Με πλάνο εννέα εξορύξεων στο καλύτερο σενάριο σε βάθος δεκαετίας, εμπερικλείοντας υποχρεωτικά τουλάχιστον δύο κυβερνητικές θητείες, προχωρά το εθνικό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης υδρογονανθράκων.
Ο νέος «παίκτης» Chevron εξετάζει ήδη πρόσθετες κινήσεις επί του πεδίου, με παράγοντες της αγοράς που συνομίλησαν με τη «Ν» να επισημαίνουν πως η αμερικανική εταιρεία, η οποία μόλις τις προηγούμενες μέρες «προσυπέγραψε» την παρουσία της στις ελληνικές θάλασσες Νότια της Πελοποννήσου και Νότια της Κρήτης, φέρεται να βρίσκεται σε συζητήσεις με τη HELLENiQ ENERGY, για το ενδεχόμενο να συμπράξουν σε μία ακόμη παραχώρηση, γνωστή με την ονομασία «Περιοχή 10» ή αλλιώς «block 10», στον Κυπαρισσιακό Κόλπο.
Το εν λόγω οικόπεδο βρίσκεται βόρεια του «Α2», με το τελευταίο να αποτελεί μία από τις τέσσερις παραχωρήσεις που πέρασαν εσχάτως στα χέρια της κοινοπραξίας Chevron-HELLENiQ ENERGY για έρευνα και ανάπτυξη, μαζί με τα οικόπεδα «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2», αυξάνοντας τις συνολικές ενεργές παραχωρήσεις της χώρας στις εννέα και υπερδιπλασιάζοντας την έκταση των υπό διερεύνηση περιοχών στις ελληνικές θάλασσες.
Επί του συγκεκριμένου, ο Κυπαρισσιακός βρίσκεται, όπως προαναφέρθηκε, στα χέρια της HELLENiQ ENERGY, με την ελληνική εταιρεία να έχει ήδη ολοκληρώσει τις τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες από τον Ιανουάριο του 2023, χωρίς ωστόσο να έχει προχωρήσει στο επόμενο βήμα, που είναι η πραγματοποίηση ερευνητικής γεώτρησης, για να διαπιστωθεί η ύπαρξη ή μη πετρελαϊκού συστήματος και δη αξιοποιήσιμου, ώστε να ακολουθήσει το στάδιο της εξόρυξης και της εμπορικής εκμετάλλευσης.
Οι προσδοκίες της HELLENiQ ENERGY
Ο «δισταγμός» της ελληνικής εταιρείας έγκειται τόσο στην έλλειψη σχετικής τεχνογνωσίας όσο και στη φυσιογνωμία του οικοπέδου, με την περιοχή να χαρακτηρίζεται από «μεγάλα βάθη» και επομένως υψηλότερο ρίσκο, με μικρότερη βεβαιότητα να προκύψει κάτι θετικό.
Σε αυτή τη βάση, άλλωστε, η HELLENiQ ENERGY, κατ’ αναλογία με την πρακτική που ακολουθήθηκε και στην περίπτωση του «block 2», με την είσοδο της Exxon Mobil προ μηνών, προσβλέπει στην έλευση μιας μεγάλης πετρελαϊκής εταιρείας, που θα διαθέτει το «know how» να ανταποκριθεί επί του πεδίου και την ίδια στιγμή θα έχει το μέγεθος και την επάρκεια να αναλάβει το σχετικό ρίσκο να υλοποιήσει μια ερευνητική γεώτρηση που φτάνει σε κόστος έως και τα 100 εκατ. ευρώ, χωρίς απαραίτητα σοβαρές πιθανότητες να εντοπίσει κάτι.
Χρειάζεται να σημειωθεί ότι η αβεβαιότητα ως προς την περιοχή προκύπτει εν πολλοίς από την έλλειψη δεδομένων, που με τη σειρά τους δύναται να προκύψουν και να βεβαιωθούν μόνο με την πραγματοποίηση ερευνητικής γεώτρησης.
Οι επιδιώξεις της Chevron
Από την άλλη μεριά, το ενδιαφέρον της Chevron, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, κρίνεται «εύλογο», με τις συναφείς εταιρείες να προτιμούν να επιχειρούν σε διευρυμένες θαλάσσιες περιοχές παρά σε επιμέρους κομμάτια, όπως εν προκειμένω συνιστά το οικόπεδο «Α2», με τη συνολική του έκταση να φτάνει τα 826 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ευρισκόμενο νοτίως της Πελοποννήσου.
Σε μια τέτοια περίπτωση, οι πιθανότητες αυξάνουν, καθώς και η ευελιξία ως προς τον προσδιορισμό υποψήφιων στόχων για την πραγματοποίηση ερευνητικής γεώτρησης, με την πρόσθετη επισήμανση ότι ένα πετρελαϊκό σύστημα, εφόσον υπάρχει, δεν περιορίζεται στα «διοικητικά όρια» ενός οικοπέδου αλλά εκτείνεται και χαρακτηρίζει μια ευρύτερη περιοχή.
Υπό αυτό το πρίσμα, η κοινοπραξία των Chevron και Helleniq Energy σχεδιάζει, όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνης Στεφάτος, κατά την παρουσίαση των συμβάσεων προ ημερών, να «τρέξει» στην περίπτωση του «Α2» και να προχωρήσει απευθείας στη δεύτερη φάση, δηλαδή την πραγματοποίηση τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών, «παραβλέποντας» την πρώτη φάση που αφορά δισδιάστατα σεισμικά.
Υπενθυμίζεται ότι οι τρισδιάστατες (3D) θαλάσσιες γεωφυσικές καταγραφές, έκτασης 2.400 τ. χλμ. στο «block 10», πραγματοποιήθηκαν την περίοδο Δεκέμβριος 2022-Ιανουάριος 2023 από την εταιρεία PGS (Petroleum-Geoservices) με πλήθος εταιρειών -όπως αναφέρουν πηγές με γνώση του θέματος- να έχουν εξετάσει τα δεδομένα στο data room, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχει αποφασίσει κάποιος να τα αγοράσει και να συμπράξει επί του πεδίου με τη HELLENiQ ENERGY.
Εταίρος και ερευνητική γεώτρηση πάνε μαζί
Σημειώνεται ότι σε μια ανάλογη φάση βρίσκεται και το οικόπεδο «Ιόνιο», επίσης στη δικαιοδοσία της HELLENIQ ENERGY, όπου επίσης αναζητείται εταίρος για να προχωρήσει η ωρίμανση της παραχώρησης στα επόμενα στάδια. Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς και επιβεβαιώνει η ίδια η πρακτική του κλάδου με το πλέον εμβληματικό παράδειγμα του «block 2», η είσοδος μιας μεγάλης εταιρείας συνιστά μονόδρομο, για να «ξεκολλήσει» η διαδικασία και να αρχίσει να γίνεται επί του πρακτέου λόγος για ερευνητική γεώτρηση.
Το ρίσκο βαραίνει γενικά τις αποφάσεις
Βέβαια, όπως αποδεικνύεται στην περίπτωση της Κρήτης και ειδικότερα του μπλοκ «Νοτιοδυτικά της Κρήτης», το οποίο και τελεί υπό τη διαχείριση των Exxon Mobil και HELLENiQ ENERGY, το γεωλογικό ρίσκο δύναται να διαμορφώσει «αναστολές» ακόμη και σε μεγάλες εταιρείες, με τον αμερικανικό κολοσσό, ως operator του έργου, να διατηρεί «στάση αναμονής» ως προς την απόφαση της ερευνητικής γεώτρησης.
Εδώ αφενός βαραίνει το υψηλό ρίσκο με ανάλογα μεγάλα βάθη να υπάρχουν στην περιοχή που υποχρεώνουν σε «δεύτερες» και «τρίτες» σκέψεις τα αρμόδια στελέχη, ενώ, την ίδια στιγμή, το χαρτοφυλάκιο της Exxon Mobil περιλαμβάνει άλλους πιο ώριμους στόχους ανά τον κόσμο που μπορούν προσώρας να απορροφήσουν την προσοχή της εταιρείας.
Σε κάθε περίπτωση, όπως υπογραμμίζεται, η είσοδος της Chevron αναβαθμίζει εν συνόλω το εγχώριο πρόγραμμα υδρογονανθράκων, προσδίδοντας κρίσιμα τεχνικά και γεωπολιτικά «bonus» στο όλο εγχείρημα, χωρίς βέβαια, αυτό να «εξαλείφει» το ενδεχόμενο να προκύψουν «δεύτερες σκέψεις» κατ’ αναλογία με την Exxon Mobil στη Κρήτη, τόσο υπό το βάρος των τεχνικών προκλήσεων (βλέπε βαθιά νερά) όσο και σε συνέχεια ή σε συνδυασμό των συνθηκών που θα επικρατούν έπειτα από 4 και πλέον χρόνια στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα αριθμούσε 13 ενεργές παραχωρήσεις το 2020, για να μειωθούν στις 5, μετά τις αποχωρήσεις Repsol και Total, και να καταλήξουν σήμερα στις εννέα, με την προσθήκη των 4 νέων παραχωρήσεων σε Chevron-HELLENiQ ENERGY.
Πέντε προϋποθέσεις θέτουν οι γεωλόγοι
Κατά συνέπεια, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, ο μόνος που μπορεί να γράψει πραγματικά το «επόμενο κεφάλαιο» στους ελληνικούς υδρογονάνθρακες είναι η ερευνητική γεώτρηση που θα έρθει να επιβεβαιώσει τις πέντε προϋποθέσεις που αναζητούν οι γεωλόγοι, για να αποφανθούν αν προκύπτει ή όχι αξιοποιήσιμο κοίτασμα. Ενδεικτικά και συνοπτικά αυτές είναι οι εξής:
*** Ύπαρξη μητρικού πετρώματος που «γεννάει» πετρέλαιο.
*** Ύπαρξη πετρώματος reservoir, δηλαδή ταμιευτήρα που θα «παγιδευτεί» το πετρέλαιο.
*** Σφράγισμα του κοιτάσματος, για να μη διαφύγει το πετρέλαιο.
*** Η σωστή γεωλογική ιστορία. Οι έρευνες να έχουν γίνει στην ώρα τους ή, όπως λέγεται από ειδικούς του χώρου, «η τεκτονική να προηγηθεί της μετανάστευσης του πετρελαίου».
*** Να έχει ωριμάσει η οργανική ύλη του μητρικού πετρώματος.
Σημειώνεται ότι ορισμένες πληροφορίες για τα παραπάνω προκύπτουν από τις σεισμικές έρευνες, με τις οριστικές απαντήσεις ωστόσο να δίνονται με την πραγματοποίηση ερευνητικής γεώτρησης.
Ενεργές παραχωρήσεις και χρόνοι υλοποίησης
Στο εθνικό πρόγραμμα ερευνών με ορίζοντα 10ετίας (Exploration program: 10 Year Outlook), αποτυπώνονται με χρονολογική σειρά οι εκτιμήσεις για το πότε θα δούμε τις πρώτες ερευνητικές γεωτρήσεις και στα εννέα συνολικά ελληνικά οικόπεδα όπου υπάρχει αυτή τη στιγμή παραχωρησιούχος. Συγκεκριμένα:
*** Στο «μπλοκ 2» στο ΒΔ Ιόνιο (Energean, ExxonMobil, HELLENiQ ENERGY) το 1ο τρίμηνο 2027, με επόμενη γεώτρηση το 1ο τρίμηνο του 2029.
*** Στο «μπλοκ Ιονίου» (HELLENiQ ENERGY) το 1ο τρίμηνο 2028. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η εταιρεία αξιολογεί στην παρούσα φάση τα αποτελέσματα των 2D και 3D σεισμικών.
*** Στο «μπλοκ 10» του Κυπαρισσιακού Κόλπου (HELLENiQ ENERGY), το 2ο τρίμηνο 2028. Ισχύει ό,τι και στο προηγούμενο μπλοκ.
*** Στα «ΝΔ της Κρήτης», (ExxonMobil, HELLENiQ ENERGY), το 3ο τρίμηνο 2028.
*** Στα «Δυτικά της Κρήτης» (ExxonMobil, HELLENiQ ENERGY), το 2ο – 3ο τρίμηνο 2030.
*** Στο «Α2» (Chevron), το 2ο-3ο τρίμηνο 2031.
*** Στο «Νότια Πελοπόννησος» (Chevron – HELLENiQ ENERGY), το 4ο τρίμηνο 2031.
*** Στο «Νότια Κρήτη 1» (Chevron – HELLENiQ ENERGY), το 2ο – 3ο τρίμηνο 2032.
*** Στο «Νότια Κρήτη 2» (Chevron – HELLENiQ ENERGY) το 4ο τρίμηνο 2032 – 1ο τρίμηνο 2033.
Εν συνόλω, το βασικό χρονοδιάγραμμα θέλει την πραγματοποίηση των σεισμικών ερευνών και γεωτρήσεων μέχρι το 2032, για να ακολουθήσει η κρίσιμη περίοδος της παραγωγής την τριετία 2032-2035.
Αναλυτικότερα, οι συνολικές επενδύσεις, εφόσον προχωρήσουν «κατ’ ευχήν» οι εργασίες ωρίμανσης και των 9 παραχωρήσεων, τότε δύναται να φτάσουν το 1 δισ. ευρώ, συνυπολογίζοντας τόσο αυτές που έχουν υλοποιηθεί μέχρι σήμερα και υπολογίζονται σε πάνω από 176 εκατ. ευρώ όσο και αυτές που ακολουθούν με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό και τις ανάλογες δεσμεύσεις των συμβάσεων που έχουν υπογραφεί ανάμεσα στις εταιρείες και το ελληνικό κράτος. Η «πρόσθεση» περιλαμβάνει επίσης 41,47 εκατ. ευρώ από τις νέες συμβάσεις μίσθωσης για τις νέες σεισμικές έρευνες, καθώς και επιπλέον 80 εκατ. ευρώ για το κόστος της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης που προγραμματίζεται να λάβει χώρα στο «block 2», 40 χρόνια μετά την τελευταία ερευνητική γεώτρηση στα ελληνικά ύδατα.
Σημαντικό το όφελος για το ελληνικό Δημόσιο
Σύμφωνα με τη δομή των συμφωνιών, το κράτος θα λαμβάνει εταιρικό φόρο 20%, περιφερειακό φόρο 5% και δικαιώματα παραγωγής που κλιμακώνονται από 4% έως 15% ανάλογα με τον όγκο εξόρυξης. Με βάση τη μοντελοποίηση της ΕΔΕΥΕΠ, η συνολική επιστροφή προς το ελληνικό Δημόσιο εκτιμάται γύρω στο 40% της αξίας παραγωγής, ποσοστό που θεωρείται διεθνώς ανταγωνιστικό.
Πέραν των μελλοντικών φορολογικών εσόδων, οι συμβάσεις αποφέρουν και άμεσα οικονομικά οφέλη. Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνη Στεφάτο, εξασφαλίζονται περίπου 3,5 εκατ. ευρώ σε bonus υπογραφής, ενώ τα τέλη παραχώρησης μπορούν να φτάσουν δυνητικά τα 35 εκατ. ευρώ σε βάθος χρόνου. Επιπλέον, η ΕΔΕΥΕΠ λαμβάνει έως 25 εκατ. ευρώ σε training fees για την ενίσχυση τεχνογνωσίας και εκπαίδευσης, καθώς και bonus πρώτης παραγωγής 5,5 εκατ. ευρώ, με επιπλέον κλιμακούμενα bonus που μπορεί να φτάσουν τα 49 εκατ. ευρώ, όσο αυξάνεται η παραγωγή.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο ελάχιστο εγγυημένο επενδυτικό πρόγραμμα. Οι εταιρείες δεσμεύονται με τραπεζικές εγγυήσεις ύψους 17,5 εκατ. ευρώ για την πρώτη φάση ερευνών, 24 εκατ. ευρώ για τη δεύτερη και περίπου 100 εκατ. ευρώ για τη φάση των γεωτρήσεων.
πηγή: https://www.naftemporiki.gr/finance/economy/2074843/kai-pempto-oikopedo…
