Θεάματα…και άλλα θεάματα…κι ακόμα περισσότερα θεάματα.
Και ο άρτος; Που είναι ο άρτος;
Έλα να δικαιολογήσουμε την ρωμαϊκή συνήθεια της μαζικής αποχαύνωσης panem et circenses.
Ο άρτος, σε περιόδους όπως αυτή που διανύουμε, μεγάλης οικονομικής κρίσης, είναι μάλλον δυσεύρετος, οπότε αρκεστείτε στα θεάματα. Κι αυτά κάνουν μία χαρά τη δουλειά τους.
Αποπροσανατολισμό να το πεις, αποχαύνωση να το πεις, τρόπο χειραγώγησης να το πεις….όπως και να το πεις το μέσον είναι το ίδιο, το θέαμα.
Και το αποτέλεσμα είναι το επιθυμητό της εξουσίας, η εκφυλιστική διαδικασία της σκέψης, δηλαδή της μεγάλης δύναμης του ατόμου.
Δώσε στον κόσμο θέαμα, απόσπασε το ενδιαφέρον του από τα μεγάλα προβλήματα και πρόσφερε του μία εύπεπτη φαντασμαγορία μαζικής κατανάλωσης για να μην βλέπει όσα θέλεις και σε εξυπηρετούν να αποκρύψεις.
Η συνταγή παλιά και πολλάκις δοκιμασμένη, με επιτυχή αποτελέσματα.
Ένα θέαμα χαμηλής ποιότητας, αλλά μεγαλειώδους στησίματος, που στοχεύει στον εντυπωσιασμό.
Το μόνο που δεν απαιτεί είναι η σκέψη, η οποία ωφελεί να διατηρείται σε ύπνωση.
Το σκηνικό, προσφορά μιας πλουμιστής οφθαλμικής ικανοποίησης, τα διαδραματιζόμενα έμφορτα έντασης είναι τα στοιχεία που λειτουργούν υπέρ της τέρψης των μαζών.
Είναι ίσως η πλέον επιτυχημένη πρακτική ελέγχου των αντιδράσεων, ο απόλυτος τρόπος ύπουλης καταστολής τους και το αποδοτικότερο μέσον αποπροσανατολισμού της προσοχής από τα ουσιώδη, τα σοβαρά και τα σπουδαία στα ευτελή, τα ασήμαντα και τα επουσιώδη.
Με τις μεγάλες λαοσυνάξεις για την παρακολούθηση ενός φανταχτερού θεάματος, με τις ρίψεις βεγγαλικών, συνοδευτικές της επιτηδευμένης πανηγυρικής ατμόσφαιρας, με επευφημίες και διθυραμβικές ιαχές, που προσφέρονται απλώχερα, επιχειρείται να καμφθεί οποιαδήποτε τάση αμφισβήτησης.
Άλλωστε η λειτουργία της αμφισβήτησης προϋποθέτει σκέψη και εμβάθυνση επί των σημαντικών και καίριων θεμάτων, πράγμα άβολο, διόλου εξυπηρετικό και απευκταίο για τους διοικούντες.
Η χρήση του θεάματος ως τεχνική χειραγώγησης της κοινής γνώμης, διατυπώθηκε άριστα από τον Αμερικανό διανοητή, Νόαμ Τσόμσκι, στο «Όπλα με σιγαστήρα για ήσυχους πολέμους»:
Η τεχνική της διασκέδασης
«Κρατήστε αποπροσανατολισμένη την προσοχή του κοινού, μακριά από τα αληθινά κοινωνικά προβλήματα, αιχμαλωτισμένη σε θέματα χωρίς καμιά πραγματική σημασία. Κρατήστε το κοινό απασχολημένο, απασχολημένο, απασχολημένο, χωρίς χρόνο για να σκέφτεται· να επιστρέφει κανονικά στη φάρμα με τα άλλα ζώα».
