκαν πιο απλές απογευματινές συναναστροφές. Με την ευκαιρία αυτή διατυπώθηκαν και ειρωνικά σχόλια κατά των λεγομένων «γαλαζοαίματων» που απέκτησαν, χωρίς αρχοντική καταγωγή, περιουσία. […]

Διαφήμιση

Έχουν καταγραφεί επτά επισκέψεις του Όθωνα στη Σύρο μεταξύ 1833 και 1851, μόνου ή μαζί με την Αμαλία. Το Δημοτικό Συμβούλιο προέβαινε εγκαίρως στις σχετικές προετοιμασίες. Τον Ιούνιο του 1846, για παράδειγμα, είχε οριστεί η βασιλική κατοικία (στην οικία του Αμβροσίου Δαμαλά), οι κυρίες υποδοχής της βασίλισσας (45 συνολικά σύζυγοι ή κόρες μεγαλεμπόρων και άλλων), επιτροπή υποδοχής (από δημοτικούς συμβούλους και εξέχοντα μέλη της κοινότητας), και επειδή πάντοτε στο πρόγραμμα περιλαμβανόταν και χορός, τρεις διευθυντές χορού και έξι χορευτές της βασίλισσας. Οι βασιλείς τη δεύτερη μέρα από την άφιξή τους, φορώντας ελληνικές ενδυμασίες, ανέβηκαν στην Άνω Σύρο, μετά πήγαν στο Γυμνάσιο και το βράδυ δόθηκε προς τιμήν τους χορός στη Λέσχη «Ερμούπολις». Την τρίτη ημέρα επισκέφθηκαν το Νοσοκομείο, το Ναυπηγείο, έφιπποι μετέβησαν σε διάφορες περιοχές του νησιού και το βράδυ παρακολούθησαν στο θέατρο την παράσταση «Κουρεύς της Σιβιλλίας».