Τη συμμετοχή του Δήμου Μυκόνου σε ένα φιλόδοξο ευρωπαϊκό έργο για τη βιώσιμη διαχείριση αποβλήτων ενέκρινε η Δημοτική Επιτροπή, αποδεχόμενη χρηματοδότηση ύψους 285.450 ευρώ, στο πλαίσιο του προγράμματος Interreg Euro-Med 2021-2027.
Πρόκειται για το έργο με τίτλο "Circular solutions for sustainable waste management in Med Islands – EcoMedIslands", το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική προτεραιότητα "Greener MED" και στοχεύει στη μετάβαση των μεσογειακών νησιών σε πιο ανθεκτικά και βιώσιμα μοντέλα διαχείρισης απορριμμάτων.
Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα, μετά από εισήγηση της Οικονομικής Υπηρεσίας, και ανοίγει τον δρόμο για τη συμμετοχή της Μυκόνου σε ένα ευρύ σχήμα ευρωπαϊκής συνεργασίας, με έντονο τεχνολογικό, περιβαλλοντικό, αλλά και πολιτικό αποτύπωμα.
Π. Σταυρακόπουλος: "Βασικός στόχος η ανάπτυξη ενός μοντέλου κυκλικής οικονομίας προσαρμοσμένου στις ιδιαιτερότητες της νησιωτικότητας"
Ο αντιδήμαρχος Οικονομικών του Δήμου Μυκόνου, Πέτρος Σταυρακόπουλος, ο οποίος και εισηγήθηκε το θέμα, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" γι’ αυτό το πρωτοποριακό πρόγραμμα που αναμένεται να αρχίσει μέσα στο 2026 και αφορά στη διαχείριση των αποβλήτων και είναι απόλυτα χρήσιμο για ένα νησί με έντονη τουριστική επισκεψιμότητα, όπως η Μύκονος.
"Είναι μία πολύ ευχάριστη εξέλιξη, το γεγονός ότι εγκρίθηκε η συμμετοχή του Δήμου Μυκόνου στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα για τη διαχείριση αποβλήτων σε τουριστικά νησιά της Μεσογείου, στο οποίο συμμετέχουν συνολικά πέντε νησιά από διαφορετικές χώρες. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που αφορά στη βιώσιμη διαχείριση στερεών αποβλήτων και περιβαλλοντικά ζητήματα, με βασικό στόχο την ανάπτυξη ενός μοντέλου κυκλικής οικονομίας προσαρμοσμένου στις ιδιαιτερότητες της νησιωτικότητας" υπογράμμισε αρχικά ο κ. Σταυρακόπουλος.
Στη συνέχεια, τόνισε πως "στο εταιρικό σχήμα συμμετέχουν, πέρα από τον Δήμο Μυκόνου, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Δήμοι από την Ιταλία, την Κροατία, την Μάλτα, καθώς και ο Δήμος Παραλιμνίου από την Κύπρο. Η Μύκονος είναι το μοναδικό νησί από την Ελλάδα που συμμετέχει στο συγκεκριμένο πρόγραμμα, γεγονός που του προσδίδει ιδιαίτερη σημασία. Ο συνολικός προϋπολογισμός που αφορά στη συμμετοχή του Δήμου Μυκόνου ανέρχεται περίπου στις 285.000 ευρώ. Η χρηματοδότηση καλύπτεται κατά 80% από το πρόγραμμα Interreg και κατά 20% από εθνικούς πόρους, μέσω του Ταμείου Δημοσίων Επενδύσεων, γεγονός που εξασφαλίζει πλήρη χρηματοδοτική κάλυψη για τον Δήμο".
"Το έργο πρέπει να αρχίσει εντός του 2026 και αυτό αποτελεί δεσμευτικό στόχο"
Σε ότι αφορά το περιεχόμενο του έργου για τη Μύκονο, ο κ. Σταυρακόπουλος επεσήμανε ότι "αυτό επικεντρώνεται στη διαχείριση των αποβλήτων και σε ευρύτερα θέματα περιβάλλοντος. Στόχος είναι η πρόληψη, η καλύτερη οργάνωση και η αποτελεσματικότερη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, με έμφαση στις συνθήκες που δημιουργεί ο τουρισμός και η έντονη εποχικότητα. Το πρόγραμμα επιχειρεί να απαντήσει σε προβλήματα που αντιμετωπίζουν όλα τα νησιά της Μεσογείου, προτείνοντας πρακτικές και εφαρμόσιμες λύσεις. Η συγκεκριμένη προσπάθεια δεν είναι κάτι που ξεκίνησε πρόσφατα. Η αρχική πρόταση και οι σχετικές επικοινωνίες είχαν ξεκινήσει ήδη από το 2020, ενώ η έγκριση της χρηματοδότησης ήρθε τώρα, μετά από μακρά διαδικασία αξιολόγησης. Πρόκειται για μια συνέχεια ενεργειών που είχαν δρομολογηθεί εδώ και χρόνια και πλέον περνούν στο στάδιο της υλοποίησης".
Κλείνοντας και αξιολογώντας την αξία της συμμετοχής της Μυκόνου στο πρόγραμμα, τόνισε πως "είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αποτελεί πρόκληση, αλλά και ευκαιρία για τον Δήμο να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή σε θέματα περιβάλλοντος και τουρισμού. Η καθαριότητα και η ανακύκλωση είναι τομείς στους οποίους η Δημοτική Αρχή δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα, με τον αρμόδιο αντιδήμαρχο, κ. Σαχά να έχει την ευθύνη και να προχωρά με συνέπεια τις σχετικές δράσεις. Παράλληλα, μέσα από το πρόγραμμα προβλέπεται και η ενίσχυση του Δήμου με εξειδικευμένο προσωπικό, καθώς θα χρειαστούν προσλήψεις ειδικοτήτων που σχετίζονται με το περιβάλλον και τη διαχείριση αποβλήτων. Αυτό αποτελεί ένα ακόμη ουσιαστικό όφελος, καθώς ενισχύεται η διοικητική και τεχνική επάρκεια του Δήμου. Σε ότι αφορά το χρονοδιάγραμμα, το έργο πρέπει να ξεκινήσει εντός του 2026 και αυτό αποτελεί δεσμευτικό στόχο. Δεν πρόκειται για ενδεχόμενο, αλλά για υποχρέωση που απορρέει από το ίδιο το πρόγραμμα και τη χρηματοδότηση".
Ένα στρατηγικό έργο για τα νησιά της Μεσογείου
Το EcoMedIslands αποτελεί στρατηγικό έργο μεγάλης κλίμακας, με συνολικό προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 4 εκατ. ευρώ και χρονικό ορίζοντα υλοποίησης 45 μηνών. Στο εταιρικό σχήμα συμμετέχουν πανεπιστημιακά ιδρύματα, ερευνητικοί οργανισμοί, Δήμοι και διεθνή δίκτυα από έξι χώρες της Μεσογείου, γεγονός που προσδίδει στο έργο χαρακτήρα πολυεπίπεδης συνεργασίας και ανταλλαγής τεχνογνωσίας.
Μεταξύ των εταίρων συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, το Ινστιτούτο Ανάπτυξης Επιχειρηματικότητας, Δήμοι από την Ελλάδα, την Ιταλία, την Κροατία, την Μάλτα και την Κύπρο, καθώς και πανεπιστήμια και οργανισμοί από την Κύπρο, την Ισπανία και τη Γαλλία. Στο έργο συμμετέχουν επίσης διεθνείς φορείς που δραστηριοποιούνται στην κυκλική οικονομία και στη νησιωτική βιωσιμότητα, όπως το Greening the Islands Foundation και η Conference of Peripheral Maritime Regions of Europe.
Κοινός παρονομαστής όλων των εταίρων είναι η ανάγκη αντιμετώπισης των ιδιαίτερων προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα νησιά, έντονη εποχικότητα, αυξημένες τουριστικές ροές, περιορισμένες υποδομές και υψηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η Μύκονος, ως ιδιαίτερα επιβαρυμένος τουριστικός προορισμός, αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση νησιού όπου οι λύσεις κυκλικής οικονομίας είναι απολύτως αναγκαίες.
Τεχνολογία, δεδομένα και κυκλική οικονομία
Βασικός στόχος του έργου είναι η μείωση των αποβλήτων στην πηγή και η βελτίωση της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης, μέσα από την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η χρήση αισθητήρων IoT για την παρακολούθηση της πληρότητας των κάδων σε πραγματικό χρόνο, καθώς και η βελτιστοποίηση των δρομολογίων αποκομιδής μέσω εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.
Η συλλογή και ανάλυση δεδομένων αντιμετωπίζεται ως βασικό εργαλείο, καθώς η ακριβής αποτύπωση των ποσοτήτων, της σύνθεσης και των εποχικών διακυμάνσεων των απορριμμάτων επιτρέπει στοχευμένες παρεμβάσεις με μετρήσιμα αποτελέσματα.
Από την αποκομιδή στη χάραξη πολιτικής
Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο του EcoMedIslands είναι η δυνατότητα εντοπισμού προβλημάτων, όπως η παράνομη απόρριψη απορριμμάτων, ιδίως σε απομακρυσμένες ή λιγότερο εποπτευόμενες περιοχές. Μέσα από τη συστηματική συλλογή και ανάλυση δεδομένων, οι Δήμοι αποκτούν εργαλεία όχι μόνο επιχειρησιακού ελέγχου, αλλά και ουσιαστικού στρατηγικού σχεδιασμού.
Η μετάβαση αυτή επιτρέπει στις δημοτικές αρχές να σχεδιάζουν παρεμβάσεις βάσει τεκμηριωμένων στοιχείων, να ιεραρχούν ανάγκες και να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των μέτρων που λαμβάνονται σε βάθος χρόνου. Τα τυποποιημένα δεδομένα διευκολύνουν τη σύγκριση μεταξύ διαφορετικών νησιών, ενισχύουν τη μεταφορά γνώσης και καλών πρακτικών και δημιουργούν σταθερές βάσεις για μελλοντικές επενδύσεις στην κυκλική οικονομία, με σαφή περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη.
