Ένα σημαντικό βήμα για τον στρατηγικό σχεδιασμό της τουριστικής ανάπτυξης στην Ίο και σε τέσσερα ακόμη νησιά των νοτίων Κυκλάδων βρίσκεται σε εξέλιξη, με πρωτοβουλία του Υπουργείου Τουρισμού και τη συνεργασία των οικείων Δήμων.
Πρόκειται για το υποέργο "Διαχείριση Προορισμών" της Δράσης "Τουριστική Ανάπτυξη" που εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και στοχεύει στη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για μια πιο ισορροπημένη και βιώσιμη τουριστική πορεία.
Στο έργο συμμετέχουν οι Δήμοι Θήρας, Ιητών, Ανάφης, Σικίνου και Φολεγάνδρου, ενώ φορείς υλοποίησης είναι οι εταιρείες PwC και TOPOSOPHY. Στο επίκεντρο της προσπάθειας τίθεται η ενεργός συμμετοχή των κατοίκων, μέσω ειδικού ερωτηματολογίου, ώστε ο σχεδιασμός να βασιστεί σε πραγματικά δεδομένα και εμπειρίες.
Γκ. Γκίκας: "Οφείλουμε να εξετάσουμε μέχρι ποια όρια μπορούμε να φτάσουμε και ποια όρια πρέπει να θέσουμε"
Ο δήμαρχος Ίου, Γκίκας Γκίκας, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τον σχεδιασμό του Δήμου γύρω από την τουριστική ανάπτυξη και τα όρια που πρέπει να τεθούν, ώστε να διατηρηθεί αναλλοίωτη η ταυτότητα του νησιού.
Επίσης, αναφέρθηκε στη συνεργασία με το Υπουργείο Τουρισμού και τα γειτονικά νησιά, καθώς και στη σημασία της συμμετοχής των κατοίκων μέσω ερωτηματολογίου. Μάλιστα, όπως τόνισε, βασική προτεραιότητα αποτελεί η ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής των μόνιμων κατοίκων.
"Σε συνεργασία με το Υπουργείο Τουρισμού, τον Δήμο μας και τα υπόλοιπα νησιά της περιοχής, τη Σαντορίνη, τη Σίκινο, τη Φολέγανδρο και την Ανάφη, προχωρήσαμε στη δημιουργία ενός κοινού γραφείου, το οποίο έχει ενταχθεί σε έργο μέσω του Υπουργείου Τουρισμού και του Ταμείου Ανάκαμψης. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, υλοποιούμε ένα ερωτηματολόγιο που ξεκίνησε αυτές τις ημέρες και απευθύνεται, όχι μόνο στους κατοίκους της Ίου, αλλά και στους κατοίκους των γειτονικών νησιών. Ζητάμε τη γνώμη τους μέσα από απλές ερωτήσεις, όπως αν δυσκολεύονται το καλοκαίρι λόγω του τουρισμού, τι τους προβληματίζει, αν επιθυμούν περαιτέρω ανάπτυξη και με ποιον τρόπο τη φαντάζονται", επεσήμανε αρχικά ο κ. Γκίκας.
Την ίδια ώρα, ο δήμαρχος Ίου τόνισε πως "θέλουμε να δούμε τα πράγματα με διαφορετική οπτική. Πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι η κινητήρια δύναμη των νησιών μας είναι ο τουρισμός. Από αυτόν ζούμε. Όμως οφείλουμε να εξετάσουμε μέχρι ποια όρια μπορούμε να φτάσουμε και ποια όρια πρέπει να θέσουμε. Με τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν, θα μπορέσουμε να στηρίξουμε ουσιαστικά την ανάπτυξη, λαμβάνοντας όμως υπόψη τον μόνιμο κάτοικο. Δεν μπορούμε να αγνοούμε ότι το καλοκαίρι υπάρχουν δυσκολίες: το ζήτημα της στέγασης, οι δημόσιοι υπάλληλοι που δεν βρίσκουν σπίτι, η καθημερινότητα που επιβαρύνεται. Όλα αυτά πρέπει να καταγραφούν και να αξιολογηθούν".
"Ο Δήμος σκοπεύει να αξιοποιήσει πρακτικά τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου"
Αναφορικά, με την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων όταν αυτά συγκεντρωθούν, ο κ. Γκίκας υπογράμμισε πως "ο Δήμος σκοπεύει να αξιοποιήσει πρακτικά τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου. Για να είναι επιτυχημένο το καλοκαίρι, πρέπει πρώτα να είναι ικανοποιημένοι και ευτυχισμένοι οι κάτοικοι που ζουν στο νησί όλο τον χρόνο. Αν οι μόνιμοι κάτοικοι δεν αισθάνονται καλά στον τόπο τους, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά επιτυχημένος τουρισμός. Μέσα από αυτή τη διαδικασία αξιολόγησης θα προκύψουν συγκεκριμένες κατευθύνσεις για το ποιες κινήσεις πρέπει να γίνουν, ώστε η ανάπτυξη να είναι ισορροπημένη και να στηρίζεται στη γνώμη της τοπικής κοινωνίας".
Κλείνοντας και σε ερώτηση για το όραμα της τουριστικής ταυτότητας του νησιού, απάντησε πως "ζούμε από τον τουρισμό και τον θέλουμε. Όμως χρειάζονται όρια. Οι Κυκλάδες είναι αυτό που είναι λόγω της ταυτότητάς τους. Αν αλλοιώσουμε τη φυσιογνωμία μας στο όνομα της ανάπτυξης, τότε θα χάσουμε τον λόγο για τον οποίο μας επισκέπτονται οι άνθρωποι. Η φύση μας, η ταυτότητά μας, η αρχαιολογία μας είναι τα βασικά μας στοιχεία. Πρέπει να τα προστατεύσουμε. Μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη, και θέλουμε να υπάρξει. Όμως χρειάζεται σχεδιασμός και κανόνες. Η ανάπτυξη πρέπει να γίνεται με όρια, ώστε να διαφυλάσσουμε τον χαρακτήρα του νησιού και την ποιότητα ζωής των κατοίκων".
Με στόχο την ολοκληρωμένη διαχείριση και την ισορροπία κατοίκων–επισκεπτών
Η έννοια της "διαχείρισης προορισμού" ξεπερνά την απλή τουριστική προβολή. Περιλαμβάνει τον συντονισμό δράσεων, τη χάραξη πολιτικής και τη λήψη μέτρων που διασφαλίζουν ότι η τουριστική ανάπτυξη δεν επιβαρύνει υπέρμετρα τις τοπικές κοινωνίες και το περιβάλλον.
Στην περίπτωση των πέντε νησιών, ο στόχος είναι διπλός: από τη μία πλευρά η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και η στήριξη των επιχειρήσεων, και από την άλλη η βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Η καθημερινότητα στα νησιά κατά την τουριστική περίοδο επηρεάζεται από ζητήματα όπως οι υποδομές, η διαχείριση απορριμμάτων, η κυκλοφορία, η επάρκεια νερού, η στέγαση και η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.
Το σχέδιο φιλοδοξεί να ιεραρχήσει προτεραιότητες και να προτείνει παρεμβάσεις που θα διαμορφώσουν μια πιο ισορροπημένη σχέση μεταξύ κατοίκων και επισκεπτών, αποφεύγοντας φαινόμενα υπερτουρισμού και μονοδιάστατης ανάπτυξης.
Η σημασία της συμμετοχής των πολιτών
Κεντρικό εργαλείο της διαδικασίας αποτελεί το ερωτηματολόγιο που απευθύνεται αποκλειστικά στους κατοίκους των πέντε νησιών. Μέσα από αυτό επιχειρείται να αποτυπωθούν:
-
οι βασικές πτυχές της καθημερινότητας,
-
τα προβλήματα που σχετίζονται με την τουριστική ανάπτυξη,
-
οι ευκαιρίες που δημιουργούνται για την τοπική οικονομία,
-
οι προτάσεις για βελτιώσεις και νέες κατευθύνσεις.
Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου διαρκεί περίπου 10 λεπτά και δεν απαιτεί καμία ειδική γνώση. Στόχος δεν είναι η τεχνική ανάλυση, αλλά η καταγραφή της εμπειρίας και της άποψης των ίδιων των ανθρώπων που ζουν μόνιμα στα νησιά.
Ειδικά για την Ίο, όπου ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας, η συμμετοχή των κατοίκων κρίνεται καθοριστική, ώστε να διαμορφωθεί ένα μοντέλο ανάπτυξης που θα συνδυάζει τη δυναμική του προορισμού με τη διατήρηση της τοπικής ταυτότητας και κοινωνικής συνοχής.
Ανωνυμία και διασφάλιση προσωπικών δεδομένων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαφάνεια και την προστασία των συμμετεχόντων. Το ερωτηματολόγιο είναι απολύτως ανώνυμο και δεν συλλέγει στοιχεία που μπορούν να ταυτοποιήσουν τους πολίτες, όπως ονοματεπώνυμο, τηλέφωνο ή διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Σύμφωνα με τη σχετική ενημέρωση, δεν λαμβάνει χώρα καμία επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατά την έννοια του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR). Οι απαντήσεις θα αναλυθούν αποκλειστικά σε συγκεντρωτική μορφή και μόνο για τις ανάγκες του έργου, ενώ πρόσβαση θα έχουν οι αρμόδιες ομάδες που συμμετέχουν στην ανάλυση και τεκμηρίωση των προτάσεων. Παράλληλα, κάθε συμμετέχων έχει τη δυνατότητα να διακόψει τη διαδικασία οποιαδήποτε στιγμή, χωρίς καμία συνέπεια.
Ο σύνδεσμος του ερωτηματολογίου
Οι κάτοικοι μπορούν να συμμετάσχουν συμπληρώνοντας το σχετικό ερωτηματολόγιο μέσω του ακόλουθου συνδέσμου:
https://www.surveymonkey.com/r/siakf
Η πρόσκληση απευθύνεται σε όλους τους μόνιμους κατοίκους των Δήμων Θήρας, Ιητών, Ανάφης, Σικίνου και Φολεγάνδρου, ανεξαρτήτως ηλικίας ή επαγγελματικής ιδιότητας. Η συμβολή κάθε πολίτη, μικρή ή μεγάλη, μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο θα διαμορφωθεί ο μελλοντικός χάρτης της τουριστικής ανάπτυξης.
