Σε μία απόφαση κομβικής σημασίας για το μέλλον του πολιτισμού στην Αμοργό, προχώρησε το Δημοτικό Συμβούλιο του νησιού, εγκρίνοντας ομόφωνα την παραχώρηση δημοτικών ακινήτων στο Υπουργείο Πολιτισμού για την ανέγερση σύγχρονου Αρχαιολογικού Μουσείου.
Η απόφαση, που ελήφθη κατά την τελευταία συνεδρίαση, θέτει τις βάσεις για την υλοποίηση ενός έργου που επί χρόνια αποτελούσε ζητούμενο για την τοπική κοινωνία και τους φορείς πολιτισμού.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που συνδέεται άμεσα με την ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας της Αμοργού, την προστασία των αρχαιολογικών της θησαυρών και τη δημιουργία μόνιμων υποδομών πολιτισμού με εθνική και διεθνή εμβέλεια.
Λ. Καραϊσκος: "Θέλω να πιστεύω ότι παρόλο που υπάρχει μία "δικλίδα" για υλοποίηση του έργου εντός δεκαετίας, αυτό θα γίνει πολύ πιο σύντομα"
Ο δήμαρχος Αμοργού, Λευτέρης Καραΐσκος μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη σημαντική απόφαση που βάζει σε στέρεες βάσεις τη δημιουργία Αρχαιολογικού Μουσείου στο νησί, με σκοπό αυτό να μπορεί να φιλοξενήσει τα παλιά, αλλά και τα νέα ευρήματα που έρχονται στο φως με τις αρχαιολογικές ανασκαφές. Συγχρόνως, αναφέρθηκε και στην απόφαση του Δήμου, ώστε το νέο αυτό μουσείο να φέρει το όνομα της προσφάτως εκλιπούσης αρχαιολόγου, Λίλας Μαραγκού.
"Πρόκειται για μία απόφαση που είχαμε πάρει από το 2023, ώστε να παραχωρήσουμε δύο ακίνητα του Δήμου που υπάρχουν στα Κατάπολα, προκειμένου να ανεγερθεί ένα σύγχρονο Αρχαιολογικό Μουσείο, το οποίο θα στεγάσει το μεγαλύτερο τμήμα αρχαιοτήτων από τη συλλογή που υπάρχει στη Χώρα αυτή τη στιγμή. Σκοπός μας, παράλληλα, είναι να επιστραφούν κάποιες αρχαιότητες που βρίσκονται σε άλλα νησιά, όπως τη Σύρο και τη Νάξο και επίσης να υπάρξει χώρος κατάλληλος προκειμένου να προχωράει χωρίς προβλήματα η αρχαιολογική έρευνα στο νησί μας. Αυτό σημαίνει, εργαστήρια, αποθήκες και ξενώνας για τους αρχαιολόγους, καθώς έχει αρχίσει μία νέα ανασκαφή τα τελευταία δύο χρόνια στο Καστρί", υπογράμμισε αρχικά ο κ. Καραΐσκος.
Στη συνέχεια, ο δήμαρχος Αμοργού επεσήμανε πως "είχαμε πάρει λοιπόν κάποιες αποφάσεις, ξεκινήσαμε τη διαδικασία, αλλά δυστυχώς αυτή που μας είχαν πει από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων δεν ήταν σωστή και τώρα από το Υπουργείο Πολιτισμού μας υπέδειξε τι ακριβώς πρέπει να κάνουμε και προχωρήσαμε εκ νέου στην απόφαση για την παραχώρηση των δημοτικών ακινήτων και θα ακολουθήσει προγραμματική σύμβαση για να γίνει η μελέτη και στην πορεία να έρθει η χρηματοδότηση ώστε να προχωρήσει η κατασκευή του. Θέλω να πιστεύω ότι παρόλο που υπάρχει μία "δικλείδα" για υλοποίηση του έργου εντός δεκαετίας, αυτό θα γίνει πολύ πιο σύντομα. Απαιτείται χρόνος για τις διαδικασίες, αλλά πιστεύω ότι μέσα στα επόμενα 4-5 χρόνια θα έχουν ολοκληρωθεί, εμάς μας ενδιαφέρει περισσότερο το κατάλληλο χρηματοδοτικό εργαλείο".
"Υπάρχει τεράστιος αρχαιολογικός πλούτος στο νησί μας και ένα τέτοιο έργο θα μπορέσει να τον αναδείξει και να τον προστατέψει"
Σε ερώτηση για το πόσο κρίσιμο είναι για το νησί, να αποκτήσει ένα σύγχρονο Αρχαιολογικό Μουσείο, ο κ. Καραΐσκος, απάντησε πως "σχεδόν το 70% του νησιού καλύπτεται από κηρύξεις αρχαιολογικών χώρων και αντιλαμβάνεστε ότι έχουμε ένα πολύ πλούσιο υλικό, που θέλουμε να μπορούμε να το προβάλλουμε και να το προστατεύουμε κατάλληλα, σε έναν οργανωμένο χώρο, ο οποίος όπως πήραμε με πρόσφατη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, θα πάρει το όνομα της αρχαιολόγου, Λίλας Μαραγκού, που αγαπούσε και είχε προσφέρει πολλά στο νησί μας και έφυγε πρόσφατα από τη ζωή. Θα κάνουμε ότι καλύτερο προκειμένου να φανούμε αντάξιοι της προσπάθειας που είχε κάνει η ίδια, όλα αυτά τα χρόνια με τις οργανωμένες ανασκαφές στο νησί μας. Υπάρχει τεράστιος αρχαιολογικός πλούτος στο νησί μας και ένα τέτοιο έργο θα μπορέσει να τον αναδείξει και να τον προστατέψει".
Πολυετής προετοιμασία και θεσμική συνεργασία
Η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί το αποτέλεσμα συστηματικής προετοιμασίας και στενής συνεργασίας μεταξύ του Δήμου Αμοργού και του Υπουργείου Πολιτισμού, η οποία έχει ξεκινήσει ήδη από το 2023. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας εξετάστηκαν εναλλακτικές λύσεις, τεχνικές δυνατότητες και χωροταξικά δεδομένα, ώστε να εξασφαλιστεί ότι το έργο θα πληροί όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις.
Η επιλογή του κατάλληλου χώρου αποτέλεσε κρίσιμο σημείο της διαδικασίας, καθώς έπρεπε να συνδυάζει προσβασιμότητα, επάρκεια χώρου, πολεοδομική καταλληλότητα και συμβατότητα με τη χρήση πολιτιστικών υποδομών. Ο Δήμος, με την υποστήριξη των τεχνικών και νομικών του υπηρεσιών, κατέληξε στην πρόταση που τελικά εγκρίθηκε ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο.
Τα ακίνητα και τα τεχνικά χαρακτηριστικά
Η παραχώρηση αφορά δύο όμορα και συνεχόμενα δημοτικά οικόπεδα στον οικισμό «Ραχίδι» της Δημοτικής Κοινότητας Καταπόλων. Τα ακίνητα έχουν επιφάνεια 624,44 τ.μ. και 633,08 τ.μ. αντίστοιχα, με συνολικό εμβαδό 1.257,52 τ.μ., και αποτελούν ενιαίο λειτουργικό σύνολο, ικανό να φιλοξενήσει ένα σύγχρονο μουσείο με τις απαιτούμενες υποδομές.
Τα οικόπεδα έχουν αποτυπωθεί σε πρόσφατα τοπογραφικά διαγράμματα, τα οποία συντάχθηκαν από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Αμοργού τον Φεβρουάριο του 2025. Παράλληλα, έλαβαν θεώρηση όρων δόμησης από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, ειδικά για χρήση κοινής ωφέλειας και πολιτισμού, γεγονός που διασφαλίζει τη νομιμότητα και τη βιωσιμότητα του έργου.
Ένα μουσείο για την ιστορία του νησιού
Το υπό σχεδιασμό Αρχαιολογικό Μουσείο Αμοργού αναμένεται να αποτελέσει τον κεντρικό χώρο φύλαξης, έκθεσης και ανάδειξης των αρχαιολογικών ευρημάτων του νησιού. Η Αμοργός διαθέτει σημαντικό αρχαιολογικό πλούτο, ο οποίος έως σήμερα δεν μπορούσε να παρουσιαστεί με τον τρόπο που του αρμόζει, λόγω έλλειψης κατάλληλων υποδομών.
Η δημιουργία μόνιμου μουσείου εκτιμάται ότι θα ενισχύσει ουσιαστικά την πολιτιστική φυσιογνωμία του νησιού, θα προσφέρει νέες δυνατότητες εκπαιδευτικών δράσεων και επιστημονικής έρευνας και θα λειτουργήσει συμπληρωματικά στον τουρισμό, προσελκύοντας επισκέπτες με ειδικό ενδιαφέρον για τον πολιτισμό και την ιστορία.
Σαφείς όροι και δικλίδες ασφαλείας
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στους όρους της παραχώρησης, οι οποίοι ενσωματώνουν ισχυρές δικλίδες ασφαλείας υπέρ του δημοσίου συμφέροντος. Σύμφωνα με την απόφαση, σε περίπτωση που η ανέγερση του μουσείου δεν ολοκληρωθεί εντός δέκα ετών από την ημερομηνία παραχώρησης, η κυριότητα των ακινήτων επανέρχεται αυτοδικαίως στον Δήμο Αμοργού.
Επιπλέον, προβλέπεται ρητά ότι το Υπουργείο Πολιτισμού δεν έχει το δικαίωμα να εκποιήσει, να μεταβιβάσει ή να εκχωρήσει σε τρίτους, με οποιονδήποτε τρόπο, εμπράγματα ή ενοχικά δικαιώματα επί των ακινήτων ή του μουσείου που θα ανεγερθεί. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι το έργο θα παραμείνει αποκλειστικά δημόσιο και θα εξυπηρετεί διαχρονικά τον πολιτιστικό του σκοπό.
