Σε μία από εξαιρετικά κρίσιμη συνεδρίαση, το Δημοτικό Συμβούλιο Σίφνου κλήθηκε να τοποθετηθεί επί της παρουσίασης των Εναλλακτικών Σεναρίων Χωρικής Οργάνωσης, στο πλαίσιο εκπόνησης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) Δυτικών Κυκλάδων.
Πρόκειται για έναν στρατηγικό σχεδιασμό που θέτει τις βάσεις για τη χωρική, αναπτυξιακή και περιβαλλοντική φυσιογνωμία του νησιού για τις επόμενες δεκαετίες.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε σε κλίμα έντονης ανησυχίας αλλά και αυξημένης θεσμικής ευθύνης, με τη Δημοτική Αρχή, τις παρατάξεις και τους φορείς να συμφωνούν πως ο χωρικός σχεδιασμός της Σίφνου δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μία τυπική διαδικασία διαβούλευσης, αλλά ως ένα ζήτημα στρατηγικής σημασίας που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα, την οικονομία και τη συνοχή της τοπικής κοινωνίας.
Μ. Ναδάλη: "Έλλειψη χρόνου και κρίσιμων δεδομένων"
Η δήμαρχος Σίφνου, Μαρία Ναδάλη έθεσε από την αρχή το πλαίσιο της συζήτησης, επισημαίνοντας ότι το Δημοτικό Συμβούλιο καλείται να γνωμοδοτήσει μέσα σε εξαιρετικά ασφυκτικά χρονικά περιθώρια, τα οποία δεν επιτρέπουν ουσιαστική επεξεργασία ενός τόσο σύνθετου και καθοριστικού ζητήματος. Όπως ανέφερε, βασικά εργαλεία σχεδιασμού, όπως η μελέτη φέρουσας ικανότητας, η πλήρης αποτύπωση και ιεράρχηση του οδικού δικτύου, αλλά και η εξειδίκευση των περιοχών περιβαλλοντικής προστασίας, δεν έχουν παρουσιαστεί με την απαιτούμενη σαφήνεια.
Η κα Ναδάλη, πιο συγκεκριμένα, υπογράμμισε ότι:
-
Δεν έχουμε καμία ενημέρωση για το τι περιλαμβάνει η μελέτη για την περιοχή Natura
-
Δεν έχουμε καμία ενημέρωση για το τι περιλαμβάνει η μελέτη του οδικού δικτύου
-
Δεν έχουμε καμία εικόνα για τη μελέτη φέρουσας ικανότητας
-
Δεν έχουμε με σαφήνεια τις χρήσεις γης και πως αυτές αναλύονται - συνδέονται με τις προτεινόμενες, χρωματικά διαφοροποιημένες, ζώνες.
-
Επιπλέον, πολύ σημαντικό να συναποφασίσουμε σε συνδυασμό με ζώνες και χρήσεις γης βασικά έργα υποδομών που θα απαιτηθούν ή να συνδυάσουμε με αυτές έργα που έχουν μελετηθεί - προγραμματιστεί.
Το ήπιο σενάριο ως γενική κατεύθυνση και όχι ως τελική λύση
Το σενάριο της "Ήπιας Παρέμβασης", το οποίο προτείνεται από τους μελετητές του ΕΠΣ, αντιμετωπίζεται θετικά ως φιλοσοφία, καθώς αποφεύγει τις ακραίες επιλογές εντατικής ανάπτυξης. Ωστόσο, τόσο η Δημοτική Αρχή, όσο και οι παρατάξεις ξεκαθάρισαν ότι το συγκεκριμένο σενάριο δεν μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς ουσιαστικές αλλαγές.
Μάλιστα, ζητείται ρητά η αναμόρφωση των χωρικών ζωνών, η επαναξιολόγηση των ορίων τους και ο σαφής καθορισμός των επιτρεπόμενων χρήσεων γης. Κεντρικός στόχος είναι η αποτροπή της υπερσυγκέντρωσης δραστηριοτήτων σε συγκεκριμένες περιοχές και η διατήρηση της κλίμακας και του χαρακτήρα της Σίφνου.
Η τοποθέτηση της παράταξης "η ΣΙΦΝΟΣ μας"
Ιδιαίτερα αναλυτική και κριτική ήταν η παρέμβαση της Δημοτικής Παράταξης "η ΣΙΦΝΟΣ μας", η οποία έκανε λόγο για σοβαρά θεσμικά κενά στη διαδικασία. Όπως επισημάνθηκε, το Δημοτικό Συμβούλιο καλείται να λάβει θέση χωρίς να έχουν προηγηθεί κρίσιμες μελέτες, όπως αυτή της φέρουσας ικανότητας, αλλά και χωρίς σαφή χαρακτηρισμό του οδικού δικτύου.
Παράλληλα, η παράταξη άσκησε έντονη κριτική στην ποιότητα της διαβούλευσης, αναφέροντας ότι οι χάρτες που παρουσιάστηκαν είναι δυσανάγνωστοι και δεν επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για τα όρια των ζωνών. Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε για την απουσία ξεκάθαρων χρήσεων γης, γεγονός που δημιουργεί τον φόβο μελλοντικών αλλοιώσεων του χωρικού σχεδιασμού.
Οικισμοί, όρια και στεγαστικό πρόβλημα
Εκτενής συζήτηση αναπτύχθηκε γύρω από το ζήτημα των ορίων των οικισμών, με κοινή διαπίστωση ότι υπάρχουν σοβαρές χωρικές αδικίες. Ιδιοκτησίες που λειτουργικά ανήκουν στους οικισμούς χαρακτηρίζονται εκτός σχεδίου, στερώντας από τους κατοίκους τη δυνατότητα αξιοποίησης και επιδεινώνοντας το στεγαστικό πρόβλημα.
Η παράταξη "η ΣΙΦΝΟΣ μας" πρότεινε ήπια επέκταση όλων των οικισμών και όχι μόνο των κεντρικών, ώστε να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες των μόνιμων κατοίκων και να περιοριστεί η πίεση στις ήδη κορεσμένες περιοχές. Τονίστηκε ότι ο χωρικός σχεδιασμός πρέπει να συμβάλλει στη συγκράτηση του πληθυσμού και όχι στην περαιτέρω αποδυνάμωση της μόνιμης κατοικίας.
Ενεργειακός σχεδιασμός και Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην απουσία χωρικής πρόβλεψης για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, παρά το γεγονός ότι στη Σίφνο λειτουργεί ενεργή Ενεργειακή Κοινότητα με ευρεία συμμετοχή κατοίκων. Επισημάνθηκε ότι χωρίς σαφή χωροθέτηση, ο ενεργειακός σχεδιασμός του νησιού παραμένει αποσπασματικός, ενώ υπάρχουν ώριμες προτάσεις που θα μπορούσαν να καλύψουν κρίσιμες ανάγκες, όπως αυτές της ύδρευσης και της αφαλάτωσης.
Έντονη αντίδραση προκάλεσε η πρόταση χωροθέτησης ζώνης μεταποίησης και αποθήκευσης στην περιοχή Πλακωτό. Επισημάνθηκε ότι τα δεδομένα έχουν αλλάξει μετά τη σταδιακή παύση της λειτουργίας της μονάδας της ΔΕΗ, ενώ τονίστηκαν τα σοβαρά κυκλοφοριακά και περιβαλλοντικά προβλήματα που θα δημιουργούσε μία τέτοια χρήση σε κομβικό σημείο του νησιού.
Ως κατακλείδα, από την παράταξη "η ΣΙΦΝΟΣ μας", αναφέρθηκε ότι "συμφωνούμε με την υιοθέτηση της λύσης του ήπιου σεναρίου, ενσωματώνοντας όμως τις παρατηρήσεις/προτάσεις μας".
Η τοποθέτηση του Αλιευτικού Συλλόγου Σίφνου
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην τοποθέτηση του Αλιευτικού Συλλόγου Σίφνου, ο οποίος εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις του ΕΠΣ στον παράκτιο και θαλάσσιο χώρο. Τονίστηκε η ανάγκη προστασίας των αλιευτικών πεδίων, των όρμων και των παραδοσιακών δραστηριοτήτων, που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της οικονομικής και πολιτιστικής ταυτότητας του νησιού.
Ο Σύλλογος υπογράμμισε ότι ο χωρικός σχεδιασμός δεν πρέπει να οδηγεί σε αποκλεισμό της αλιείας ή σε περαιτέρω πίεση των παράκτιων οικοσυστημάτων.
Η ανάγκη για ουσιαστική διαβούλευση και δεύτερο κύκλο συζητήσεων
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τονίστηκε επανειλημμένα ότι η παρούσα φάση της διαβούλευσης δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής για ένα σχέδιο τέτοιας εμβέλειας. Δημοτικοί σύμβουλοι και φορείς υπογράμμισαν πως το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο δεν αποτελεί ένα τεχνικό έγγραφο περιορισμένου ενδιαφέροντος, αλλά έναν θεσμικό "χάρτη" που θα επηρεάσει άμεσα τις επενδύσεις, την κατοικία, την αγροτική και αλιευτική δραστηριότητα, καθώς και την καθημερινότητα των κατοίκων.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη να υπάρξει δεύτερος, ουσιαστικός κύκλος διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία, με ανοιχτές παρουσιάσεις, αναλυτικούς χάρτες και δυνατότητα κατάθεσης προτάσεων από επαγγελματικούς συλλόγους, τεχνικούς, νέους ανθρώπους και μόνιμους κατοίκους. Επισημάνθηκε ότι μόνο μέσα από μια τέτοια διαδικασία μπορεί να επιτευχθεί κοινωνική αποδοχή και να αποφευχθούν μελλοντικές συγκρούσεις ή προσφυγές.
Ομόφωνη στάση με σαφές μήνυμα προς την Πολιτεία
Το Δημοτικό Συμβούλιο Σίφνου κατέληξε ομόφωνα στην αποδοχή του ήπιου σεναρίου ως βάση συζήτησης, με ταυτόχρονη απαίτηση για ουσιαστική αναμόρφωσή του. Ο Δήμος προτίθεται να καταθέσει αναλυτικό τεχνικό υπόμνημα και χαρτογραφικό υλικό, διεκδικώντας ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του τελικού σχεδίου.
