Λίγες ώρες πριν από την έλευση του 2026, ένα ιστορικό έτος για την Ερμούπολη, παρουσιάστηκε τη Δευτέρα το απόγευμα στο Δημοτικό Συμβούλιο το πρόγραμμα των επετειακών εκδηλώσεων για τα 200 χρόνια (1826-2026) από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης.
Πρόκειται για ένα πρόγραμμα το οποίο αποτελείται από πληθώρα εκδηλώσεων, προϋπολογισμού 50.000 ευρώ, οι οποίες θα αρχίσουν από την έναρξη του νέου έτους και θα ολοκληρωθούν στο τέλος του 2026, με τη συμμετοχή και τη σύμπραξη κυρίως του Δήμου, αλλά και των πολιτιστικών και κοινωνικών φορέων του νησιού.
Για έναν επετειακό εορτασμό που δεν πρέπει να βασίζεται στην προβολή προσώπων, αλλά στην ανάδειξη του λαμπρού παρελθόντος της πόλης, στοχεύοντας παράλληλα στην αφύπνιση των παιδιών και της νεολαίας του νησιού, έκανε λόγο, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του προγράμματος, η αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Θωμαή Μενδρινού.
Αντιθέτως, για έλλειψη εκδηλώσεων υπερτοπικού χαρακτήρα, μεγάλων χρηματοδοτήσεων και αιγιδών, όπως π.χ από τα Υπουργεία Πολιτισμού και Ναυτιλίας, μίλησε η δημοτική σύμβουλος της μείζονος μειοψηφίας, Μαρία Μαυρίκου, ψηφίζοντας, μάλιστα, κατά της εισήγησης του Τμήματος Πολιτισμού.
Ενδιαφέρουσες επισημάνσεις, όπως την απαραίτητη παρουσία στον εορτασμό του Γενικού Αρχείου του Κράτους, που έχει στη διάθεσή του ένα ανεκτίμητο αρχείο για την ιστορία της Ερμούπολης, αλλά και για την αναγκαιότητα όσο γίνεται περισσότερων υπαίθριων εκδηλώσεων για τον κόσμο, κατέθεσαν οι δημοτικοί σύμβουλοι, Αγγελική Ψιλοπούλου και Γιάννης Κεράνης, αντίστοιχα.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος, Αλέξης Αθανασίου, έκανε γνωστό πως ήδη η Δημοτική Αρχή έχει αποστείλει επιστολές προς τις αδελφοποιημένες πόλεις για συμμετοχή τους στον επετειακό εορτασμό, επισημαίνοντας ότι οι εκδηλώσεις θα εμπλουτιστούν ακόμη περισσότερο και με άλλες προτάσεις και ιδέες, ιδιαίτερα μέσα από το “Σύρος - Πολιτισμός”.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα του των εκδηλώσεων, είχε την ομόφωνη στήριξη από τα μέλη της Επιτροπής Πολιτισμού.
“Ανάδειξη του λαμπρού παρελθόντος”
“Ο επετειακός εορτασμός των 200 χρόνων οφείλει να εστιάσει πρωτίστως στην ενότητα και στην ανάδειξη του λαμπρού παρελθόντος της πόλης, όχι με νοσταλγική διάθεση, αλλά ως πηγή έμπνευσης για το παρόν και το μέλλον. Η ανάδειξη αυτής της κληρονομιάς μπορεί να γίνει μέσα από εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, ψηφιακές εφαρμογές, καλλιτεχνικές δράσεις και επιστημονικές ημερίδες που θα φέρουν το παρελθόν σε διάλογο με το σήμερα”, δήλωσε η αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Θωμαή Μενδρινού.
Χωρίς να μπει σε επιμέρους λεπτομέρειες πάνω στο πρόγραμμα, απευθυνόμενη προς το Σώμα του Δημοτικού Συμβουλίου, τόνισε ότι “καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία του επετειακού εγχειρήματος είναι η συνέργεια όλων των πολιτιστικών φορέων του τόπου. Δεν πρόκειται για έναν τυπικό εορτασμό μνήμης, αλλά για μια ιστορική ευκαιρία στρατηγικής τοποθέτησης της πόλης στον σύγχρονο εθνικό και ευρωπαϊκό χάρτη του πολιτισμού, της ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής”.
Η αντιδήμαρχος Πολιτισμού, εκφράζοντας τις ευχαριστίες της προς τον δημοτικό σύμβουλο, Γιάννη Κεράνη για τη συνεργασία, αλλά και για τις προτάσεις που κατέθεσε, ορισμένες εκ των οποίων συμπεριλήφθηκαν στο πρόγραμμα, υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ότι “ο εορτασμός των 200 χρόνων οφείλει να λειτουργήσει ως πλατφόρμα συνεννόησης και σύμπραξης όλων των πολιτικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δυνάμεων του τόπου. Η βιομηχανική, ναυτιλιακή και πνευματική ιστορία της πόλης μπορεί και πρέπει να αξιοποιηθεί ως μοχλός πολιτιστικής διπλωματίας, βιώσιμου τουρισμού και εκπαιδευτικής καινοτομίας. Ο εορτασμός δεν μπορεί να αφορά μόνο τους ειδικούς ή τους θεσμικούς εκπροσώπους. Οφείλει να εμπλέξει ενεργά τη νεολαία, τα σχολεία, τους συλλόγους και τους πολίτες, ενισχύοντας το αίσθημα του «ανήκειν» και της συλλογικής ευθύνης για το μέλλον της πόλης. Ο επετειακός εορτασμός δεν είναι ευκαιρία προβολής προσώπων, αλλά δοκιμασία συλλογικής ευθύνης. Σήμερα, δύο αιώνες μετά, οφείλουμε να αναρωτηθούμε αν τιμούμε αυτή την ιστορική παρακαταθήκη ή αν την ακυρώνουμε. Πρόκειται για μια ιστορική καμπή που απαιτεί πολιτική σοβαρότητα, καθαρές αποφάσεις και ουσιαστικό σχεδιασμό”.
“Αυτό το τόσο μεγάλο ιστορικό γεγονός δεν μπορείς να το περιορίσεις εντός του νησιού”
“Ο εορτασμός της ίδρυσης μίας πόλης αποτελεί, όχι μόνο ένα τοπικό, αλλά και ένα εθνικό και ευρωπαϊκό γεγονός. Πολύ περισσότερο δε όταν αυτή η πόλη είναι η Ερμούπολη. Όταν λοιπόν έχεις μπροστά σου ένα τόσο μεγάλο ιστορικό γεγονός δεν μπορείς να το περιορίσεις στο νησί. Η Ερμούπολη οφείλει να τιμηθεί και να εορτασθεί με τρόπο που συνάδει στην ιστορικότητα και το βεληνεκές της, αναδεικνύοντας σε ευρωπαϊκό επίπεδο τον χαρακτήρα της. Πρέπει να είναι ένα υπερτοπικό και υπερεθνικό γεγονός” δήλωσε στην τοποθέτησή της η δημοτική σύμβουλος της μείζονος μειοψηφίας, Μαρία Μαυρίκου.
Προχωρώντας στη συνέχεια σε συγκεκριμένες επισημάνσεις, όπως ότι το πρόγραμμα των εκδηλώσεων που παρουσιάστηκε, δεν έχει υπερτοπικό χαρακτήρα και ως προς αυτό δεν ανταποκρίνεται στην αξία του εξαιρετικού αυτού γεγονότος, σημείωσε ότι “θα έπρεπε να είχε συσταθεί ειδική επιτροπή για τον εορτασμό και συνεργασία με ειδική εταιρεία, όπως σας είχαμε προτείνει και για τον θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Απουσιάζουν οι συνεργασίες με αδελφοποιημένες πόλεις, όπως Χίο, Κάσο, Ψαρά, κ.ά. Ήδη θα έπρεπε να γνωρίζουμε τις μεγάλες χορηγίες και τις αιγίδες που θα λάβουν οι εκδηλώσεις εορτασμού.
Υπάρχουν μνημόνια συνεργασίας του Δήμου μας με άλλες πόλεις, θα τα αξιοποιήσετε;
Η Ερμούπολη είχε ηγετικό ρόλο και σε άλλους τομείς, όπως την αξιοσημείωτη εκδοτική δραστηριότητα, τα τυπογραφεία, την ιστορία της δόμησής της. Στο αρχείο του Υπουργείου Περιβάλλοντος φυλάσσεται αντίγραφο σχεδίου πόλεως του 1835 του Weber. Ακριβές αντίγραφο σχεδίου Weiler παρουσιάστηκε στην έκθεση ελληνικών πόλεων 1828-1900 που οργάνωσε το ΥΠΕΧΩΔΕ το 1984 στο πλαίσιο του Διεθνούς Συμποσίου για τη Νεοελληνική πόλη. Θα τα παρουσιάσετε αυτά; Κύριε δήμαρχε, σας ζητώ να αναλογιστείτε τη σημαντικότητα του ιστορικού αυτού γεγονότος και να το αναδείξετε σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο”.
Το πρόγραμμα των επετειακών εκδηλώσεων και δράσεων
- “Ο Κόσμος σε 35mm - Ο Κινηματογράφος στη Σύρο του 20ου Αιώνα”
Στο Βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης από 11 Φεβρουαρίου έως 30 Νοεμβρίου 2026, Θα
παρουσιαστεί μία μοναδική αναδρομή στη ζωή και την ψυχή της Σύρου μέσα από τον
κινηματογράφο, με προβολές, αρχειακό υλικό και ιστορίες που ζωντανεύουν την πόλη.
- “Η Γέννηση”
Το Δίκτυο ΔΕΛΑΣΑΛ Ελλάδας παρουσιάζει το μουσικό αφιέρωμα “Η Γέννηση” την Κυριακή 25
Απριλίου 2026 στο ιστορικό θέατρο Απόλλων.
Μαθητές και εκπαιδευτικοί από έξι σχολεία του δικτύου, μέσα από τις χορωδίες και τα ωδεία
τους, θα ταξιδέψουν τους θεατές στην Ερμούπολη, προσφέροντας μια μοναδική μουσική
εμπειρία, μέσα από την αφήγηση για τα συναισθήματα των 200 χρόνων της πόλης.
- “Σύρος: Ναυπηγοτεχνική Παράδοση – Ναυτιλία - Τυπογραφία”
Στο Βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης, από 1η Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου 2026, μέσα από
εκδόσεις ιστορικού και ερευνητικού χαρακτήρα, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να
γνωρίσουν σπάνιο αρχειακό υλικό, τεκμηριωμένες μελέτες και φωτογραφίες που καταγράφουν
την εξέλιξη της βιομηχανικής και τεχνικής κληρονομιάς της Ερμούπολης και της Σύρου
γενικότερα.
- “Η Μουσική της Πόλης: Από τα Μπαλκόνια της Ιστορίας”
Ένας μοναδικός περίπατος στο ιστορικό κέντρο της Ερμούπολης, στις 2 Μαΐου και στις 10 Σεπτεμβρίου 2026. Η δράση συνδυάζει αφήγηση για το ιστορικό ίδρυσης της πόλης με ζωντανή μουσική από τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δήμου, που θα παιανίζει κομμάτια του 19ου αιώνα από τα μπαλκόνια των κτιρίων του πεζοδρόμου.
- “Οι μαθητές δημιουργούν. Η Ιστορία ζωντανεύει”
Ο Δήμος Σύρου - Ερμούπολης, μέσα από το Τμήμα Παιδείας και το Γραφείο Πολιτισμού, σε
συνεργασία με τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων, θα πραγματοποιήσουν μια μοναδική γιορτή δημιουργίας, με μαθητές από τις 4 έως και τις 10 Μαΐου.
- “Η Πόλη του Ερμή”
Η Λέσχη Φωτογραφίας & Κινηματογράφου Σύρου με τον Δήμο Σύρου - Ερμούπολης από 15 έως
25 Μαΐου στην αίθουσα Βάτη, θα παρουσιάσουν μια μοναδική έκθεση φωτογραφίας αφιερωμένη
στην Ερμούπολη, με έμφαση στα εμβληματικά κτήρια και σημεία αναφοράς της πόλης.
- “'Όψεις Πολιτισμού: Από την Ερμούπολη στη Σμύρνη και τη Βιέννη”
Μια μοναδική οπτικοακουστική βιντεο-εγκατάσταση με την τεχνική του projection mapping. Η δράση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 17 Μαΐου 2026 και στοχεύει να αναδείξει την πολιτιστική
άνθιση και την εξωστρέφεια της Ερμούπολης, μέσα από εικόνες και ήχους που ζωντανεύουν την
ιστορία, την αρχιτεκτονική και την ψυχή της πάλης.
- “Όταν η ιστορία συναντά το Θέατρο αναλογίου”
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη και η Θεατρική Ομάδα «Μπαστιάς» θα πραγματοποιήσουν έναν μοναδικό κύκλο τεσσάρων μηνιαίων εκδηλώσεων, όπου θα παρουσιαστούν εμπνευσμένες επιστημονικές εισηγήσεις για κορυφαίες μορφές της Σύρου, όπως οι Ροΐδης, Σουρής και Μπαστιάς.
- “Ιστορίες της Ερμούπολης: Σταθμοί Τέχνης στο Δημαρχιακό Μέγαρο”
Η δράση “Ανοιχτή Ερμούπολη” στο πλαίσιο του Heritage Festival, εμπλουτίζεται με ένα βραδινό, σπονδυλωτό δρώμενο στις 23 Μαΐου. Το κοινό, θα ανακαλύψει ιστορίες, μνήμες και συμβολισμούς που κρύβει το Δημαρχιακό Μέγαρο, βιώνοντας την Ερμούπολη όπως ποτέ άλλοτε.
- “Η Φιλαρμονική του τότε, σήμερα”
Το Σάββατο 30 Μαΐου 2026, στην πλατεία Μιαούλη, η Φιλαρμονική θα αναβιώσει τους ήχους, τις παραδόσεις και την ατμόσφαιρα που βίωναν οι παλαιότεροι συμπολίτες μας, γεφυρώνοντας το παρελθόν με το σήμερα και προσκαλώντας μικρούς και μεγάλους να συνδεθούν με τη ζωντανή ιστορία της πόλης.
- “Η Χρυσώ στις τέσσερις εποχές της Ερμούπολης”
Στις 31 Μαΐου 2026, το θέατρο Απόλλων ανοίγει τις πόρτες του για ένα ταξίδι πέρα από το χρόνο. Το ντουέτο Senza Fine Στέλλα Γιαλόγλου - Αλέξανδρος Γκέλιας και Αιμιλία Βάλβη θα οδηγήσουν οδηγούν το κοινό μέσα από τέσσερις εποχές, όπου η ζωή της Ερμούπολης ξεδιπλώνεται σαν παλιό άλμπουμ αναμνήσεων.
- Οι πρώτες δεκαετίες της Ερμούπολης (1821-1860). Ιστορία - Πολεοδομία - Αρχιτεκτονική
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Άνω Σύρου θα παρουσιάσει την έκθεση Αρχιτεκτονικών Σχεδίων, σε
συνδιοργάνωση με τον Δήμο Σύρου- Ερμούπολης, στην Αίθουσα «Εμμ. Ροΐδη» του Πνευματικού
Κέντρου Ερμούπολης από 19 έως 25 Ιουνίου 2026.
- “Heritage in Motion”
Στις 24 Ιουνίου 2026, ακριβώς την ημέρα που η Ερμούπολη γιορτάζει τα 200 χρόνια από την
ονοματοδοσία της, ο Δήμος Σύρου - Ερμούπολης θα κηρύξει με σεβασμό την επίσημη έναρξη των
επετειακών εκδηλώσεων, τιμώντας τη μνήμη και το πνεύμα των πρώτων κατοίκων της Ερμούπολης.
- “Έκθεση γλυπτικής Θεόδωρου Παπαγιάννη”
Το Ίδρυμα Αντώνιος Ε. Κομνηνός, και ο Δήμος Σύρου - Ερμούπολης, θα παρουσιάσουν μια
μοναδική έκθεση γλυπτικής στην Πινακοθήκη Κυκλάδων, από τις 20 Ιουνίου έως τις 26 Ιουλίου, με κεντρικό πρωταγωνιστή, τον Θεόδωρο Παπαγιάννη.
- «Από την ιστορία στον παράδεισο”
Το Ιστορικό Μουσείο Ερμούπολης, με την υποστήριξη του Δήμου Σύρου - Ερμούπολης και του
Υπουργείου Πολιτισμού, παρουσιάζει την καλοκαιρινή περίοδο Ιουλίου - Αυγούστου 2026, δύο site specific θεατρικές παραγωγές, με στόχο την ανάδειξη των Ταφικών Μνημείων του Κοιμητηρίου Αγίου Γεωργίου.
- “'Όταν η πριμαντόνα έφθανε στην όπερα”
Ο Θεατρικός Όμιλος «Σουρής», το Λύκειο Ελληνίδων Σύρου, και ο Δήμος Σύρου - Ερμούπολης ενώνουν τις δυνάμεις τους για να αναβιώσουν το διάστημα από 1 Ιουλίου μέχρι 30 Σεπτεμβρίου, μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές της παλιάς Ερμούπολης του 19ου αιώνα, σε μια εποχή έντονης αστικής ακμής και πολιτιστικής άνθησης.
- “Θαλασσινή Πολιτεία”
Ο Θεατρικός Πολιτιστικός Όμιλος Σύρου “Απόλλων” επαναφέρει το ιστορικό έργο του Νίκου
Σφυρόερα, στο θέατρο Απόλλων κατά την περίοδο παραστάσεων από 2 έως 5 Ιουλίου 2026.
- “Η γέννηση της Ερμούπολης”
Το Λύκειο των Ελληνίδων Σύρου διοργανώνει, κατά το διήμερο 11 και 12 Ιουλίου 2026, την αναβίωση δύο καθοριστικών στιγμών της γέννησης της Ερμούπολης. Τη δραματοποιημένη αναπαράσταση της άφιξης των προσφύγων, καθώς και την αναβίωση της ονοματοδοσίας της Ερμούπολης.
- “Δυο κεράκια στο μεσοπέλαγος για τον Μάνο Ελευθερίου και τον Μιχάλη Μακρουλάκη”
Ο Δήμος Σύρου- Ερμούπολης θα παρουσιάσει την έκθεση του καταξιωμένου 'Έλληνα
εικαστικού, Χρήστου Μποκόρου, στην Αίθουσα Τέχνης Γ. & Ε. Βάτη από τις 18 Ιουλίου έως τις 30
Αυγούστου 2026.
- “Μια πόλη γεννιέται στο επαναστατημένο Αιγαίο”
Ο Δήμος Σύρου - Ερμούπολης διοργανώνει μια σπάνια συνάντηση κορυφαίων επιστημόνων στο θέατρο Απόλλων την Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο μιας ημερίδας ομιλιών.
- “Μέτοικοι - Μετάβαση, Ενσωμάτωση, Δημιουργία”
Ο Δήμος Σύρου - Ερμούπολης θα παρουσιάσει μια μοναδική ομαδική έκθεση σύγχρονης τέχνης, η οποία θα φιλοξενηθεί στην Πινακοθήκη Κυκλάδων από τις 01 έως τις 30 Αυγούστου 2026.
- “Από τον Λουδοβίκο Βαν Μπετόβεν στον Λουδοβίκο Σπινέλλη”
Το Διεθνές Φεστιβάλ Εκκλησιαστικού Οργάνου «ΑΝΩ», σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Σύρου -
Ερμούπολης θα παρουσιάζει ένα μοναδικό μουσικό ταξίδι την Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026 στο θέατρο Απόλλων, με έργα Συριανών συνθετών.
- “Τα Λουκούμια μες στο βάζα”
Θεατρική παράσταση από τον Σύλλογο Μικρασιατών Ερμούπολης, σε συνδιοργάνωση με τον
Δήμο Σύρου - Ερμούπολης, την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026, στο Θέατρο Απόλλων.
- “Σύρος -Λαζαρέττο: Οι σκιές και τα φώτα 200 χρόνων”
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις 19 Σεπτεμβρίου 2026 από τον Εξωραϊστικό Σύλλογο Λαζαρέτων και έχει ως στόχο να αναδείξει τις πολλαπλές χρήσεις του ιστορικού κτιρίου διαχρονικά από φυλακή έως τον σημαντικό του ρόλο στην κοινωνική ζωή της Σύρου.
- “Σύρος- 200 βήματα μπροστά”
Κεντρική συζήτηση - φόρουμ, πρωτοβουλία της Big Olive στο πλαίσιο του Animasyros 2026, που
θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026, στον προαύλιο χώρο του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Κυκλάδων, σε συνεργασία με τον Δήμο Σύρου- Ερμούπολης.
- “Καΐρης - Ο νους που προηγήθηκε της εποχής του”
Ο Πολιτιστικός Εξωραϊστικός Σύλλογος Λαζαρέττων παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στη ζωή και το
έργο του Θεοφίλου Καΐρη, μιας εμβληματικής μορφής του Νεοελληνικού διαφωτισμού.
- “Μελωδίες δύο αιώνων”
Στις 19 και 20 Δεκεμβρίου 2026, το Θέατρο Απόλλων θα φωτιστεί από ήχους, μνήμες και παιδικές φωνές, φιλοξενώντας την καταληκτική εκδήλωση των εορτασμών για τα 200 χρόνια από την ίδρυση της Ερμούπολης.
