Το έργο «Ιστιοπλοϊκή και ηλεκτροκίνητη μεταφορά οικολογικών προϊόντων στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο: Ένα πιλοτικό πείραμα», παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της τριήμερης Έκθεσης Πράσινης Τεχνολογίας VERDE.tec και συγκεκριμένα στην κατηγορία«Ενεργειακή μετάβαση: Ο ρόλος των πολιτών».
Με ένα χρόνο, γεμάτο από απόκτηση σημαντικής εμπειρίας, όσον αφορά στην δυνατότητα μεταφοράς προϊόντων, από νησί σε νησί, και από χώρα σε χώρα, χρησιμοποιώντας την ελάχιστη δυνατή ποσότητα μη ανανεώσιμης ενέργειας, καθώς επίσης και της διασύνδεσης μικρών παραγωγών από τα νησιά, με επιχειρήσεις της Μεσογείου, όπου ο καπετάνιος και πρόεδρος της Κοιν.Σ.Επ Ιστία Αιγαίου μίλησε για το εγχείρημα και τις εμπειρίες από την πρώτη ολοκληρωμένη χρονιά υλοποίησής του.
Το έργο
Ήδη, από το 2020, η ΚοινΣΕπ Ιστία Αιγαίου και το Dock - Συνεργατικός Χώρος Κοινωνικής & Αλληλέγγυας Οικονομίας υλοποιεί ένα καινοτόμο έργο με χρηματοδότηση του Πράσινου Ταμείου και πιο συγκεκριμένα μέσα από το πρόγραμμα «Καινοτόμες δράσεις με τους πολίτες, άξονας Προτεραιότητας 3 – Φυσικό περιβάλλον και καινοτόμες δράσεις 2020», το οποίο αφορά σε μια πειραματική εφαρμογή ιστιοπλοϊκής και ηλεκτροκίνητης θαλάσσιας μεταφοράς οικολογικών προϊόντων στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο.
Οι στόχοι πάνω στους οποίους εργάζεται η ομάδα του προγράμματος, είναι αφενός η διασυνδεσιμότητα των νησιών και η μεταφορά προϊόντων, με την αιολική ενέργεια και με μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα και αφετέρου, η προστασία του περιβάλλοντος με την ενίσχυση και επέκταση της καλλιέργειας οικολογικών προϊόντων, χωρίς τη χρήση χημικών ουσιών.
Τα παραπάνω επιτυγχάνονται, μεταξύ άλλων, μέσα από την δημιουργία μελετών για τη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στις διανησιωτικές μεταφορές, την καταγραφή των ιστιοπλοϊκών και δεδομένων ηλεκτροκίνησης του σκάφους, τη μετατροπή του σκάφους σε ηλεκτροκίνηση, τη διασύνδεση και το χτίσιμο συνεργασιών με παραγωγούς οικολογικής καλλιέργειας. Το έργο αποσκοπεί στην πιλοτική εφαρμογή ενός καινοτόμου και περιβαλλοντικά βιώσιμου μοντέλου μετακινήσεων και μεταφορών προσαρμοσμένων στις απαιτήσεις αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και της προστασίας του περιβάλλοντος.
Επιπλέον, το έργο αναδεικνύει ένα σοβαρό πρόβλημα αυτό της έλλειψης διανησιωτικής σύνδεσης, καθώς πολλά νησιά του Ανατολικού και του Δυτικού Αιγαίου (Σποράδες) ή του Βορείου και του Νοτίου Αιγαίου έχουν πολύ περιορισμένη ή μηδενική σύνδεση μεταξύ τους. Τα άμεσα αποτελέσματα είναι μια σοβαρή αύξηση στα μίλια μεταφοράς τροφίμων αφού η μεταφορά πρέπει να διέρχεται από τα κύρια λιμάνια, αλλά και η αναστολή της μεταφοράς τοπικών αγαθών που διαδίδουν τον πολιτισμό και τον πολιτισμό κάθε τόπου.
Το έργο στοχεύει να γίνει καλή πρακτική για την περαιτέρω υλοποίηση, επέκταση και υιοθέτηση μεταφορών χωρίς εκπομπές σε μικρή και μεσαία κλίμακα. Έτσι, για πρώτη φορά εφαρμόζεται οικολογική ιστιοπλοΐα-μεταφορά στην Ελλάδα, χώρα με πολλά νησιά και μεγάλη ακτογραμμή με πολλά λιμάνια, ενώ παράλληλα συνδέει τη χώρα με τη διαρκώς αυξανόμενη τάση σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Ταυτόχρονα λαμβάνουν χώρα δράσεις δημοσιότητας προς τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τις τοπικές αρχές για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των θαλάσσιων μεταφορών και την προώθηση της ιστιοπλοΐας ως μέσο μεταφοράς και μετακίνησης οικολογικών προϊόντων μικρής κλίμακας μεταξύ των νησιών.
Παρουσίαση του έργου στη VERDE Tec
Στο πλαίσιο της ανάδειξης του προγράμματος, την Παρασκευή, 18 Μαρτίου 2022, στην ειδική εκδήλωση με θέμα «Ενεργειακή μετάβαση: Ο ρόλος των πολιτών» στο πλαίσιο της τριήμερης Έκθεσης Πράσινης Τεχνολογίας VERDE.tec στο MEC Παιανίας, όπου ο καπετάνιος και πρόεδρος της Κοιν.Σ.Επ Ιστία Αιγαίου συμμετείχε ως ομιλητής και προσκεκλημένος του Πράσινου Ινστιτούτου. Ο κ. Λουκάς Γκουρτσογιάννης παρουσίασε το έργο «Ιστιοπλοϊκή και ηλεκτροκίνητη θαλάσσια μεταφορά οικολογικών προϊόντων στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο: Ένα πιλοτικό πείραμα» μιλώντας αναλυτικά για την πρωτοβουλία, που οδήγησε στην πρώτη μετατροπή ιστιοπλοϊκού μεταφορικού σκάφους σε ηλεκτροκίνητο στην Ελλάδα και τη μεταφορά προϊόντων στο Αιγαίο χωρίς ορυκτά καύσιμα.
Ο ίδιος αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στις συνεργασίες που έχει αναπτύξει η ομάδα του προγράμματος με παραγωγούς από την Ίο, την Τήνο, την Πάρο, τη Σύρο, τη Σαντορίνη, τις Μικρές Κυκλάδες, την Άνδρο, την Κέα και την Ανάφη.
Παράλληλα, σε μία περίοδο, που το ζήτημα της ενέργειας αποτελεί πεδίο προβληματισμού, αλλά και αναζήτησης νέων, βιωσιμότερων πρακτικών, το παράδειγμα του Aegean Cargo Sailing υπήρξε μία από τις περισσότερο ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις.
Ένας χρόνος γεμάτος εμπειρίες
Για τον κ. Γκουρτσογιάνη, το 2021 υπήρξε μία δύσκολη, αλλά ταυτόχρονα πολύ εποικοδομητική χρονιά, «που δημιούργησε τα θεμέλια της αισιόδοξης προοπτικής μας για το μέλλον».
Σύμφωνα με το σημείωμα του ίδιου του καπετάνιου, στην επίσημη ιστοσελίδα του Aegean Cargo Sailing, «το 2021 ήταν το δεύτερο έτος της πανδημίας που περιόρισε σοβαρά τη δραστηριότητά μας. Δεν μπορούσαμε να κινηθούμε ελεύθερα σε όλη την Ελλάδα για μερικούς μήνες ούτε να πλεύσουμε στα νησιά μέχρι το τέλος Μαΐου. Χρησιμοποιήσαμε αυτό το διάστημα για να αναδιοργανωθούμε και να προετοιμάσουμε την πρόταση χρηματοδότησης προς το Ελληνικό Πράσινο Ταμείο για την ηλεκτροδότηση του ιστιοφόρου PELAGO με την καθοριστική βοήθεια του DOCK, του γραφείου υποστήριξης κοινωνικών επιχειρήσεων».
Όπως αναφέρει, «η πρόταση ήταν επιτυχής και χορηγήθηκαν 49 χιλ. ευρώ για το έργο που ξεκίνησε επίσημα τον Σεπτέμβριο του Η επιτυχία αυτή ενισχύθηκε από την ενθάρρυνση που λάβαμε από το DOCK να συμμετάσχουμε στον ελληνικό διαγωνισμό έργων καινοτομίας Green Ideas, ο οποίος είχε ως αποτέλεσμα να κερδίσουμε ένα βραβείο ύψους 5.000 ευρώ. Στη συνέχεια ενημερωθήκαμε για άλλους διαγωνισμούς καινοτομίας και μέχρι το τέλος του έτους διαγωνιστήκαμε και κερδίσαμε δύο επιχορηγήσεις από το ClimAccelerator Beyond ύψους 13.000€ και μία ακόμη από το Venture Impact Awards ύψους 10.000 δολάρια».
Κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, από τον Ιούνιο έως το τέλος Αυγούστου, σημειώνεται συνεχίζοντας, και «παρά την αργή έναρξη της τουριστικής περιόδου, οι τακτικοί μας δωρητές στήριξαν τον προϋπολογισμό μας και βοήθησαν την προσπάθειά μας να ολοκληρώσουμε δύο ακόμη ιστιοπλοϊκά ταξίδια στο Αιγαίο, μεταφέροντας με επιτυχία τόσο προϊόντα όσο και πλήρωμα, επεκτείνοντας το δίκτυο παραγωγών και εμπόρων, συμπεριλαμβάνοντας περισσότερα νησιά στο δρόμο μας. Είχαμε τη χαρά να πλέουμε με εξαιρετικό πλήρωμα που πληρώνει και εθελοντές που προσέθεσαν σημαντικά στη δύναμη της ομάδας μας».
Λόγω περιορισμένων πόρων, δεν επετεύχθη το σχέδιο να γυριστεί η πρώτη ιστορία του Aegean Cargo Sailing στην Κέα, ωστόσο τα μέλη της ομάδας του προγράμματος δεν έχουν εγκαταλείψει την ιδέα. Παρ’ όλα αυτά, το σχέδιο προσέλκυσε το ενδιαφέρον δύο τηλεοπτικών προγραμμάτων ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ, καθώς και παρουσιάση σε περιοδικά γευσιγνωσίας κρασιού και τυριού.
Μέσα στο καλοκαίρι του 2021 επιβεβαιώθηκαν παραγγελίες για προϊόντα των νησιών που προέρχονται από τη Γερμανία, την Ελβετία και την Ιταλία. «Με τους ευνοϊκούς ανέμους, πλεύσαμε γύρω από την Πελοπόννησο προς την ευθεία Σικελία, τη μυθολογική Σκύλα και τη Χάρυβδη, και στη συνέχεια προς τη Λα Σπέτσια σε χρόνο ρεκόρ 10 ημερών […]. Οι ιταλικές και οι ελβετικές οργανώσεις του SlowFood μας υποδέχθηκαν θερμά και ξεφόρτωσαν τη μεγάλη ποικιλία προϊόντων που είχαν παραγγείλει. Οι φίλοι μας (και το πλήρωμα που πληρώνει) από τη Γερμανία συνδύασαν το ταξίδι τους στην Ιταλία με το ξεφόρτωμα της παραγγελίας τους για κρασί από τη Σκύρο στη LaSpezia. Ο φίλος μας Βόλφγκανγκ φόρτωσε την παραγγελία του ελαιολάδου που ξεπερνά τον ένα τόνο σε ένα φορτηγό βιοκαυσίμων στο λιμάνι του Αρεντζάνο (Γένοβα), με προορισμό τη Ζυρίχη, έτοιμος για νέες παραγγελίες περισσότερων ελληνικών προϊόντων. Το ταξίδι της επιστροφής καθυστέρησε λόγω μερικών καταιγίδων, αλλά αυτό μας έδωσε την ευκαιρία να δημιουργήσουμε μια νέα επαφή για τη διανομή των ελληνικών προϊόντων που μεταφέρονται με αέρα από τη Ρώμη. Επίσης, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της επιστροφής, λύσαμε το πρόβλημα του χειμερινού μετασχηματισμού του ιστιοφόρου σκάφους για κρύες και θυελλώδεις συνθήκες», σημειώνει ο επικεφαλής της ομάδας, κ. Γκουρτσογιάννης.
Όσον αφορά στο 2022, αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο «έφτασε και μας βρήκε σε μια πολύ πιο ελπιδοφόρα κατάσταση». Πιο συγκεκριμένα, το Aegean Cargo Sailing στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς έχει:
- Την πιο ελπιδοφόρα οικονομική κατάσταση από οποιαδήποτε άλλη αρχή του έτους μέχρι σήμερα.
- Διευρυμένο δίκτυο παραγωγών, εμπόρων, νησιών, σημείων διανομής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
- Νέο προσωπικό για το ISTIA AIGAIOU και το έργο ηλεκτροδότησης του Πράσινου Ταμείου.
- Μια συστηματική προσπάθεια μάρκετινγκ και δημοσιότητας.
- Δοκιμασμένα εθελοντικά μέλη του πληρώματος έτοιμα να γίνουν έμμισθοι πλοίαρχοι.
- Τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ και έντυπη διαφήμιση των έργων του προγράμματος.
- Νέες κρατήσεις και δηλωμένο ενδιαφέρον για τις επερχόμενες καλοκαιρινές εκδρομές στο Αιγαίο και τα ταξίδια σε ιταλικά λιμάνια.
- Ικανοποιημένο πληρωμένο πλήρωμα που ήδη διαδίδει το μήνυμα και οργανώνει εκδηλώσεις δημοσιότητας σε ευρωπαϊκούς χώρους.
