Την παράταση για ένα έτος στην προθεσμία υποβολής δήλωσης, σχετικά με όλες τις κατηγορίες αυθαιρέτων, όπως αυτά προκύπτουν από τον νόμο 4178, υπέγραψε ο αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, Νίκος Ταγαράς.
Σύμφωνα με την απόφαση του κ. Ταγαρά, η οποία οσονούπω θα βρίσκεται δημοσιευμένη στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δίνεται δωδεκάμηνη παράταση στην προθεσμία, καθώς η νέα καταληκτική ημερομηνία είναι 8η Φεβρουαρίου του 2016, όταν παρέλθει συνολικά διάστημα τριάντα μηνών από τη δημοσίευση του νόμου περί αυθαιρέτων.
Καθ’ όλη την περίοδο της παράτασης, από 8 Φεβρουαρίου του 15 έως 8 Φεβρουαρίου του 16, θα έχουν ισχύ οι ίδιες δυνατότητες αποπληρωμής, καθώς επίσης και οι 60 μηνιαίες δόσεις, τις οποίες προβλέπει ο νόμος και για όσους έχουν υποβάλλει την δήλωσή τους και εντός προθεσμίας.
Επιπλέον, στο πλαίσιο της παρούσας υπουργικής απόφασης, υπάρχει τροποποίηση των όρων παλαιότερης απόφασης, η οποία προέβλεπε υποβολή των σχεδίων που συνοδεύουν την δήλωση υπαγωγής αυθαιρέτου στο νόμο 4178 κατά 6 μήνες. Έπειτα από την τροποποίηση, ο μηχανικός δύναται να ολοκληρώσει την ηλεκτρονική υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών, εντός διαστήματος δύο ετών από την καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής , που απορρέει από τις διατάξεις του νόμου.
Όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου, «με αυτή τη ρύθμιση, πολίτες και μηχανικοί έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν άμεσα τη δήλωση υπαγωγής και να ξεκινήσουν την αποπληρωμή των ειδικών προστίμων, αλλά να υποβάλλουν τα συμπληρωματικά στοιχεία (και κυρίως τα σχέδια που απαιτούνται) μέχρι τις 8 Φεβρουαρίου του 2018».
Οι διατάξεις της απόφασης δεν αφορούν την τρίτη κατηγορία του νόμου περί αυθαιρέτων, η οποία πρόκειται για αυθαιρεσίες μικρής κλίμακας, όσες δηλαδή δεν αυξάνουν τον όγκο ή/και την επιφάνεια του κτίσματος, καθώς για αυτές δεν υφίσταται καταληκτική προθεσμία υπαγωγής.
ΥΠΕΚΑ: «Αναγκαία η διάταξη»
Όσον αφορά στους λόγους, για τους οποίους λήφθηκε η απόφαση, ο αναπληρωτής Υπουργός ΠΕΚΑ, κ. Ταγαράς, δήλωσε:
«Μέσα στη δύσκολη οικονομική κατάσταση που όλοι βιώνουμε και για να μπορέσουν να ανταποκριθούν οι πολίτες και οι μηχανικοί στις διατάξεις του νόμου 4178 δίνουμε παράταση ενός έτους στην υποβολή δηλώσεων αυθαιρέτων και επιπλέον δύο ετών για την υποβολή των απαραίτητων σχεδίων. Η εξέλιξη των δηλώσεων του νόμου 4178 δείχνει την αναγκαιότητα της καταγραφής των αυθαιρέτων αλλά και την αποδοχή των ρυθμίσεων από τους πολίτες.
Η πρόσφατη κρίση του ΣτΕ, το σκεπτικό της οποίας αναμένουμε με τη δημοσίευση της απόφασης, απέδειξε ότι υπάρχει συνταγματικά ορθός δρόμος για να επιλυθεί το πρόβλημα των αυθαιρέτων. Με την παράταση για την υποβολή των δηλώσεων δίνουμε τη δυνατότητα σε πολίτες και μηχανικούς να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητες του παρελθόντος με ευνοϊκούς όρους και να γυρίσουμε όλοι μαζί οριστικά σελίδα στα θέματα πολεοδομίας».
Σημειώνεται, πως ο κ. Ταγαράς, κατέθεσε τροπολογία, εντός του νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, για τις πράξεις εφαρμογής και τις εισφορές σε γη και χρήμα, το οποίο ψηφίστηκε την προηγούμενη εβδομάδα, σύμφωνα με την οποία, δίνεται η δυνατότητα τροποποίησης των προθεσμιών του νόμου περί αυθαιρέτων έπειτα από υπουργική απόφαση.
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η ανακοίνωση, «η διάταξη ήταν αναγκαία, προκειμένου να υπάρχει στη διάθεση του Υπουργείου όλο το οπλοστάσιο για την επιτυχία του νόμου ανεξαρτήτως πολιτικών εξελίξεων. Η παράταση κρίθηκε αναγκαία, προκειμένου να προλάβουν οι πολίτες να υποβάλλουν δήλωση υπαγωγής και να καταγράψουν το αυθαίρετό τους, αφού, μόλις ξεκινήσει η εφαρμογή του ηλεκτρονικού τρόπου έκδοσης οικοδομικών αδειών και η ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, θα γίνει ξεκάθαρη σε όλους η αναγκαιότητα δήλωσης κάθε αυθαιρέτου και αυθαιρεσίας στο νόμο 4178, προκειμένου να μπορεί το ακίνητο να χρησιμοποιηθεί, να αξιοποιηθεί και να μεταβιβάζεται».
Στατιστικά στοιχεία και παρατηρήσεις
Όπως δείχνουν τα στοιχεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος, παρατηρείται μεγάλη αύξηση στο ρυθμό υποβολής των δηλώσεων, κατά το τελευταίο διάστημα. Συγκριτικά, στη διάρκεια των πρώτων 15 μηνών εφαρμογής του νόμου, παρατηρούνταν, ότι οι δηλώσεις ανέρχονταν περί τις 300 έως 400 την ημέρα, ενώ κατά τους τελευταίους μήνες πριν την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας, επήλθε σημαντικότατη αύξηση.
Έπειτα από τις πρώτες ασφαλείς πληροφορίες, οι οποίες δημοσιεύτηκαν στα ΜΜΕ, παρά το γεγονός πως ακόμη δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση για την λήψη απόφασης του Συμβουλίου Επικρατείας περί συνταγματικότητας των ρυθμίσεων του νόμου, η αύξηση του ρυθμού δυλώσεων υπαγωγής, προσεγγίζει περίπου το 40% - 50%, αγγίζοντας περίπου τις 500 έως 600 δηλώσεις ημερισίως.
Όπως προκύπτει από τα τελευταία στοιχεία του ΥΠΕΚΑ, τόσο στον ισχύοντα νόμο περι αυθαιρέτων, όσο και στον προηγούμενο νόμο 4014, ο οποίος όμως κρίθηκε αντισυνταγματικός (με δυνατότητα μεταφοράς, σύμφωνα με το Υπουργείο, της δήλωσης στον συνταγματικό νόμο 4178), έχουν δηλωθεί συνολικά 805.682 αυθαίρετα κτίσματα ή κτίσματα με αυθαιρεσία.
Από αυτές τις δηλώσεις, περισσότεροι από 490.000 έχουν ήδη πληρώσει ήδη παράβολο, γεγονός που συνεπάγεται την εντός ολίγου ολοκλήρωση της υπαγωγής, ενώ 269.036 έχουν ήδη ολοκληρώσει την υπαγωγή. Παράλληλα, από το ηλεκτρονικό σύστημα έχουν εκδοθεί 671.720 βεβαιώσεις για μεταβίβαση ακινήτων. Ακόμη σημειώνεται, πως ήδη 134 δηλώσεις έχουν χαρακτηριστεί άκυρες, καθώς από τον έλεγχο των στοιχείων έχει προκύψει ανακριβής δήλωση και έχει ζητηθεί από την Υπηρεσία Δόμησης της περιοχής τους η ακύρωσή τους.
Αναλύοντας το σύνολο των δηλώσεων αυθαιρέτων, προκύπτει ότι το 75% των δηλώσεων αφορά κτίσματα για τα οποία έχει ληφθεί οικοδομική άδεια, ενώ το 25% των δηλώσεων αφορά κτίσματα χωρίς άδεια, δηλαδή παντελώς αυθαίρετα. Επιπλέον, προκύπτει ότι το 70% των δηλώσεων αφορά ακίνητα σε εντός σχεδίου περιοχές και το 30% σε ακίνητα εκτός σχεδίου. Επίσης το 22% των δηλώσεων αφορά κύρια και μοναδική κατοικία, το 60% άλλη κατοικία (δευτερεύουσα, εξοχική κλπ) και το υπόλοιπο 18% επαγγελματικές χρήσεις. Το μέσο πρόστιμο των νέων δηλώσεων ανέρχεται στο ποσό των 5.383 ευρώ ανά δήλωση, η μέση επιφάνεια κυρίων χώρων στα 75 τετραγωνικά και η μέση επιφάνεια βοηθητικών χώρων στα 31 τετραγωνικά. Συνολικά από τους νόμους περί αυθαιρέτων τα τελευταία 5 χρόνια έχουν ήδη εισπραχθεί άνω των 2,2 δις ευρώ και αναμένονται ακόμη άνω του 1 δις ευρώ από όσους έχουν ήδη υποβάλλει δήλωση.
