Το «μην αγγίζετε» το ξέραμε, το «μην ρωτάτε», πρώτη φορά το μάθαμε πάλι.
Πού αλλού; Στη Σύρο του πολιτισμού. Το επαναλαμβάνουμε για να το πιστέψουμε κι εμείς, διότι οι «ξένοι» το ‘χουν κάνει σκουλαρίκι.
Σου λέει ό, τι περπατάει, μπουσουλάει ή έρπει στη Σύρο έχει βγάλει τουλάχιστον την Καλών Τεχνών. Μέσα στην κοιλιά της μάνας του έφτιαχνε κολιέ με τον ομφάλιο λώρο και μόλις βγήκε, τα εξέθεσε σε πάγκο στην Άνω Σύρο. Τα μωρά των άλλων πόλεων έλεγαν «μαμά και «μπαμπά», ενώ η πρώτη λέξη του Συριανόπουλου ήταν «Μικελάντζελο». Τα άλλα παιδάκια στο σχολείο έπαιζαν τα «Χελωνονιτζάκια» κι αυτό ζωγράφιζε τη «Δημιουργία του Αδάμ». Στην καθισιά του μπορεί να σου αναλύσει την τέχνη της Μεσοποταμίας, ακόμα κι αν οι επαγγελματίες ή οι «αυτοβαφτιζόμενοι» καλλιτέχνες παριστάνουν τη «Σφίγγα».
Είναι ντροπή να ζητάς από έναν καλλιτέχνη να σου μιλήσει για το έργο του. Τι θέλεις; Να σε περάσει για κανέναν ανίδεο ή για κανέναν ενοχλητικό που δεν τον αφήνει να το παίξει Άντι Γουόρχολ με τα λεφτά του μπαμπά;
Σαφώς και η τέχνη ενώνει τους ανθρώπους, αλλά με μέτρο. Μην πιάσουμε και κορέους. Μην παραβλέπουμε το κοινωνικό υπόβαθρο του κάθε καλλιτέχνη. Μπορεί να νομίζεις ότι οι εικαστικές εκθέσεις απευθύνονται σε όλο τον κόσμο, αλλά τα νομίσματα είναι γι’ αυτούς που τα έχουν και τα σκορπούν για να κάνουν το «ψώνιο» τους. Αυτή είναι και η διαφορά ανάμεσα στον γόνο πλουσίου και το γόνο καλαμάρι. Ο γόνος καλαμάρι κατεβαίνει ευχάριστα με ένα ουζάκι, ενώ ο γόνος πλουσίου σου τρυπάει το στομάχι με τη μεγάλη μύτη του. Δεν είμαστε όλοι ίσοι κι όμοιοι. Υπάρχει η «πλέμπα» που με χαρά μιλάει για το έργο της, υπάρχει και η «αφρόκρεμα» που δεν καταδέχεται να κάνει δηλώσεις σε τοπικές εφημερίδες. «Ίιιιστ… πήγαινε πιο κει μη με κολλήσεις μιζέρια».
Οι «καλλιτέχνες» αυτοί δεν έχουν χρόνο για να ασχοληθούν με ανούσια πράγματα, ειδικά την ημέρα των εγκαινίων που πρέπει να γυρνούν από παρέα σε παρέα και να κερνούν σοκολατάκια. «Ωωω, γιε του πρώην πρέσβη, μας κακομαθαίνετε». Δεν προλαβαίνουν να μιλήσουν ούτε για την πηγή έμπνευσής τους, ούτε για τις τεχνικές που χρησιμοποιούν. Βάλε να δεις τον Μπομπ Ρος στο youtube και θα σου λυθούν όλες οι απορίες. Εάν, πάλι καίγεσαι πάρα πολύ, στείλε τις ερωτήσεις στο mail που αναγράφεται στην κάρτα τους και ξημεροβραδιάσου επάνω στον υπολογιστή, περιμένοντας τις απαντήσεις. Το ίδιο χρονοβόρα είναι και η διαδικασία των φωτογραφιών. Γιατί να στηθώ στον φακό σου, εγώ ένας low profile καλλιτέχνης, από τη στιγμή που εγώ ο low profile καλλιτέχνης, έχω προσλάβει επαγγελματία φωτογράφο, που μπορεί να σου στείλει όλο το υλικό που θα έχω εγκρίνει εγώ, ο low profile καλλιτέχνης;
Ας ανακεφαλαιώσουμε. Δεν θέλετε να απευθύνετε χαιρετισμό, δεν θέλετε να κάνετε δηλώσεις, δεν θέλετε να βγείτε φωτογραφίες, δεν θέλετε να με πάτε διακοπές στις Μαλδίβες. Τι στον κόρακα θέλετε λοιπόν και με κατεβάσατε απ’ το δέντρο μου; Όταν ανακοινώνονται τα επίσημα εγκαίνια μιας έκθεσης και καλείς, μέσω του φορέα που πλήρωσε για να σε φέρει, τα μέσα ενημέρωσης για την κάλυψη της εκδήλωσης, θα πρέπει να κατέβεις κι εσύ απ’ το καλάμι σου.
Είναι δικαίωμα του κάθε καλλιτέχνη να μιλήσει ή να μη μιλήσει σε δημοσιογράφους. Από την άλλη, οι σνομπ συμπεριφορές δεν τιμούν ούτε τους ανθρώπους που εντυπωσιάστηκαν από το ταλέντο τους και τους συμπεριέλαβαν στο εικαστικό πρόγραμμα του νησιού, ούτε την τοπική κοινωνία που θα στηρίξει το έργο τους. Και για ποιο λόγο να τρέξει κάποιος να θαυμάσει τους πίνακες ενός «καλλιτέχνη» που απαξιώνει το κοινό στο οποίο ουσιαστικά απευθύνεται; Εκτός κι αν η πραγματοποίηση έκθεσης στη Σύρο δεν είναι τίποτα παραπάνω από μία ευκαιρία για καλοκαιρινές διακοπές. Οπότε, τι σημασία έχει αν το κοινό ενημερωθεί γι’ αυτή ή όχι; Εγώ θα συνεχίσω να παριστάνω τον Ρόι Λίχτενσταϊν, με την επιχορήγηση τόσο του μπαμπά, όσο κι αυτών που θαμπώνονται απ’ το όνομα της οικογένειάς μου.
Κι όλα αυτά στη Σύρο του πολιτισμού. Πού θα πάει; Θα το πιστέψω.
