Το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης και το Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών (ΤΩΘΒΕ) του Πανεπιστημίου Αιγαίου ενώνουν τις δυνάμεις τους για να παρακολουθήσουν τη διαχρονική ρύπανση από πλαστικά σε έναν τόπο ύψιστης αρχαιολογικής και περιβαλλοντικής σημασίας στην Ελλάδα, τη Ρήνεια.
Η καταγραφή της ρύπανσης θα γίνει με τη χρήση Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ ή drones) και τα αποτελέσματα θα προβάλλονται σε μια καινοτόμο διαδικτυακή εφαρμογή γεω-οπτικοποίησης, η οποία δημιουργήθηκε σε συνεργασία με την εταιρία Geospatial Technologies (GET).
Η καινοτόμος, αυτή, χωροχρονική καταγραφή αναμένεται να αποτελέσει την πρώτη τεκμηριωμένη παρατήρηση της πλαστικής ρύπανσης σε μεγάλη κλίμακα στην Ελλάδα. Επίσης, αναμένεται να συμβάλει στην παρακολούθηση των πολιτικών μείωσης των πλαστικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να προσφέρει βάση για αξιόπιστες επιστημονικές χωροχρονικές παρατηρήσεις μεγάλης έκτασης.
Συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου από το 2018
Το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανασίου Κ. Λασκαρίδη πιστεύει στη δύναμη των συνεργασιών και τις αξιοποιεί στρατηγικά για να πετύχει μεγαλύτερα και πιο επιδραστικά αποτελέσματα στους τομείς δραστηριοποίησής του. Ένα ευρύ φάσμα συνεργατών από τους χώρους της επιστήμης, της εκπαίδευσης, των επιχειρήσεων και της κοινωνίας των πολιτών συμβάλλει καθοριστικά στον εντοπισμό των αναγκών της ελληνικής κοινωνίας και στον σχεδιασμό αποτελεσματικών λύσεων για το κοινό καλό. Στο πλαίσιο αυτό, το Ίδρυμα συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου με κεντρικό άξονα την ενίσχυση της έρευνας των πλαστικών απορριμμάτων στο θαλάσσιο περιβάλλον. Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου ξεκίνησε το 2018 σειρά πρωτοπόρων πειραμάτων εντοπισμού και ποσοτικοποίησης πλαστικών απορριμμάτων στην επιφάνεια της θάλασσας (PLP), με χρήση τεχνολογιών αιχμής (Ευρωπαϊκός Δορυφόρος Sentinel-2, δορυφόροι Planet, drones).
Όπως αναφέρεται στη σχετική ιστοσελίδα του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου σχετικά με το πρότζεκτ, η ανίχνευση θαλάσσιων απορριμμάτων με σύνολα δεδομένων απομακρυσμένης ανίχνευσης είναι απαραίτητη και μελέτες έχουν προχωρήσει στην ταξινόμηση των θαλάσσιων πλαστικών στο εργαστήριο και στο Great Pacific Garbage Patch χρησιμοποιώντας υπερφασματική απεικόνιση. Η τηλεπισκόπηση είναι ένα από τα απαραίτητα εργαλεία για την ανίχνευση επιφανειακών θαλάσσιων πλαστικών λόγω της εκτεταμένης κάλυψης της περιοχής και της συχνής παρατήρησης. Ενώ τα επιφανειακά πλαστικά αναφέρονται σε υψηλές συγκεντρώσεις σε πολλά μέρη σε όλο τον κόσμο, δεν υπάρχει κανένα σύνολο δεδομένων αναφοράς είτε για την κατανόηση της φασματικής συμπεριφοράς των πλαστικών στο πραγματικό περιβάλλον, είτε για τη βαθμονόμηση αλγορίθμων τηλεπισκόπησης και την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων τους. Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, το Τμήμα ξεκίνησε τα Plastic Litter Projects (PLP), με στόχο να κατασκευαστούν μεγάλοι τεχνητοί «στόχοι» και να αναπτυχθούν στην επιφάνεια της θάλασσας.
Το πρώτο PLP πραγματοποιήθηκε το 2018 (PLP2018) ως μια καινοτόμος διερευνητική εφαρμογή δορυφορικών δεδομένων ανοιχτής πρόσβασης και δεδομένων μη επανδρωμένων εναέριων συστημάτων (UAS) για την απομακρυσμένη ανίχνευση επιφανειακών θαλάσσιων πλαστικών σε φυσικά νερά. Τρεις μεγάλοι τεχνητοί πλαστικοί στόχοι 10×10m σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν, ώστε να ταιριάζουν με την χωρική ανάλυση των ζωνών Sentinel-2 RGB και NIR. Κατά τη διάρκεια του δεύτερου PLP (PLP2019), δημιουργήθηκαν 10 μικρότεροι στόχοι προκειμένου να είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα και να εξεταστούν οι περιορισμοί της ανίχνευσης με εικόνες Sentinel-2. Στο PLP2020 το Τμήμα εργάστηκε για τη δημιουργία ενός στόχου αναφοράς για την επιστημονική κοινότητα και την επέκταση της διάρκειας ανάπτυξης σε πραγματικές συνθήκες, με την κατασκευή ημιμόνιμων στόχων.
Στο PLP2021 θα δοκιμαστεί ο στόχος αναφοράς, όσον αφορά στη διάρκειά του στο χρόνο και σε πραγματικό περιβάλλον.
Το πεδίο εφαρμογής του PLP είναι:
- η διερεύνηση της σκοπιμότητας ανίχνευσης πλαστικών στο υδάτινο περιβάλλον χρησιμοποιώντας UAV και τα δεδομένα του δορυφόρου Sentinel-2 ανοικτής πρόσβασης,
- η εξαγωγή σημαντικών φασματικών μετρήσεων σε σχεδόν πραγματικά σενάρια, και
- η προσομοίωση του δορυφορικού pixel χρησιμοποιώντας την εξαιρετική ανάλυση UAS.
