Το πρώτο θαλάσσιο Καταφύγιο Άγριας Ζωής (ΚΑΖ) στην Ελλάδα αποτελεί πλέον η Γυάρος και η θεσμική της θωράκιση συμβάλλει τα μέγιστα στην προστασία της μεσογειακής φώκιας, σπάνιων θαλασσοπουλιών και του μοναδικού φυσικού πλούτου βυθού.
Μετά από τις συντονισμένες προσπάθειες και πρωτοβουλίες του γενικού γραμματέα και Διευθυντή Δασών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, κ. Νίκου Θεοδωρίδη, σε συνεχή συνεργασία με τη WWF Ελλάς, ιδρύθηκε στη Γυάρο το πρώτο θαλάσσιο Καταφύγιο Άγριας Ζωής (ΚΑΖ) στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 91881/24-12-2015 απόφαση που υπογράφει ο κ. Θεοδωρίδης (ΦΕΚ/Δ/463/31-12-2015) διασφαλίζεται η προστασία της μεσογειακής φώκιας, σπάνιων θαλασσοπουλιών, όπως ο Μύχος, αλλά και ενός μοναδικού βυθού, το 50% του οποίου καλύπτεται από λιβάδια Ποσειδωνίας και τραγάνες.
Η ίδρυση του πρώτου θαλάσσιου Καταφυγίου Άγριας Ζωής στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε, στα πλαίσια του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE, το οποίο συντονίζει το WWF Ελλάς.
Αισιοδοξία για σωστή ανάδειξη και προστασία του οικοσυστήματος
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα έχει ως στόχο τη δημιουργία μιας πρότυπης θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής γύρω από την περιοχή Natura της Γυάρου που στοχεύει στην ανάδειξη της περιβαλλοντικής αξίας της περιοχής, στηρίζοντας τη βιώσιμη αλιεία και τις τοπικές οικονομίες των νησιών Σύρου και Άνδρου.
Πιο συγκεκριμένα, η απόφαση αυτή στοχεύει:
α) στη διατήρηση των σημερινών ρυθμών αναπαραγωγής του τοπικού πληθυσμού της μεσογειακή φώκιας, Monachus monachus. Η Γυάρος άλλωστε φιλοξενεί το 14% του παγκόσμιου πληθυσμού του εμβληματικού αυτού είδους.
β) στη διατήρηση και προστασία των κρίσιμων ενδιαιτημάτων και των περιοχών τροφοληψίας του Μύχου (Puffinus yelkouan)
γ) στη διατήρηση και προστασία του οικοτόπου προτεραιότητας των λειμώνων Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica)
δ) στη διατήρηση και προστασία των υφάλων (τραγάνας) (Coralligene formations) ε) στην προστασία των ιχθυαποθεμάτων της περιοχής.
Η απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου στηρίχθηκε στην Έκθεση Μελέτης Τεκμηρίωσης για τη θεσμοθέτηση Θαλάσσιου Καταφυγίου Άγριας Ζωής της Γυάρου που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE από τη MΟm/Εταιρεία Μελέτης και Προστασίας της Μεσογειακής Φώκιας, που είναι ένας από τους εταίρους του προγράμματος.
Ο διευθυντής του WWF Ελλάς, κ. Δημήτρης Καραβέλας, σε δηλώσεις του, συνεχάρη την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου για τις ενέργειές της για τη δημιουργία της πρώτης θαλάσσιας ΚΑΖ στην Ελλάδα, τονίζοντας, πως «είναι σίγουρα ένα σημαντικό θεσμικό ορόσημο που μας κάνει ακόμα πιο αισιόδοξους για το μέλλον και τη σωστή ανάδειξη και προστασία αυτής της ιδιαίτερης περιοχής. Μένουν ακόμα πολλά να γίνουν αλλά από τη δική μας πλευρά, δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε αυτή τη συλλογική προσπάθεια έτσι ώστε η περίπτωση της Γυάρου να αποτελέσει ένα πραγματικό παράδειγμα προς μίμηση στην Ελλάδα και διεθνώς».
«Πρόκειται για μία απόφαση-σταθμό που στηρίχθηκε στην Έκθεση Μελέτης Τεκμηρίωσης για τη θεσμοθέτηση Θαλάσσιου Καταφυγίου Άγριας Ζωής της Γυάρου και θωρακίζει μια μοναδική σε αξία περιοχή της Ελλάδας. Η Γυάρος αποτελεί «καταφύγιο» για το 14% του παγκόσμιου πληθυσμού της μεσογειακής φώκιας, αλλά και μια από τις σημαντικότερες στην Ελλάδα αποικίες του Μύχου», επεσήμανε από την πλευρά του ο κ. Θεοδωρίδης.
Διαδραστική και απευθείας μετάδοση αποστολής της WWF στη Γυάρο
Αξίζει να σημειωθεί, πως η WWF πρόσφατα, δημοσίευσε αρκετές από τις κρυμμένες, μέχρι σήμερα, πτυχές της χερσαίας περιοχής της Γυάρου.
“Ένα φίδι «ιταλικής καταγωγής» που κατοικεί μόνο στη Γυάρο και πουθενά αλλού στην Ελλάδα, κοινώς γνωστό ως μαύρο φίδι της Γυάρου, ποτάμια με περιοδική ροή, αρκετά ελληνικά ενδημικά είδη κολεοπτέρων, φρύγανα και διαπλάσεις κέδρων, συμπληρώνουν το χερσαίο μωσαϊκό ενός νησιού που κρατούσε μέχρι σήμερα ως επτασφράγιστο μυστικό τα οικολογικά του μυστικά”, αποκαλύπτει το WWF.
«Η δημοσιευμένη πρωτογενής γνώση για το νησί ήταν ελάχιστη», δήλωσε ο Δρ. Πέτρος Λυμπεράκης, υπεύθυνος συντονισμού μιας μεγάλης ομάδας ερευνητών του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Κρήτης που πραγματοποίησε την έρευνα που αφορούσε στη χλωρίδα, τους οικότοπους και την εδαφόβια πανίδα του νησιού.
«Πλέον έχουμε μια πλήρη εικόνα για το φυσικό περιβάλλον της Γυάρου», δήλωσε ο Δρ. Σπύρος Κοτομάτας, συντονιστής του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE. «Όλα τα στοιχεία καταδεικνύουν την ανάγκη για τη διαμόρφωση προτάσεων διαχείρισης του νησιού, για την προστασία ευαίσθητων οικοτόπων αλλά και σπάνιων ειδών. Άλλωστε στόχος του προγράμματος είναι η δημιουργία ενός πρωτοποριακού μοντέλου θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής, στην περιοχή της Γυάρου, από κοινού με τις κοινωνίες της Σύρου και της Άνδρου, που θα λειτουργεί με σεβασμό προς το περιβάλλον και τους ανθρώπους», κατέληξε.
Αυτήν την άγνωστη, μέχρι τώρα, Γυάρο, το WWF Ελλάς καλεί όλους να εξερευνήσουν μαζί με μέλη της Οργάνωσης, μέσα από εικονική συμμετοχή σε μία πραγματική αποστολή. «Η ομάδα του ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE θα μοιραστεί με όλους, μέσω ενός event στο Facebook, μυστικά, εμπειρίες και πανέμορφα τοπία, ενώ θα συζητάει σε πραγματικό χρόνο με τους ενδιαφερόμενους. Καιρού επιτρέποντος, στις 17 Φεβρουαρίου, το σκάφος του WWF θα βρεθεί στη Γυάρο και θα ανοίξει σε live μετάδοση ένα παράθυρο στα μυστικά του πρώην τόπου εξορίας και του οράματος για μία πρωτοποριακή θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή, που δεν θα βασίζεται σε απαγορεύσεις, αλλά θα αποτελεί παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης», σημειώνεται από τη WWF Ελλάς.
Υπενθυμίζεται, πως το πρόγραμμα ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE "Ολοκληρωμένη προστασία της Μεσογειακής Φώκιας στις Βόρειες Κυκλάδες» υλοποιείται από το WWF Ελλάς μαζί με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου, την Αναπτυξιακή Εταιρία Κυκλάδων, το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, τη ΜΟm/Εταιρία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας και το ιταλικό ινστιτούτο Tethys, ενώ υποστηρίζεται και συγχρηματοδοτείται από τη χρηματοδοτική γραμμή LIFE Nature της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και από το Ίδρυμα του Πρίγκιπα Αλβέρτου ΙΙ του Μονακό.
