Το σημαντικό θέμα του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης απασχόλησε έντονα στην πρώτη δια ζώσης - για το 2026 - συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Νοτίου Αιγαίου, στη Σύρο, χθες, με τον περιφερειάρχη, Γιώργο Χατζημάρκο, τους επικεφαλής των παρατάξεων, αλλά και πολλούς αιρετούς, να υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα κωδικοποίησης διάσπαρτων νομοθετημάτων για τις Περιφέρειες, ώστε αυτές να λειτουργούν με μία σαφή βάση.
Στα 16 χρόνια πορείας του θεσμού των Περιφερειών, σημειώθηκε πως δεν υπάρχει κώδικας αποκλειστικά για τον β' βαθμό, με αποτέλεσμα αυτές να λειτουργούν, βασιζόμενες σε ό,τι ισχύει για τους Δήμους.
Ζητήματα όπως η σαφής διάκριση αρμοδιοτήτων ανάμεσα σε Περιφέρειες και Δήμους, η μη επικάλυψη αρμοδιοτήτων ακόμη και με Υπουργεία, όπως όμως κυρίως, η διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των πρώτων, “πρωταγωνίστησαν” στις παρατηρήσεις, στη χθεσινή συνεδρίαση.
Επιπλέον, ιδιαίτερη αναφορά έγινε από αρκετούς αιρετούς στον εκλογικό νόμο, για τον οποίο από την αντιπολίτευση, κυρίως, ειπώθηκε πως η κυβέρνηση επιχειρεί να ελέγξει την αυτοδιοίκηση και εδώ, εστιάζεται ζήτημα... αδιαφάνειας.
Διευκρινίζεται εξ αρχής πως ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης συγκεντρώνει και επικαιροποιεί τη νομοθεσία που διέπει Δήμους και Περιφέρειες, ώστε αυτοί να μπορούν να επιτελούν τον ρόλο τους και να παράγουν έργο για τους τόπους.
Αξίζει να σημειωθεί πως η πρώτη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου έγινε στη Σύρο, με τον Γιώργο Χατζημάρκο να εξηγεί πως αυτό επιλέχθηκε και για συμβολικούς λόγους, καθώς η Ερμούπολη συμπληρώνει τα 200 έτη πορείας της, γεγονός που θα στηρίξει η Περιφερειακή Αρχή με προτάσεις που θα καταθέσει και θα εγκρίνει στην επόμενη συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής. Στη συνεδρίαση χθες παρέστη και απηύθυνε έναν σύντομο χαιρετισμό και ο δήμαρχος Σύρου - Ερμούπολης, Αλέξης Αθανασίου.
Γ. Χατζημάρκος: “Επί 16 χρόνια οι Περιφέρειες δεν έχουν κώδικα”
Αρχικά, ο Γιώργος Χατζημάρκος - που σημειωτέον είναι και πρόεδρος της ΕΝΠΕ - τόνισε πως αποφασίστηκε στη χθεσινή πρώτη συζήτηση του Περιφερειακού Συμβουλίου Ν. Αιγαίου να μην γνωστοποιήσει η Περιφερειακή Αρχή τις παρατηρήσεις της επί του σχεδίου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς είναι κρίσιμο να καταθέσει κάθε περιφερειακός σύμβουλος τις θέσεις του, ελεύθερα.
Από την πλευρά του, επεσήμανε πως ο θεσμός μετράει 16 χρόνια πορείας και μέχρι σήμερα, οι Περιφέρειες, δυστυχώς, δεν είχαν κώδικα, γεγονός που επιτάσσει να γίνει σοβαρή δουλειά, ώστε να θεσμοθετηθεί ένα πλαίσιο λειτουργίας, πραγματικά ουσιαστικό για τον β' βαθμό της αυτοδιοίκησης.
Παρακάτω, έκανε επιγραμματική αναφορά σε πολλά θέματα που έχει αρμοδιότητα η Περιφέρεια (της δόθηκαν με ή χωρίς πόρους), συνολικά ή και σε ένα μέρος τους, μιλώντας ενδεικτικά για το οδικό δίκτυο, για τον καθαρισμό των ρεμάτων, κ.α..
Επιπλέον, έθεσε επί τάπητος, τη δημόσια συζήτηση για το περιφερειακό τέλος ανάπτυξης που θα αποτελεί ένα τοπικό τέλος που θα μπορεί να φέρνει έσοδα στις Περιφέρειες, ενώ παρακάτω μίλησε για την αναγκαιότητα προσδιορισμού με σαφήνεια των εννοιών της διοικητής και οικονομικής αυτοτέλειας. Από τον σχολιασμό του δεν εξαίρεσε και την πραγματικότητα που υπάρχει και απασχολεί και αφορά στην αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων.
Καταλήγοντας, ο κ. Χατζημάρκος εξήγησε πως στην επόμενη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου θα υπάρξει ένα σαφές πλαίσιο προτάσεων επί του σχεδίου του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε οι παρατηρήσεις να προωθηθούν αρμοδίως στο κεντρικό κράτος. Μάλιστα, γνωστοποίησε πως η ΕΝΠΕ θα έχει συνάντηση με το Υπουργείο Εσωτερικών για πολλά θέματα, ανάμεσα στα οποία και το συγκεκριμένο.
Ν. Παπανικόλας: “Ευκαιρία για ουσιαστική μεταρρύθμιση”
Με συγκεκριμένες παρατηρήσεις τοποθετήθηκε ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Νικηφόρος Παπανικόλας, αξιολογώντας το ζήτημα ιδιαιτέρως κρίσιμο για την περαιτέρω πορεία του β' βαθμού της αυτοδιοίκησης. Πιο αναλυτικά, μίλησε για τρεις αξίες σχετικά με τον νέο κώδικα, οι οποίες τόνισε, πως, αν υπάρξουν, θα βοηθήσουν στο να συντελεστεί μία μεταρρύθμιση για τις Περιφέρειες. Ειδικότερα, μίλησε για τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, στην απλοποίηση διαδικασιών, καθώς και για τη θωράκιση των αιρετών, ώστε με το παραμικρό να μην “σέρνονται” στα δικαστήρια και να μην προσεγγίζουν την αυτοδιοίκηση με φόβο.
Μάλιστα, για την οικονομική αυτοτέλεια τόνισε πως υπάρχουν σκέψεις και λύσεις για να επιτευχθεί, όπως ενδεικτικά η είσπραξη του ΕΝΦΙΑ από τις Περιφέρειες.
Γ. Αγγέλου: “Το κεντρικό κράτος προσπαθεί να ελέγξει και να εξυπηρετήσει συγκεκριμένα συμφέροντα”
Τέλος, τοποθετήθηκε ο επικεφαλής της παράταξης “Λαϊκή Συσπείρωση” Ν. Αιγαίου, Γιάννης Αγγέλου. Από καθαρά πολιτική σκοπιά, επεσήμανε πως όλος ο σχεδιασμός του κεντρικού κράτους αναφορικά με τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης εστιάζεται στο να επιτύχει τον απόλυτο έλεγχο α' και β' βαθμού, αλλά και κυρίως να υπηρετήσει και να εξυπηρετήσει τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα έναντι των πραγματικών λαϊκών αναγκών - εν προκειμένω - στα νησιά.
Ο κ. Αγγέλου έδωσε έμφαση και στο ζήτημα του εκλογικού νόμου, δηλώνοντας σε κάθε τόνο πως θα πρέπει να γίνει πιο αντιπροσωπευτικός, ενώ δεν παρέλειψε να υπογραμμίσει πως θα πρέπει να υποστηρίζονται οι δια ζώσης συνεδριάσεις των περιφερειακών οργάνων και συγκεκριμένα του Περιφερειακού Συμβουλίου, καθώς με τηλεδιάσκεψη δεν εξυπηρετούνται οι ανάγκες των νησιών και δεν παράγεται ουσιαστικός διάλογος.
Μεγάλη ατζέντα προς διευκρίνηση
Τέλος, μίλησαν για το θέμα αρκετοί περιφερειακοί σύμβουλοι, ζητώντας κατά κύριο λόγο αρμοδιότητες, επί της ουσίας αυτοτέλεια, αλλά και πόρους για τις Περιφέρειες.
Ανάμεσα στα πολλά και σοβαρά θέματα, προτάθηκε να μπορεί να σχεδιάζει πρωτοβάθμιες υπηρεσίες Υγείας, η Περιφέρεια, καθώς γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα τα προβλήματα, τα κενά και τις ελλείψεις στα νησιά, ενώ επίσης, έγινε αναφορά και στο κομμάτι των λιμενικών υποδομών. Ειδικότερα, γι' αυτές τις υποδομές, υπογραμμίστηκε πως δυστυχώς υπάρχουν αρμοδιότητες σε 5 φορείς, κατάσταση που περιπλέκει αρκετά τα πράγματα για έργα, μελέτες κ.α..
Σημειώνεται ακόμη πως στη συζήτηση απασχόλησαν θέματα όπως η μεταφορά των μαθητών, η κατάργηση των επάρχων και ζητήματα του πρωτογενούς τομέα.
