Σαφή και συγκροτημένη θέση για το μέλλον της χωρικής οργάνωσης του νησιού, καταθέτει ο Δήμος Κύθνου στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) Δυτικών Κυκλάδων, επιλέγοντας το "Ήπιο Σενάριο", αλλά ταυτόχρονα διατυπώνοντας συγκεκριμένες παρατηρήσεις και διορθωτικές προτάσεις.
Η εισήγηση, που εγκρίθηκε ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο, αποτελεί ενιαία τεχνική θέση του Δήμου και αποτυπώνει τις βασικές προτεραιότητες για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Κύθνου.
Σ. Γαρδέρης: "Θεωρήσαμε ότι όλες οι προτάσεις, για το συγκεκριμένο σενάριο που ούτως ή άλλως προτείνουν και οι ίδιοι, έχουν ασάφειες και ήταν μη ρεαλιστικές"
Ο δήμαρχος Κύθνου, Σταμάτης Γαρδέρης μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τις προτάσεις του Δήμου που προέκυψαν μετά από δημόσια διαβούλευση και, όπως τονίζει, θα πρέπει σαφώς να ληφθούν υπόψιν από τους μελετητές. ώστε να υπάρχει ένα σαφές πλαίσιο, για το Πολεοδομικό Σχέδιο που θα καθορίσει το μέλλον του νησιού για τις επόμενες δεκαετίες.
"Θεωρήσαμε ότι όλες οι προτάσεις, για το συγκεκριμένο σενάριο που ούτως ή άλλως προτείνουν και οι ίδιοι, έχουν ασάφειες και ήταν μη ρεαλιστικές. Εννοείται ότι εμείς γνωρίζουμε τον τόπο μας, εμείς γνωρίζουμε καλύτερα το πως και που πρέπει να αναπτυχθεί το οτιδήποτε, έστω και ήπια, όπως αναφέρει το σενάριο. Οι παρεμβάσεις μας ήταν προς αυτή τη κατεύθυνση και εκείνο που επισημάναμε ήταν ότι σε κάποιες ζώνες στις οποίες βάζουν επιπλέον προστασία, έτσι κι αλλιώς με τη νομοθεσία, αυτές προστατεύονται και δεν χρειάζονται επιπλέον παρεμβάσεις. Αυτή ήταν η βασική ιδέα των επισημάνσεων μας και του πως θέλουμε και εμείς να αναπτυχθεί ο τόπος μας", υπογράμμισε αρχικά.
Παράλληλα, ο κ. Γαρδέρης επεσήμανε πως "υπάρχουν μεγάλα κενά και αν δεν προσαρμοστούν όλα αυτά που ζητάμε επάνω σε αυτόν το σχεδιασμό που βρίσκεται σε εξέλιξη, δεν θα μπορούμε να έχουμε αποσαφηνισμένη εικόνα, ειδικά για κάτι που θα επηρεάσει το νησί για τα επόμενα πολλά χρόνια. Όλα αυτά είναι αλληλένδετα, είτε δασικό, είτε natura, είτε ειδικό χωροταξικό τουρισμού, είτε δρόμοι και ρυμοτομικό. Υπάρχουν πάρα πολλές εκκρεμότητες και όλη αυτή η πρόταση είναι μία μεγάλη ασάφεια, καθώς δεν υπάρχει κάτι βάσιμο για να πατήσεις και να πεις όντως έτσι είναι".
"Θέλουμε μία ξεκάθαρη απάντηση για το τι σημαίνει και τι υπονοεί το ήπια οικιστική ανάπτυξη"
Σε ερώτηση για το τι θα ακολουθήσει μετά την κατάθεση των προτάσεων του Δήμου και εφόσον έχει ολοκληρωθεί η διαβούλευση, ο κ. Γαρδέρης απάντησε πως "από ότι γνωρίζω, θα ακολουθήσει η δεύτερη φάση της όλης διαδικασίας περίπου την άνοιξη, στην οποία θα λάβουν υπόψιν και τις παρατηρήσεις τις δικές μας, ώστε να προσαρμοστούν και οι μελέτες που είναι να γίνουν. Έπειτα πρέπει να δούμε και τις προϋποθέσεις, όπως που θα υπάρχουν περιθώρια οικιστικής ανάπτυξης, γύρω από τους οικισμούς, επάνω από τους περιφερειακούς δρόμους, που ακριβώς και τι θα οικοδομεί σε κάθε περιοχή, στα 4 στρέμματα, στα 10, στα 20, πρέπει όλα αυτά να αποσαφηνιστούν και να είναι ξεκάθαρα. Θέλουμε μία ξεκάθαρη απάντηση για το τι σημαίνει και τι υπονοεί το ήπια οικιστική ανάπτυξη. Όλα αυτά είναι ένα θολό τοπίο με τίποτα αποσαφηνισμένο".
Οργανωμένη επέκταση οικισμών και στεγαστικό ζήτημα
Αφετηρία των παρεμβάσεων αποτελεί η διαπίστωση ότι η Κύθνος καταγράφει αύξηση του μόνιμου πληθυσμού, γεγονός που εντείνει το πρόβλημα στέγασης και την πίεση στους υφιστάμενους οικισμούς. Ο Δήμος επισημαίνει την ανάγκη ήπιας και οργανωμένης επέκτασης των ορίων των παραδοσιακών οικισμών, όπως η Χώρα, τα Λουτρά και η Δρυοπίδα, με ταυτόχρονη πρόβλεψη κοινόχρηστων χώρων, κοινωνικών υποδομών και περιοχών πρασίνου.
Η πρόταση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της έλλειψης προσιτής κατοικίας για μόνιμους κατοίκους και νέα ζευγάρια, αποφεύγοντας παράλληλα την ανεξέλεγκτη εκτός σχεδίου δόμηση. Στο ίδιο πλαίσιο, ζητείται η χωροθέτηση περιοχών οικιστικής ανάπτυξης με σαφείς όρους δόμησης και ενιαία αισθητική, ώστε να προστατευθεί ο παραδοσιακός χαρακτήρας του νησιού.
Πολεοδομική ανασυγκρότηση και λιμάνι Μέριχα
Κεντρικό σημείο της εισήγησης αποτελεί ο Μέριχας, το βασικό λιμάνι της Κύθνου, όπου η υφιστάμενη πολεοδομική οργάνωση αδυνατεί να ανταποκριθεί στις αυξημένες θερινές ροές. Ο Δήμος προτείνει την επέκταση των ορίων του οικισμού προς μη προστατευόμενες περιοχές, με στόχο τη δημιουργία νέων ζωνών μόνιμης κατοικίας και ήπιας τουριστικής ανάπτυξης.
Παράλληλα, τίθεται ως προτεραιότητα η χωροθέτηση οργανωμένων χώρων στάθμευσης εκτός του παραλιακού μετώπου, ώστε να αποσυμφορηθεί η προκυμαία και να αποδοθεί χώρος σε πεζούς και κοινόχρηστο πράσινο. Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης παρεμβάσεις πεζοδρόμησης και επανακαθορισμό χρήσεων γης στο λιμενικό μέτωπο, σε συνδυασμό με τον σχεδιασμό της επέκτασης της προβλήτας.
Λουτρά: ιαματικός, θαλάσσιος και πολιτιστικός πόλος
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον οικισμό των Λουτρών, έναν από τους ελάχιστους στις Κυκλάδες που συνδυάζουν ιαματικό, θαλάσσιο και πολιτιστικό τουρισμό. Ο Δήμος ζητά την αυστηρή προστασία του ιστορικού πυρήνα, τη διατήρηση των οπτικών φυγών προς τη θάλασσα και την άμεση ενσωμάτωση της μελέτης για τον κοινόχρηστο χώρο πρασίνου μπροστά από το Ξενία.
Παράλληλα, προτείνεται η λειτουργική σύνδεση του οικισμού με τη μαρίνα και το αλιευτικό καταφύγιο, η υπογειοποίηση των δικτύων και η ρύθμιση της στάθμευσης μέσω οργανωμένων δημοτικών χώρων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη θεσμοθέτηση ζωνών προστασίας των ιαματικών πηγών, ώστε να διασφαλιστεί η ποιότητα και η βιωσιμότητά τους.
Κανάλα και Κολώνα με ειδικές ρυθμίσεις
Στις παρατηρήσεις του Δήμου καταγράφεται η απουσία ειδικής πρόβλεψης για τον οικισμό της Κανάλας, έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς και προσκυνηματικούς πόλους του νησιού. Προτείνεται η αναγνώρισή της ως ειδικού οικιστικού και τουριστικού πόλου, με πολεοδομική οργάνωση, κοινόχρηστους χώρους και οργανωμένη στάθμευση, ώστε να αντιμετωπιστούν τα σημερινά λειτουργικά προβλήματα.
Αντίστοιχα, για την Κολώνα, το εμβληματικό τοπίο της Κύθνου, ζητείται ειδικό πολεοδομικό καθεστώς που θα συνδυάζει προστασία και λειτουργικότητα. Η πρόταση προβλέπει αυστηρούς όρους δόμησης, απαγόρευση μόνιμων κατασκευών στην αμμόγλωσσα και δυνατότητα μόνο ήπιων, αναστρέψιμων υποδομών εξυπηρέτησης επισκεπτών.
Ρητή απόρριψη βιομηχανικών ΑΠΕ και όρια στις στρατηγικές επενδύσεις
Σε καίρια σημεία της εισήγησης, ο Δήμος Κύθνου ζητά ρητή απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων σε εκτεταμένες ζώνες φυσικού περιβάλλοντος. Επισημαίνεται ότι η ασάφεια των όρων προστασίας ενδέχεται να λειτουργήσει ως "κερκόπορτα" για τη βιομηχανοποίηση του τοπίου.
Παράλληλα, τίθενται σαφείς προϋποθέσεις για τις στρατηγικές επενδύσεις μέσω ΕΣΧΑΣΕ, με απαίτηση εναρμόνισής τους με το ΕΠΣ, πρόβλεψη ανταποδοτικών έργων και αποκλεισμό παρεκκλίσεων που θα αλλοιώσουν τη φυσιογνωμία του νησιού.
Απαίτηση ενσωμάτωσης κρίσιμων μελετών
Παράλληλα, ο Δήμος Κύθνου ζητά την άμεση ενσωμάτωση στο ΕΠΣ βασικών εργαλείων σχεδιασμού, όπως τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, η Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας και η Μελέτη Αποτύπωσης του Οδικού Δικτύου. Όπως επισημαίνεται, χωρίς αυτά ο σχεδιασμός παραμένει ελλιπής και επισφαλής.
Με την ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, οι παρατηρήσεις κατατίθενται ως ενιαία τεχνική θέση του Δήμου Κύθνου, με στόχο την ενσωμάτωσή τους στο τελικό Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο και τη διασφάλιση ενός σαφούς, ρεαλιστικού και βιώσιμου πλαισίου ανάπτυξης για το νησί.
Τέλος, ο Δήμος ζητάει ρητές πολεοδομικές ρυθμίσεις για υφιστάμενες οικιστικές πυκνώσεις που έχουν διαμορφωθεί εδώ και δεκαετίες και λειτουργούν ήδη ως αυτόνομοι οικιστικοί πόλοι, όπως ο Άγιος Δημήτριος, τα Ποτάμια – Άγιος Σώστης, η Αγία Ειρήνη, η Απόκρουση και η Επισκοπή. Η μη αναγνώριση αυτών των περιοχών, όπως επισημαίνεται, οδηγεί σε αδυναμία παροχής βασικών υποδομών και συντηρεί φαινόμενα άναρχης δόμησης.
