Η Σέριφος βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή, λόγω της απουσίας σαφών χωρικών κανόνων και περιορισμών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η νέα μελέτη της ΕΛΛΕΤ που παρουσιάστηκε για τη χωρική και αναπτυξιακή στρατηγική της Σερίφου έρχεται να καλύψει ένα μεγάλο κενό και την ανάγκη για ένα ενιαίο, τεκμηριωμένο και εφαρμόσιμο σχέδιο που να ενώνει όλες τις συνιστώσες της ζωής στο νησί. Αυτό έρχεται σε μία στιγμή, που "τρέχει" και η διαβούλευση για το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο.
Πρόκειται για ένα συνολικό όραμα που βλέπει τη Σέριφο ως έναν ζωντανό οργανισμό. Η μελέτη εξετάζει τον πληθυσμό, την τοπική οικονομία, την κατοικία, το περιβάλλον, την πολιτιστική κληρονομιά, το νερό, τα απόβλητα, τις μεταφορές και τον τουρισμό και συνθέτει όλα αυτά τα πεδία σε μία πρόταση που επιχειρεί να δώσει ισορροπία.
Κ. Ρεβίνθης: "Πρέπει να είμαστε όλοι εξαιρετικά προσεκτικοί, και εμείς και οι μελετητές"
Ο δήμαρχος Σερίφου, Κώστας Ρεβίνθης μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη για το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο που θα χαράξει το μέλλον του νησιού, αλλά και για την πολύ χρήσιμη μελέτη της ΕΛΛΕΤ.
"Πρόκειται για μια μελέτη, μια πρόταση, που έχει εκπονήσει η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) σχετικά με το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο που βρίσκεται αυτή την περίοδο σε εξέλιξη για τη Σέριφο. Είναι μια πρόταση που λειτουργεί ως "τροφή" για σκέψη, τόσο για τη Σέριφο όσο και για την τοπική κοινωνία συνολικά. Την έχουμε ήδη παρουσιάσει και στο νησί και στην Αθήνα, ώστε να υπάρξει διαβούλευση. Έχουμε ζητήσει από τον κόσμο να καταθέσει τις προτάσεις του και εκτιμούμε ότι μέχρι το τέλος της εβδομάδας θα έχουμε συλλέξει όλα τα στοιχεία. Στη συνέχεια, θα προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα, να καταθέσουμε την πρόταση αυτή στο γραφείο του κ. Σαμαρά, δηλαδή στην ανάδοχο εταιρεία που έχει αναλάβει, για λογαριασμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος, τη σύνταξη του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για τη Σέριφο, ώστε να ληφθεί υπόψη στη διαδικασία" επισήμανε αρχικά ο κ. Ρεβίνθης.
Στη συνέχεια, ο δήμαρχος Σερίφου υπογράμμισε πως "το σημαντικό είναι να διαμορφωθεί μια ολοκληρωμένη εικόνα, για το ποια είναι η άποψη της τοπικής κοινωνίας, ποια είναι η τεκμηρίωση της ΕΛΛΕΤ, και όλα αυτά να συζητηθούν και στο Δημοτικό Συμβούλιο. Από εκεί θα φανεί αν η πρόταση θα υποστηριχθεί ώστε να προχωρήσει η διαδικασία της υποβολής. Σε ότι αφορά τους βασικούς στόχους της Δημοτικής Αρχής, υπάρχουν ορισμένα κρίσιμα σημεία. Πρώτα απ' όλα, το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο που θα συνταχθεί και στη συνέχεια θα γίνει Προεδρικό Διάταγμα δεν αλλάζει εύκολα. Θα μας συνοδεύει για τα επόμενα 30 με 40 χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε όλοι εξαιρετικά προσεκτικοί, και εμείς και οι μελετητές. Οι μελετητές καλούνται να ετοιμάσουν το σχέδιο σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Γι' αυτό είναι δική μας ευθύνη να επισημάνουμε έγκαιρα τυχόν προβλήματα, αστοχίες ή στοιχεία που μπορεί να έχουν προκύψει από ανεπαρκή ανάλυση. Το πρώτο μεγάλο ζητούμενο λοιπόν είναι η προσοχή και η ακρίβεια".
"Το ζητούμενο για εμάς είναι το σχέδιο αυτό να δημιουργηθεί σωστά, με επίγνωση των αναγκών του νησιού και με προοπτική"
"Το δεύτερο", όπως συμπλήρωσε ο κ. Ρεβίνθης, "είναι ότι η Σέριφος, μέσα από το Ειδικό Πολεοδομικό, θα αποκτήσει για πρώτη φορά ουσιαστικό εργαλείο πολεοδομικού σχεδιασμού. Κάποιοι οικισμοί που σήμερα δεν έχουν οριοθετηθεί θα αποκτήσουν ξεκάθαρα όρια. Άλλοι, που έχουν οριοθετηθεί παλαιότερα, πιθανόν να χρειάζονται αναθεώρηση. Με λίγα λόγια, θα μπει μια τάξη που σήμερα λείπει. Παράλληλα, το σχέδιο δεν αφορά μόνο τα όρια των οικισμών. Αγγίζει τον τουρισμό, την ύδρευση, την αποχέτευση, τη διαχείριση απορριμμάτων, τις υποδομές και όλες τις υποκατηγορίες που είναι απαραίτητο να σχεδιαστούν σωστά τώρα για να λειτουργήσουν στο μέλλον. Γιατί ότι δεν προβλέπεται στο Ειδικό Πολεοδομικό, μετά απαιτεί τροποποίηση του Προεδρικού Διατάγματος, διαδικασία εξαιρετικά δύσκολη. Γι' αυτό θέλει αναλυτική και σωστή δουλειά".
Κλείνοντας, ανέφερε ότι "για παράδειγμα, οι μελετητές μπορεί να επισημάνουν ότι λείπει μια υποδομή ανακύκλωσης. Σε αυτή την περίπτωση ο Δήμος πρέπει να εκπονήσει τη σχετική μελέτη και να χωροθετήσει συγκεκριμένη περιοχή που θα μπορεί να φιλοξενήσει την εγκατάσταση. Αυτά είναι ζητήματα κομβικής σημασίας, επειδή το Ειδικό Πολεοδομικό πρέπει να λειτουργήσει ως εργαλείο που θα μας καθοδηγεί και θα μας δίνει δυνατότητες, όχι ως εμπόδιο. Το ζητούμενο για εμάς είναι το σχέδιο αυτό να δημιουργηθεί σωστά, με επίγνωση των αναγκών του νησιού και με προοπτική. Αν δεν γίνει σωστά, τότε μπορεί να γίνει τροχοπέδη. Αλλά αν γίνει μεθοδικά, μπορεί να αποτελέσει τη βάση για τη Σέριφο των επόμενων δεκαετιών".
Το όραμα: ισορροπία και συνύπαρξη
Στην "καρδιά" της μελέτης βρίσκεται η διατύπωση ενός ενιαίου οράματος για τη Σέριφο, ένα νησί που αναπτύσσεται με ρυθμούς που σέβονται τη φέρουσα ικανότητά του, ενισχύοντας την ποιότητα ζωής των κατοίκων και την εμπειρία των επισκεπτών.
Το όραμα αυτό βασίζεται σε τρεις πυλώνες:
-
Αρμονική οικιστική ανάπτυξη – Με κανόνες και κατευθύνσεις που δεν ακυρώνουν την ιδιωτική πρωτοβουλία, αλλά την εντάσσουν σε ένα κοινό πλαίσιο.
-
Προστασία και ανάδειξη φυσικού και πολιτιστικού τοπίου – Όχι μόνο ως κληρονομιά, αλλά ως ουσία της οικονομίας του νησιού.
-
Ενίσχυση βιώσιμων μορφών τουρισμού και παραγωγής – Μετατόπιση από το μοντέλο της μονοκαλλιέργειας των καταλυμάτων σε ένα πιο πολυσύνθετο και ανθεκτικό πρότυπο.
Πέντε ζώνες που οργανώνουν το μέλλον
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της μελέτης είναι η πρόταση για τη διαμόρφωση πέντε ζωνών στρατηγικού σχεδιασμού, οι οποίες λειτουργούν ως εργαλεία προτεραιοτήτων. Αυτές οι ζώνες δεν αποτελούν απλώς χρωματισμένες περιοχές σε χάρτη, αλλά κωδικοποιούν την ουσία των επιλογών που πρέπει να κάνει η Σέριφος.
1. Ζώνη Διαχείρισης Πιέσεων: Περιλαμβάνει τις πιο ενεργές και πυκνοκατοικημένες περιοχές του νησιού – Χώρα, Λιβάδι, Ράμος. Εκεί στόχος είναι να υπάρξει έλεγχος της κυκλοφορίας, προστασία της λειτουργικότητας, ρύθμιση της στάθμευσης και βελτίωση του δημόσιου χώρου. Το ζητούμενο δεν είναι η "ανάσχεση" της ζωής, αλλά η διασφάλιση ότι η καθημερινότητα παραμένει ανθρώπινη.
2. Ζώνη Περιφερειακού Κινδύνου Δόμησης: Περιοχές που κινδυνεύουν να χάσουν τον χαρακτήρα τους λόγω άναρχης επέκτασης. Η μελέτη τονίζει ότι χρειάζονται σαφείς κανόνες και περιορισμοί που να προλαμβάνουν τη δημιουργία νέων πυκνώσεων όπου το τοπίο δεν μπορεί να τις αντέξει.
3. Ζώνη Υποστήριξης Βιώσιμης Δόμησης: Περιοχές όπου μπορεί να αναπτυχθεί δραστηριότητα υπό προϋποθέσεις, με αρχές ήπιας ένταξης στο τοπίο, με αρχιτεκτονικούς κανόνες, με σεβασμό στα μορφολογικά στοιχεία και στις δυνατότητες των τοπικών υποδομών.
4. Ζώνη Ανάδειξης Μεταλλευτικής Κληρονομιάς: Η μεταλλευτική ιστορία της Σερίφου αποτελεί μοναδικό κεφάλαιο. Η μελέτη προτείνει τη θεσμική προστασία και την ενεργή ανάδειξη αυτής της κληρονομιάς, όχι μόνο ως μουσειακό αντικείμενο, αλλά ως ζωντανό τμήμα της σύγχρονης ταυτότητας του νησιού.
5. Ζώνη Διατήρησης Φυσικού Περιβάλλοντος: Οι πιο ευαίσθητες περιοχές του νησιού, όπου το περιβάλλον βρίσκεται σε προτεραιότητα έναντι οποιασδήποτε άλλης χρήσης. Η μελέτη αντιμετωπίζει αυτές τις ζώνες ως κρίσιμες για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, της αγροτικής γης και της γενετικής συνοχής του τοπίου.
