Είναι στιγμές που η διάθεσή σου δε βοηθά και πολύ για να εκφράσεις σκέψεις και συναισθήματα. Ειδικά, όταν πρόκειται να μιλήσεις για πράγματα χιλιοειπωμένα κι αυτονόητα. Άλλωστε, τα τελευταία χρόνια ο πολιτισμός έρχεται πρώτος στις μηχανές αναζήτησης της καθημερινότητάς μας. Δεν τον αντιμετωπίζουμε απλά με οικειότητα, αλλά σαν να είναι συγγενής μας. Όποτε θέλουμε τον θυμόμαστε κι όποτε θέλουμε, δεν του στέλνουμε ούτε «χρόνια πολλά» στο messenger. Τη μια τον επικαλούμαστε και την άλλη, δεν του κάνουμε ούτε like. Άλλες φορές τον προσκαλούμε στο Κυριακάτικο τραπέζι μας κι άλλοτε, δεν του προσφέρουμε ούτε ένα ξεροκόμματο για μυρωδιά. Του δίνουμε αξία όταν περιμένουμε να μας χρυσώσει κι όταν δεν έχει σάλιο, τον απαξιώνουμε.
Έχουμε γίνει πλέον μία μεγάλη οικογένεια, όπου το όνομα «πολιτισμός» είναι πιο κοινό κι από το «Γιώργος» ή «Γιάννης». Δεν έχουμε χρόνο να ξεχωρίσουμε το γυαλί απ’ το πλαστικό και τα ρίχνουμε όλα στον ίδιο κάδο (παλιά μας τέχνη κόσκινο). Δεν προλαβαίνουμε να ξεχωρίσουμε την ήρα από το στάρι και τα στριμώχνουμε όλα στο ίδιο τσουβάλι. Δεν κοιτάζουμε ούτε καταβολές, ούτε προγόνους, τα βαφτίζουμε όλα με το ίδιο όνομα. Πολιτισμός είναι η «Λίμνη των Κύκνων», πολιτισμός και τα «παπάκια στη σειρά». Πολιτισμός είναι το «Φωτιά, ωραία φωτιά» του Ελύτη, πολιτισμός και το «Φωτιά με φωτιά» του Κιάμου. Πολιτισμός θεωρείται το Φεστιβάλ Αργεντίνικου Tango, πολιτισμός θεωρείται και το Latin Beach Party.
Νωπή είναι ακόμα στη μνήμη μας η φιέστα των εγκαινίων της παραλιακής ζώνης, όπου η συναυλία γνωστού νεανικού συγκροτήματος χαρακτηρίστηκε ως «το εναρκτήριο λάκτισμα των πολιτιστικών εκδηλώσεων της Σύρου». Πώς να μη μείνουν αλησμόνητες τέτοιες ιστορικές δηλώσεις που φανερώνουν την κριτική ματιά και τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε ό,τι θέλουμε να κατέβει αμάσητο;
Το πρόβλημα δεν εστιάζεται ούτε στους τοπικούς συλλόγους του νησιού, αλλά ούτε στις επιχορηγήσεις που λαμβάνουν. Το έργο που προσφέρουν για τη διατήρηση και προβολή των παραδόσεών μας είναι αδιαμφισβήτητο. Χάρη στην όρεξη και τον ζήλο των μελών τους, το έργο αυτό θα συνεχιστεί είτε με την παραχώρηση καθισμάτων, εξεδρών και κοινόχρηστων χώρων από το δήμο, είτε χωρίς αυτή. Προβληματικός είναι ο τρόπος με τον οποίο οι εκδηλώσεις αυτές χρησιμοποιούνται επιλεκτικά, όχι φυσικά για την εξωστρέφεια του πολιτιστικού μας αποθέματος, αλλά για την «εξωστρέφεια» κάθε αιρετού που παίρνει σβάρνα τα πανηγύρια για να κάνει δημόσιες σχέσεις.
Και υπογραμμίζεται το «επιλεκτικά», γιατί υπάρχουν συγκεκριμένα παραδείγματα που αποδεικνύουν πως ό,τι θέλουμε ανακοινώνουμε και προβάλλουμε και ό,τι δεν θέλουμε, το κάνουμε γαργάρα. Στο νησί πραγματοποιήθηκαν πέντε συνολικά εκδηλώσεις για την αναβίωση του εθίμου του Κλήδονα και του Αφανιστή. Εξ’ αυτών, μόνο οι τρεις αναγράφονται στην έντυπο οδηγό του «Σύρος – Πολιτισμός. Στο πρόγραμμα συμπεριλήφθηκε μάλιστα και αντίστοιχη εκδήλωση, η οποία δεν έγινε ποτέ. Ωστόσο, δεν υπήρξε καμία ενημέρωση από τους υπεύθυνους επί των πολιτιστικών του Δήμου. Αντίθετα, στην επίσημη σελίδα στο facebook ανακοινώθηκε και προβλήθηκε με ανάλογο φωτογραφικό υλικό, μόνο μία εκδήλωση, η οποία δεν αναγραφόταν στο πρόγραμμα. Για ποιο λόγο λοιπόν γίνεται όλη αυτή η «σφαγή» για τη «στήριξη» των τοπικών συλλόγων που «λυσσάμε» να εντάξουμε στο πολιτιστικό μας πρόγραμμα, ώστε να φαίνεται μπαμπάτσικο, εφόσον δεν υπάρχει ίση αντιμετώπιση; Ναι, αλλά όταν θα βρεθεί κάποιος να διαμαρτυρηθεί και να ρωτήσει εύλογα «τι έκανε ο τάδε Πολιτιστικός Σύλλογος και πήρε 3.000 ευρώ», οι υπεύθυνοι θα πρέπει να τους πουν όλες εκείνες τις εκδηλώσεις που παρέλειψαν να αναφέρουν στο πολιτιστικό πρόγραμμα και τις οποίες -δεν μπήκαν καν στη διαδικασία- να διαφημίσουν στη σελίδα τους.
Κι όσο συμβαίνουν αυτά τα χαριτωμένα στο «χωριό» μας, πολύ κοντά σε εμάς, φορείς και καλλιτέχνες του νησιού καταχειροκροτούνται και αποθεώνονται για το ταλέντο και την ποιότητα του έργου τους. Οι προσπάθειες όμως αυτές που αναγνωρίζονται και αγκαλιάζονται με θέρμη σε όλη την Ελλάδα, περνούν απαρατήρητες από εκείνους που ορίζουν «τι είναι πολιτισμός» και τι όχι. Διαφορετικά, η επιτυχία που γνώρισε η Ορχήστρα των Κυκλάδων στη συναυλία του Νίκου Κυπουργού στο Ηρώδειο θα είχε υπογραμμιστεί και δεν θα είχε περάσει στα ψιλά, δεδομένου ότι δεν παρέστη και κανείς εκπρόσωπος της δημοτικής αρχής.
Αλλά όποιος έχει το καρπούζι, έχει και το μαχαίρι. Αυτό θα μας φάει.
