Κληρονομιές, διαθήκες, χρέη: Όσα αλλάζουν, τι πρέπει να ξέρουν σύζυγοι, παιδιά

Μετά απο 80 χρόνια το κληρονομικό μας δίκαιο αλλάζει ριζικά, καθώς επιχειρείται να προσαρμοστεί στις σύγχρονες συνθήκες, ώστε να περιοριστούν οι περιουσίες που απαξιώνονται με τον τρόπο που κληρονομούνται, ενώ άλλες «πηγαίνουν» σε κληρονόμους που δεν τις θέλουν η δεν μπορούν να τις διαχειριστούν.

Οι αποποιήσεις χιλιάδων κληρονομιών, οι χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που απαξιώνονται από τη δεύτερη η τρίτη γενιά, αποτελούν πραγματικά παραδείγματα που ελήφθησαν υπόψη από την νομοπαρασκευαστική επιτροπή της οποίας επικεφαλής τέθηκε από το υπουργείο Δικαιοσύνης, ο έγκριτος καθηγητής του δικαίου και ακαδημαϊκός Απόστολος Γεωργιάδης.

Οι αλλαγές που επέρχονται με το νέο κληρονομικό δίκαιο, η επεξεργασία του οποίου ολοκληρώθηκε αφορούν το σύνολο των πολιτών, είναι σημαντικές και στην πραγματικότητα αλλάζουν όλα, όσα ξέραμε ως σήμερα για τις κληρονομιές.

To νέο κληρονομικό δίκαιο παρουσιάζεται αύριο στο υπουργείο Δικαιοσύνης από τον πρόεδρο της Επιτροπής που το συνέταξε έγκριτο καθηγητή Απόστολο Γεωργιάδη.

Οι σημαντικότερες αλλαγές

Διαφήμιση

Η σημαντικότερη αλλαγή, αφορά τις συμβάσεις κληρονομιάς, η κληρονομικές συμβάσεις που επιτρέπονται για πρώτη φορά στη χώρα μας. Μέχρι τώρα ένας πολίτης μπορούσε να μεταβιβάσει την περιουσία του στα συγγενικά του πρόσωπα (παιδιά, σύζυγο και λοιπά) είτε με γονική παροχή είτε με διαθήκη. Η αν δεν έκανε τίποτα από τα δυο η κληρονομιά γινόταν σύμφωνα με τον νόμο με βάση τη λεγόμενη νόμιμη μοίρα.

Όμως με τις νέες διατάξεις για πρώτη φορά προβλέπεται, ότι θα μπορεί ο καθένας να κάνει μια σύμβαση, όσο ζει, με τους κληρονόμους του (τα παιδιά του, τη σύζυγο του η άλλους συγγενείς του)και να αφήνει την περιουσία του, όπως μεταξύ τους αυτοί θα συμφωνήσουν. Στην κληρονομική σύμβαση, δεν θα μετράει καθόλου αυτό που στα νομικά λέγεται, νόμιμη μοίρα, δηλαδή το ποσοστό που υποχρεωτικά αναγνωρίζει ο νόμος σε παιδιά, συζύγους η άλλους συγγενείς.

Ενα παράδειγμα. Οι γονείς θα μπορούν να καλέσουν τα παιδιά τους και να συνάψουν κληρονομική σύμβαση, που θα προβλέπει, ότι το ένα θα πάρει την επιχείρηση και το άλλο ακίνητα η μετρητά. Η ότι ένα ακίνητο, εξοχικό, θα δοθεί στην εγγονή τους, κόρη του ενός από τα παιδιά τους. Οταν υπογραφεί κληρονομική σύμβαση, δεν ισχύει η νόμιμη μοίρα δηλαδή το ποσοστό κληρονομιάς που προβλέπει ο νόμος για τους συγγενείς του ανθρώπου που φεύγει από τη ζωή. Οι κληρονομικές συμβάσεις μπορούν να ανακληθούν, όπως ανακαλούνται και οι δωρεές, όταν δηλαδή υπάρχει κάποιος πολύ σπουδαίος λόγος που μπορεί να τις ανατρέψει.

Επίσης με τις νέες διατάξεις, προβλέπεται και κληρονομική σύμβαση, στην οποία ένα κληρονόμος μπορεί να παραιτηθεί της κληρονομιάς, η μέρους της, γιατί δεν τον ενδιαφέρει η δεν θέλει να κληρονομήσει κάτι που δεν μπορεί να το αξιοποιήσει και να υπογράψει σύμβαση για άλλα, για παράδειγμα μετρητά, κινητά η ό,τι άλλο.

Κληρονομιές: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τις δηλώσεις – Πώς διορθώνεται ένα λάθος

Τέλος τα «αδελφομοίρια»

Το δεύτερο σημαντικό που φέρνουν οι νέες διατάξεις, είναι μία ρύθμιση εξαιρετικά σημαντική, που στην πράξη αποδυναμώνει και σχεδόν μηδενίζει το λεγόμενο «εξ αδιαιρέτου» η τα «αδελφομοίρια», όπως λέει ο λαός, που έχουν οδηγήσει περιουσίες σε απαξίωση και σε πλήρη αδράνεια, καθώς οι συγκύριοι- κληρονόμοι δεν συμφωνούν για την αξιοποίηση τους και τελικά οι περιουσίες ρημάζουν. Με τη νέα ρύθμιση αντί για ποσοστό συγκυριότητας ανάμεσα σε συγκληρονόμους σε ένα ακίνητο, ένας θα παίρνει το ακίνητο και ο άλλος αποζημίωση η άλλο περιουσιακό στοιχείο. Πάντως συγκύριοι δεν θα γίνονται υποχρεωτικά όπως συμβαίνει ως σήμερα.

Ενα παράδειγμα. Οταν ένας γονιός αφήσει στο ένα από τα παιδιά του ένα ακίνητο, το άλλο παιδί δεν θα μπορεί να μπεί σε αυτή την κληρονομιά, να γίνει δηλαδή συγκύριος στο ακίνητο με βάση τη νόμιμη μοίρα όσο είναι η νόμιμη μοίρα. Εκείνο που θα γίνεται στο εξής, είναι ότι αντί το ποσοστό με βάση την νόμιμη μοίρα, στο ακίνητο που κληρονόμησε ο ένας, ο άλλος θα αποζημιώνεται σε χρήμα η θα παίρνει κάποιο άλλο περιουσιακό στοιχείο, ακίνητο αν υπάρχει, η οτιδήποτε άλλο. Ετσι θα αποφεύγεται το «εξ αδιαιρέτου».

Για το λόγο αυτό προβλέπεται να προσφεύγει ο ενδιαφερόμενος κληρονόμος για να αποζημιώσει στο δικαστήριο και με την απόφαση να δίνεται η αποζημίωση και η λύση της συγκυριότητας.

Στόχος της διάταξης αυτής είναι να μην κατατέμνωνται σε μικρά μερίδια οι περιουσίες, και κυρίως τα ακίνητα, με αποτέλεσμα πολλά από αυτά (χιλιάδες δυςτυχώς) να μένουν αναξιοποίητα και να ρημάζουν. Τι κληρονομούν σύζυγοι και παιδιά.

Επίσης σημαντική είναι η ρύθμιση που προβλέπει ότι στο εξής, όταν κληρονομούν από κοινού παιδιά και ένας από τους συζύγους (γονιούς) μάνα η πατέρας, το ποσοστό του/ της συζύγου από 25% που προβλέπεται σήμερα, θα αυξηθεί στο 33%.

Αυτό το ποσοστό 33% στον επιζώντα γονέα αναγνωρίζεται ότι υπάρχει ένα παιδί.Αν όμως τα παιδιά είναι δύο η τρία τότε θα ισχύει ό,τι και σήμερα. 25% ο επιζών γονιός το 75% τα παιδιά που ίσχυε σήμερα.

Στο πεδίο των συζύγων προβλέπεται επίσης δικαίωμα να μένει στην κοινή κατοικία και ο σύντροφος που μένει πίσω μετά τον θάνατο κάποιου, όταν δεν είχε γίνει μεταξύ τους γάμος η σύμφωνο συμβίωσης και ήταν απλά σύντροφοι. Η ρύθμιση προβλέπει, ότι θα μπορεί να μείνει στο σπίτι τουλάχιστον για τρία χρόνια, εκτός αν συμφωνηθεί από τους κληρονόμους και περισσότερα.

Νέα είναι και η διατάξη που προβλέπει, ότι σε περίπτωση συντρόφων, ζουν μαζί χωρίς γάμο η σύμφωνο συμβίωσης, θα μπορεί εκείνος που μένει πίσω, αν δεν έχει άλλως οριστεί, να είναι ο μοναδικός κληρονόμος, αν δεν υπάρχουν παιδιά η άλλοι συγγενείς. Να κληρονομεί δηλαδή αυτός και όχι το δημόσιο όπως προβλέπεται, όταν κάποιος δεν έχει συγγενείς και δεν έχει αφήσει ο ίδιος κάπου την περιουσία του. Τέτοιες περιπτώσεις δυστυχώς δεν είναι λίγες, γι αυτό και υπάρχουν χιλιάδες περιουσίες ανα την επικράτεια ρημαγμένες και παρατημένες. -Επίσης πολύ κόσμο αφορά η ρύθμιση, που δίνει την δυνατότητα να πουλήσει κάποιος όσο ζει το σπίτι του η το εξοχικό του, να πάρει τα χρήματα και να συμφωνήσει με τον αγοραστή, νέο ιδιοκτήτη, να μείνει στο σπίτι η στο εξοχικό όσο ζει. Η και το άλλο. Να πουλήσει το σπίτι του, να εισπράξει τα χρήματα και αντι να μετακομίσει και να τρέχει να αλλάξει σπίτι και συνήθειες, να συμφωνήσει να μείνει μέσα και να δίνει ένα ενοίκιο, όσο ζει.

tovima.gr