Η Σαντορίνη θα αποτελέσει ξανά το επίκεντρο της ευρωπαϊκής γεωλογίας, από σήμερα και έως τις 16 Οκτωβρίου 2025.
Πιο συγκεκριμένα, στο νησί που συνδέει μοναδικά τη φυσική ομορφιά με το παγκόσμιο γεωλογικό ενδιαφέρον, η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) διοργανώνει τη 59η Γενική Συνάντηση (General Meeting) του EuroGeoSurveys (EGS), του κορυφαίου θεσμικού οργάνου που συντονίζει τις Γεωλογικές Υπηρεσίες της Ευρώπης.
Ο οργανισμός EuroGeoSurveys αριθμεί 37 χώρες-μέλη και εκπροσωπεί την αιχμή της ευρωπαϊκής γνώσης στις γεωεπιστήμες, τους φυσικούς πόρους και τη διαχείριση του περιβάλλοντος. Κάθε Γενική Συνάντηση του αποτελεί στρατηγικό σταθμό για τη διαμόρφωση κοινών πολιτικών και τη χάραξη των επόμενων βημάτων της ευρωπαϊκής γεωλογικής συνεργασίας.
Δ. Γκούτης: "Ένα πάρα πολύ σημαντικό συνέδριο στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης και στην προσπάθεια που κάνουμε για να βρούμε νέες ορυκτές πρώτες ύλες"
Ο γενικός διευθυντής της ΕΑΓΜΕ, Διονύσης Γκούτης μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη συνάντηση που θα επικεντρώσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον τη γεωλογικής κοινότητας στη Σαντορίνη.
"Ο EuroGeoSurveys είναι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός των Γεωλογικών Υπηρεσιών, στον οποίο συμμετέχουν 37 χώρες με τις Γεωλογικές Υπηρεσίες τους. Την Ελλάδα εκπροσωπεί η ΕΑΓΜΕ και έχουμε την χαρά και την τιμή και σαν χώρα, αλλά και σαν ΕΑΓΜΕ, να φιλοξενούμε αυτή τη σημαντική συνάντηση, η οποία τελευταία φορά είχε γίνει στην Ελλάδα το 2007. Είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό συνέδριο στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης και στην προσπάθεια που κάνουμε για να βρούμε νέες ορυκτές πρώτες ύλες, όλες οι Γεωλογικές Υπηρεσίες. Την ίδια στιγμή, δεν επικεντρωνόμαστε μόνο στις ορυκτές πρώτες ύλες, αλλά και σε θέματα υδάτων και γεωκινδύνων", υπογράμμισε αρχικά.
Στη συνέχεια και αναφορικά με το περιεχόμενο της συνάντησης αυτής, ο κ. Γκούτης τόνισε πως "η εκδήλωση δεν είναι ανοιχτή για το κοινό αλλά για τους επιστήμονες και όποιος έρθει θα μπορέσει να δει τις παρουσιάσεις που θα γίνουν από πολλά γεωλογικά ινστιτούτα, αλλά και από την ΕΑΓΜΕ, όπου ο κ. Βουγιουκαλάκης θα παρουσιάσει το ηφαίστειο της Σαντορίνης και πως αυτό γεννήθηκε, ενώ ο κ. Παπαζάχος θα μας εξηγήσει την πρόσφατη τεκτομαγματική κρίση, αλλά εκπρόσωπος του Υπουργείου Πολιτικής Προστασίας, που θα παρουσιάσει στους Ευρωπαίους το σχέδιο "ΤΑΛΩΣ" και τον τρόπο με τον οποίο έγινε σε κρατικό επίπεδο η διαχείριση των σεισμικών φαινομένων στο νησί. Θα είναι ένα ενδιαφέρον τριήμερο που θα δώσει σημαντικά αποτελέσματα, στο πλαίσιο της συνεργασίας των Γεωλογικών Υπηρεσιών".
"Η Σαντορίνη είναι ένα ζωντανό γεωλογικό εργαστήρι"
Όσο για την επιλογή της Σαντορίνης και μάλιστα στη χρονική συγκυρία μετά τα σεισμικά φαινόμενα του περασμένου Φεβρουαρίου, ο κ. Γκούτης ανέφερε πως "η Σαντορίνη είναι ένα ζωντανό γεωλογικό εργαστήρι, πάνω στο οποίο κάποιος μπορεί να δει όλες τις εκφάνσεις τις γεωλογίας. Η επιλογή μας ήταν συνειδητή και θέλαμε να δείξουμε ότι πρέπει να μάθουμε να ζούμε με το ηφαίστειο, οι γεωκίνδυνοι είναι μέρος της καθημερινότητας και κάποιες φορές επιδεινώνονται με την κλιματική αλλαγή. Όλες οι Γεωλογικές Υπηρεσίες, έχουν ξεκάθαρη θέση, ότι οι γεωκίνδυνοι μπορούν να αντιμετωπιστούν και πρέπει να έχουμε συγκεκριμένες πολιτικές, συγκεκριμένους τρόπους αντίδρασης και προετοιμασίας, με όλα τα δεδομένα που παράγουμε για να παίρνει και η πολιτεία γρήγορες αντιδράσεις. Αυτά τα ζήσαμε όλοι κάποιους μήνες νωρίτερα στην κρίση που είχε το νησί της Σαντορίνης, η οποία διαχειρίστηκε με τον πλέον βέλτιστο τρόπο και συνεχίζουμε κανονικά την καθημερινότητά μας".
Ένας τόπος – εργαστήριο για τη γεωεπιστήμη
Η επιλογή της Σαντορίνης δεν είναι τυχαία, καθώς το νησί, με τη μοναδική του καλδέρα και τα στρώματα της γεωλογικής του ιστορίας ορατά σε κάθε βράχο, αποτελεί ζωντανό εργαστήριο για γεωλόγους, αρχαιολόγους και ερευνητές από όλο τον κόσμο. Εδώ, όπου η φύση κατέγραψε μια από τις πιο ισχυρές ηφαιστειακές εκρήξεις της αρχαιότητας, η γεωλογική μνήμη συναντά την επιστημονική έρευνα και τη σύγχρονη τεχνολογία.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι επικεφαλής των Γεωλογικών Υπηρεσιών της Ευρώπης θα συζητήσουν ζητήματα αιχμής, όπως η αξιοποίηση των γεωεπιστημονικών δεδομένων, η βιώσιμη πρόσβαση στις κρίσιμες πρώτες ύλες και η συμβολή της γεωλογίας στην ενεργειακή μετάβαση και την ανθεκτικότητα των οικονομιών της Ευρώπης.
Οι θεματικοί άξονες της 59ης Συνάντησης
Οι εργασίες του συνεδρίου επικεντρώνονται σε τέσσερις στρατηγικούς άξονες:
-
Ευρωπαϊκή συνεργασία και γεωδεδομένα – Προώθηση κοινών υποδομών γνώσης και ανοιχτής πρόσβασης σε γεωεπιστημονικά δεδομένα, με στόχο την ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας.
-
Κρίσιμες πρώτες ύλες – Ανάπτυξη θεσμικών πρωτοβουλιών και συνεργειών που θα διασφαλίσουν την ευρωπαϊκή αυτάρκεια σε ορυκτούς πόρους, με έμφαση στη βιώσιμη και υπεύθυνη εξόρυξη.
-
Πράσινη και ενεργειακή μετάβαση – Διασύνδεση της γεωλογικής έρευνας με τις πολιτικές για καθαρή ενέργεια, αποθήκευση CO₂ και γεωθερμία, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Green Deal.
-
Ρόλος των Γεωλογικών Υπηρεσιών – Ενίσχυση της θεσμικής αποστολής τους ως πυλώνων ορθολογικής διαχείρισης των υπόγειων πόρων, από τα νερά μέχρι τη γεωενέργεια.
Η Ελλάδα στο προσκήνιο της διεθνούς γεωλογίας
Η φιλοξενία της φετινής Συνάντησης από την ΕΑΓΜΕ σηματοδοτεί την επιστροφή της Ελλάδας στο επίκεντρο των διεθνών γεωλογικών εξελίξεων. Είναι η πρώτη φορά μετά το 2007 —όταν το τότε Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ) είχε φιλοξενήσει τη Γενική Συνάντηση στην Αθήνα— που η χώρα αναλαμβάνει αυτόν τον θεσμό.
Η επιλογή της Ελλάδας και ειδικά της Σαντορίνης αποτελεί αναγνώριση του επιστημονικού κύρους της ΕΑΓΜΕ, αλλά και του γεωλογικού πλούτου που διαθέτει ο ελληνικός χώρος. Από την ηφαιστειακή δραστηριότητα του Αιγαίου έως τους υδροφορείς και τα ορυκτά κοιτάσματα της ενδοχώρας, η Ελλάδα αποτελεί φυσικό «εργαστήριο» για την ευρωπαϊκή γεωλογική έρευνα.
Προοπτικές για νέες συνεργασίες και πρωτοβουλίες
Η συμμετοχή δεκάδων εκπροσώπων των Γεωλογικών Υπηρεσιών της Ευρώπης στη Σαντορίνη αναμένεται να ανοίξει νέους δρόμους συνεργασίας. Στόχος είναι η ανταλλαγή γνώσης και τεχνογνωσίας για την εφαρμογή κοινών πολιτικών που θα υποστηρίξουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ασφάλεια των πόρων και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Παράλληλα, το συνέδριο θα αποτελέσει βήμα για τη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού οράματος για την επόμενη δεκαετία στις γεωεπιστήμες. Θέματα όπως η γεωλογική χαρτογράφηση νέας γενιάς, η ψηφιακή μετάβαση των δεδομένων και η εκπαίδευση νέων επιστημόνων αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο των συζητήσεων.
Η ΕΑΓΜΕ ως πυλώνας γνώσης και θεσμικός εταίρος
Η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, συνεχίζοντας τη μακρά παράδοση του ΙΓΜΕ, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μελέτη, καταγραφή και προστασία του ελληνικού υπεδάφους. Με σύγχρονα μέσα και επιστημονική τεκμηρίωση, συμβάλλει στη διαχείριση φυσικών πόρων, στην πρόληψη φυσικών καταστροφών και στην ανάπτυξη βιώσιμων πολιτικών για το περιβάλλον.
Η συμμετοχή της ΕΑΓΜΕ στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και η φιλοξενία της 59ης Συνάντησης του EuroGeoSurveys επιβεβαιώνουν τη θέση της ως θεσμικού εταίρου υψηλού κύρους στην ευρωπαϊκή γεωλογική οικογένεια. Μέσα από τη δράση της, η Ελλάδα προβάλλεται ως χώρα που επενδύει στη γνώση, την καινοτομία και τη συνεργασία — στοιχεία απαραίτητα για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση της εποχής.
