Ο τουριστικός τομέας, ο οποίος αποτελεί τον πυρήνα της οικονομικής δυναμικής της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια, αποτελεί ένα κλάδο υπό διαμόρφωση καθώς θεωρείτο ευάλωτος έναντι των κοινωνικό- πολιτικών αλλά και κλιματολογικών μεταβολών.
Η Τράπεζα της Ελλάδος, στα πλαίσια των εργασιών της Επιτροπής Μελέτης Επιπτώσεων Κλιματικής Αλλαγής με βασικό της στόχο την συμβολή της στη διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, εντάσσει στην δεύτερη φάση της δράσης της, την έκθεση με τίτλο «Ελληνικός τουρισμός και κλιματική αλλαγή: πολιτικές προσαρμογής και νέα στρατηγική ανάπτυξης». Η συγκεκριμένη θεματολογία και δράση κέντρισε το ενδιαφέρον της γερμανικής εφημερίδας Frankfurter Rundschau, η οποία στηρίζεται στα στοιχεία που δημοσίευσε η ΤτΕ, και σε άρθρο της γεννά τον προβληματισμό που αφορά την επιρροή των καιρικών φαινομένων στις ελληνικές παραλίες των νησιών, που αποτελούν την βαριά τουριστική βιομηχανία της χώρας, καθώς προσελκύουν ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό τουριστών κατά την διάρκεια όλου του χρόνου.
Καταστροφική η κλιματική αλλαγή (;)
Με τίτλο «Η κλιματική αλλαγή απειλεί τις παραλίες», το δημοσίευμα της Γερμανικής εφημερίδας εστιάζει στις κλιματικές αλλαγές που αναμένονται σε λίγες δεκαετίες να πραγματοποιηθούν στην Ελλάδα όπως επίσης και τις πιθανές συνέπειες που θα επέλθουν στα νησιά του Αιγαίου. Συγκεκριμένα, δηλώνεται ότι «Οι κλασσικοί ελληνικοί προορισμοί όπως η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα θα πληγούν περισσότερο από την αύξηση της θερμοκρασίας. Οι συντάκτες της έκθεσης προβλέπουν πως τα έσοδα από τον τουρισμό των νησιών αυτών θα μειωθούν τις τελευταίες τρεις δεκαετίες του αιώνα κατά 12,5 δις ευρώ εάν ο τουρισμός δεν προσαρμοστεί στα νέα κλιματολογικά δεδομένα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος απειλεί τις ελληνικές ακτές από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας εξαιτίας της αύξησης της θερμοκρασίας. Από τα 16.000 χιλιόμετρα ελληνικών ακτών μόνο τα 2.400 χιλιόμετρα θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Μια άνοδος της στάθμης της θάλασσας θα έχει σαν αποτέλεσμα μέχρι το 2100 να χαθούν οικόπεδα αξίας 44 δις ευρώ».
Στην έκθεση της Τράπεζας Ελλάδος περιλαμβάνονται επίσης, οι στόχοι που προβλέπονται να υλοποιηθούν υπό την επίτευξη της συνεργασίας των αρμόδιων τουριστικών φορέων και των επιστημόνων της χώρας, στο όνομα της περιβαλλοντολογικής αλλαγής και την επίδραση των καιρικών συνθηκών στην διαμόρφωση των παραλιών των νησιών. Όπως συγκεκριμένα σημειώνεται «Η έκθεση επικεντρώνεται αφενός στην αποτύπωση των οικονομικών επιπτώσεων της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής στον ελληνικό τουρισμό και αφετέρου στη διατύπωση προτάσεων για μέτρα πολιτικής που θα αφορούν τον τομέα αυτό και θα εντάσσονται σε μια γενικότερη στρατηγική προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας στην κλιματική αλλαγή». Συμπερασματικά από τα στοιχεία της έκθεσης προκύπτει πως οι κλιματικές μεταβολές μπορούν να επιδράσουν στο τουριστικό προϊόν της χώρας ενώ προσεγγίζεται η σχέση της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής με τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Παράλληλα, προβάλλεται το σχέδιο δράσης και η στρατηγική που καλείται η χώρα να ακολουθήσει ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις συνέπειες των κλιματικών αλλαγών και κατ’ επέκταση τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει ο ελληνικός τουρισμός κυρίως στα νησιά.
Αναλυτικότερα, όπως συγκεκριμενοποιείται στην εν λόγω έκθεση «Με τη μέθοδο προσομοίωσης κλίματος γίνονται εκτιμήσεις της ανθρω-πογενούς παρέμβασης με την προσομοίωση στον ελλαδικό χώρο των συνθηκών που αφορούν τις μελλοντικές περιόδους ενώ παρέχονται λεπτομερείς πληροφορίες ως προς τη «θερμική άνεση», καθώς και τις φυσικές και αισθητικές συνθήκες που είναι απαραίτητες για τον προγραμματισμό κυρίως των διακοπών όσων ενδιαφέρονται για τον ηλιοτροπικό τουρισμό». Συμπληρωματικά, δεν είναι αμελητέο να αναφερθεί, ότι όπως εκτιμάται , οι αποπνικτικές συνθήκες θα κάνουν συχνότερα την εμφάνιση τους στο μέλλον, ιδιαίτερα τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο σε ποσοστό της τάξης του 20%. Η Ελλάδα τα επόμενα χρόνια, προβλέπεται να χαρακτηριστεί ως μια από θερμότερες τουριστικές περιοχές του πλανήτη.
Επιπτώσεις στον τουρισμό
Το εγχείρημα της συγκεκριμένης έκθεσης επιχειρεί ταυτόχρονα την προσέγγιση της χρηματοοικονομική αποτίμηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στον τουρισμό, αποσκοπώντας στην μελέτη εναλλακτικών σεναρίων με στόχο τον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων τόσο στο φυσικό περιβάλλον των νησιών ώστε και στην οικονομική τους δυναμική. Συγκεκριμένα, αναφέρεται πως η άυξηση της θερμοκρασίας θα επιφέρει την άνοδο της στάθμης του νερού και κατά συνέπεια ορισμένες παραλίες θα εξαφανιστούν ενώ θα παρουσιαστούν φθορές παράκτιων τουριστικών υποδομών. Ωστόσο το μεγαλύτερο πλήγμα θα δεχθεί η τουριστική κίνηση με αποδέκτες τα νησιά καθώς θα μειωθεί ο αριθμός αφίξεων λόγω των συνθηκών δυσφορίας τους καλοκαιρινούς μήνες και παράλληλα θα αυξηθεί το λειτουργικό κόστος των τουριστικών επιχειρήσεων εξαιτίας των μεγαλύτερων ενεργειακών αναγκών που θα εμφανιστούν.
Ενδεικτικά τονίζεται ότι η απώλεια οικιστικής και τουριστικής γης θα ανέλθει στα 630 δισεκ. Ευρώ. Για τον λόγο αυτό μελετώνται νέες στρατηγικές ώστε να εφαρμοσθούν μέτρα προσαρμογής που κρίνονται αποτελεσματικά για την άμεση αντιμετώπιση του φαινομένου. Αναλυτικότερα, όπως υπογραμμίζεται και στην έκθεση της ΤτΕ, το πλαίσιο δράσης της επικεντρώνεται σε έξι επιχειρησιακοί άξονες παρέμβασης, οι οποίοι είναι η εξής : (1) η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, (2) η ανάπτυξη και βελτίωση υποδομών (φίλτρο και γεωύφασμα, σταθεροποίηση παραλιών, η τεχνητή θρέψη παραλιών) , (3) η βελτίωση των γνώσεων και δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, (4) η άμβλυνση της εποχικότητας και (5) η διάχυση των ευκαιριών ανάπτυξης του τουρισμού σε όλες τις περιοχές της χώρας με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις δυνατότητές τους, καθώς και (6) η ανάληψη συγκροτημένων δράσεων σε επίπεδο τουριστικού προορισμού με βάση την εμπειρία του εκάστοτε τόπου.
Αποτελεί σημαντική προτεραιότητα η πρόβλεψη και άμεση επίλυση ζητημάτων, όπως οι κλιματικές μεταβολές, που τείνουν να διαμορφώσουν και να αλλοιώσουν το τουριστικό προιόν αλλά και το φυσικό περιβάλλον ιδιαίτερα των νησιών της χώρας, τα οποία αποτελούν πλεόν την βασικό συστατικό του αναπτυξιακού τουρισμού αλλά και την κινητήρια δύναμη της εγχώριας οικονομίας. Οι αρμόδιοι φορείς αλλά και οι κάτοικοι του εκάστοτε τόπου οφείλουν να προστατέψουν τους πόρους της θεαματικής τουριστικής άνθισης.
