Με κεντρικό θέμα “Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή Γυάρου: Προσβάσιμη στον επισκέπτη;” πραγματοποιήθηκε την περασμένη Πέμπτη ενημερωτική εκδήλωση στη Σύρο.
Στόχος της εκδήλωσης που έλαβε χώρα στο Πνευματικό Κέντρο Ερμούπολης, ήταν η ενημέρωση των τοπικών φορέων και των πολιτών του νησιού για τις δράσεις που υλοποιούνται το πλαίσιο της συνεργασίας του Δήμου Σύρου - Ερμούπολης, του WWF Ελλάς και του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), πάνω στην υλοποίηση του προγράμματος “Αναπτύσσοντας ένα παράδειγμα τουρισμού χαμηλού αντίκτυπου στη ΘΠΠ Γυάρου”.
Στην εκδήλωση, μεταξύ των άλλων, συμμετείχαν οι αντιδήμαρχοι του Δήμου Σύρου - Ερμούπολης, Γιάννης Μαραγκός και Δημήτρης Κοσμάς, ο επικεφαλής της “Λαϊκής Συσπείρωσης”, Νίκος Καίλης, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του Δήμου, Ολυμπία Τασσοπούλου, ο Σπύρος Κοτομάτας, ως εκπρόσωπος του WWF Ελλάς, καθώς και εκπρόσωπος του ΟΦΥΠΕΚΑ.
Ανοιχτός διάλογος με την κοινωνία
Την ενημερωτική αυτή εκδήλωση άνοιξε η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του Δήμου, Ολυμπία Τασσοπούλου, δίνοντας τον “μπούσουλα” τόσο του υπό εξέλιξη προγράμματος, όσο και των στόχων αυτού, τονίζοντας ότι “η υπογραφή αυτής της προγραμματικής σύμβασης με τον τίτλο «Αναπτύσσοντας ένα παράδειγμα τουρισμού χαμηλού αντίκτυπου στη ΘΠΠ Γυάρου», έχει ως στόχο να ανοίξουμε το νησί στους επισκέπτες, αλλά και να τεθούν όροι και βάσεις στον τρόπο με τον οποίο θα γίνει αυτό. Αυτή είναι η πρώτη ενημέρωση για το που βρίσκονται οι εργασίες αυτού του προγράμματος”.
Από την πλευρά του, ο Σπύρος Κοτομάτας μίλησε για τον ρόλο του WWF Ελλάς που θα είναι ένας εκ των φορέων υλοποίησης, καθώς και για το έργο που έχει αναπτύξει ήδη για τη Γυάρο.
“Είμαστε περιβαλλοντική μη κερδοσκοπική οργάνωση, με τη νομική μορφή του Κοινωφελούς Ιδρύματος, με αντικείμενο την προστασία του περιβάλλοντος στην Ελλάδα. Αποστολή του WWF είναι η προστασία της βιοποικιλότητας και η επίτευξη της κλιματικής σταθερότητας, διασφαλίζοντας ένα μέλλον αρμονικής συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης, μέσω της διατήρησης σημαντικών φυσικών οικοσυστημάτων και ειδών, της προώθησης λύσεων για την αναχαίτιση της κλιματικής κρίσης και της μείωσης του αποτυπώματος των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων από τη χρήση των φυσικών πόρων”, τόνισε χαρακτηριστικά.
Ειδικότερα, για το έργο του WWF Ελλάς επάνω στο οποίο θα “πατήσει” εν μέρει το έργο για την ανάπτυξη του παραδείγματος ήπιου τουρισμού, επισημάνθηκε ότι “από το 2014 το WWF Ελλάς δραστηριοποιείται στη Γυάρο όπου παρακολουθεί, μελετάει και συντονίζει δράσεις που στοχεύουν στην θεσμοθέτηση και ορθολογική διαχείριση των θαλάσσιων και χερσαίων στοιχείων βιοκοινότητας εντός της θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής με απώτερο σκοπό την αποτελεσματική διαχείριση και προστασία της ιδιαίτερα σημαντικής αυτής περιοχής. Το WWF Ελλάς έχει μία μακρά εμπειρία στα ζητήματα του τουρισμού χαμηλού αντίκτυπου, έχοντας αναπτύξει το πρώτο σύστημα οικοτουρισμού στη χώρα και έχοντας έκτοτε συμβάλλει στην ανάπτυξη πολλών αντίστοιχων τοπικών εφαρμογών σε περιοχές σημαντικές για τη φύση, καθώς και στην εκπαίδευση των ενδιαφερομένων μερών”.
Να θυμίσουμε ότι ο WWF Ελλάς έχει πρόσφατα υλοποιήσει στην περιοχή της Γυάρου το έργο «Ολοκληρωμένο Σύστημα Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης και Δράσεις Αναβάθμισης για την Προστατευόμενη Περιοχή της Νήσου Γυάρου», με χρηματοδότηση κατά 100% από το χρηματοδοτικό μέσο «CLLD/LEADER», συνολικού προϋπολογισμού 180.000 ευρώ. Μέσα από αυτό σχεδιάστηκαν και διαμορφώθηκαν διαδρομές ερμηνείας περιβάλλοντος, κατασκευάστηκαν και εγκαταστάθηκαν πινακίδες ερμηνείας περιβάλλοντος και ενημερωτικής σήμανσης και αναπτύχθηκε ένα καινοτόμο λογισμικό για έξυπνες συσκευές (smartphones, tablets), βασισμένο στην τεχνολογία Bluetooth Low Energy (BLE) και δημιουργήθηκε μια ψηφιακή - διαδικτυακή υποδομή ενημέρωσης (portal ενημέρωσης, εικονική ξενάγηση) για την περιοχή της Γυάρου. “Κατά συνέπεια, τα παραπάνω θα αποτελέσουν βάση και θα αξιοποιηθούν κατά την υλοποίηση και του νέου έργου”, τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Κοτομάτας.
Μεταφέροντας τους χαιρετισμούς του δημάρχου, Αλέξη Αθανασίου, ο αντιδήμαρχος Σύρου - Ερμούπολης, Γιάννης Μαραγκός και τοποθετούμενος επί τους θέματος, επεσήμανε ότι “η Γυάρος, ένα νησί που κάποτε συνδέθηκε με σκοτεινές σελίδες της ιστορίας, σήμερα αποτελεί σύμβολο αναγέννησης και ζωής. Από το 2011 εντάχθηκε στο δίκτυο Natura και το 2019 αναγνωρίστηκε ως Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή των Κυκλάδων, με συγκεκριμένα μέτρα για τη διατήρηση του φυσικού της πλούτου”, υπογραμμίζοντας στη συνέχεια ότι η επιτυχία αυτή είναι αποτέλεσμα μίας συλλογικής προσπάθειας.
“Η Γυάρος θα μπορούσε να γίνει παράδειγμα τουρισμού χαμηλού αποτυπώματος, δείχνοντας πως η προστασία του περιβάλλοντος μπορεί να συνδυαστεί αρμονικά με την ήπια ανάπτυξη και την ανάδειξη της φυσικής και ιστορικής μας κληρονομιάς. Μέσα από τις δράσεις που υλοποιούνται, τη χρήση έξυπνων τεχνολογιών κ.α, το νησί μπορεί να παραμείνει το “σύμβολο” της προστασίας, της ζωής, εναρμονισμένη με το παρόν”, είπε, ολοκληρώνοντας ο κ. Μαραγκός.
Το έργο
Σε εξέλιξη βρίσκεται, η προγραμματική σύμβαση ανάμεσα στον Δήμο Σύρου - Ερμούπολης, τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής και το Κοινωφελές Ίδρυμα WWF Ελλάς, για την υλοποίηση της πράξης «Αναπτύσσοντας ένα παράδειγμα τουρισμού χαμηλού αντίκτυπου στη Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή της Γυάρου».
Το έργο συνοπτικά στοχεύει στην ανάπτυξη των απαραίτητων εργαλείων με τα οποία ο ΟΦΥΠΕΚΑ θα μπορεί να αναπτύξει τουριστική δραστηριότητα χαμηλού αντίκτυπου για τη Θαλάσσια Προστατευόμενη περιοχή της Γυάρου.
Ειδικότερα, με χρηματοδότηση ύψους 321.614 ευρώ που θα προέλθει από τον ΟΦΥΠΕΚΑ και σε χρονικό ορίζοντα 26 μηνών, δηλαδή έως τον Αύγουστο του 2026, θα πρέπει να έχει εκπονηθεί και αναπτυχθεί ένα σχέδιο για το παράδειγμα ανάπτυξης ήπιου τουρισμού στο Γυάρο, χωρίς παρεμβάσεις στο νησί και στην “πύλη” εισόδου του, που θα προκαλέσουν αλλοιώσεις.
Το αντικείμενο του έργου είναι η μελέτη ολοκληρωμένου αφηγήματος τουριστικού προορισμού χαμηλού αντίκτυπου και πλάνου ερμηνείας περιβάλλοντος ΘΠΠ της Γυάρου, η μελέτη οδικού “χάρτη” διαχείρισης του προορισμού και των επισκεπτών και τέλος η “εργαλειοθήκη” με τη μεθοδολογία διαμόρφωσης αφηγήματος τουριστικού προορισμού χαμηλού αντίκτυπου - πλάνου ερμηνείας περιβάλλοντος και οδικού χάρτη διαχείρισης προορισμού και επισκεπτών για την εφαρμογή σε άλλες ΠΠ/ΘΠΓΙ σε εθνικό επίπεδο.
Σκοπός του έργου είναι η ενίσχυση της διατήρησης της φυσικής και ιστορικής κληρονομιάς της ΘΠΠ της Γυάρου μέσα από τη δημιουργία ενός συστήματος τουρισμού χαμηλού αντίκτυπου που θα συμπεριλαμβάνει την κοινωνική γνώση, θα συμβάλει στην αποδοχή της προστασίας της περιοχής, θα υποστηρίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, θα δημιουργεί πόρους για τις υπηρεσίες έχοντας την ευθύνη διαχείρισης και θα αποτελέσει παράδειγμα για άλλες θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές της χώρας.
Η υλοποίηση του προγράμματος θα ακολουθήσει μία ολοκληρωμένη μεθοδολογική προσέγγιση και συγκεκριμένα τη συμπερίληψη των ενδιαφερομένων μερών στη λήψη καίριων αποφάσεων προς υλοποποίηση των στόχων του συστήματός. τουρισμού χαμηλού αντίκτυπου, και ανάδειξης των στοιχείων της περιοχής. Μέσω του συλλογικού σχεδιασμού διασφαλίζεται η ολοκληρωμένη αποτύπωση της φυσικής, ιστορικής και πολιτισμικής κληρονομιάς της περιοχής, η επίλυση τυχόν αντικρουόμενων αντιλήψεων, η αποδοχή του καθεστώτος προστασίας της ΘΠΠ Γυάρου και κυρίως η ταύτιση των εμπλεκόμενων με την ανάπτυξη ήπιων ανθρώπινων δραστηριοτήτων εντός αυτής.
Θα εφαρμοστεί η πιλοτική εφαρμογή με επιτόπιες επισκέψεις και αξιολόγηση του πλάνου ερμηνείας περιβάλλοντος, στοχεύοντας ότι π.χ. η σχολική κοινότητα, τα εθνικά και διεθνή ταξιδιωτικά γραφεία χαμηλού αντικτύπου, οι ομάδες ΑμεΑ, οι στοχευμένες πεζοπορικές ομάδες, θα συνεισφέρουν στην άμεση ανατροφοδότηση από τους χρήστες της τουριστικής εμπειρίας και την καταγραφή τυχόν αλλαγών, πριν την τελική διαμόρφωση και εφαρμογή.
Τέλος, θα καταρτιστεί ένας ολοκληρωμένος οδικός “χάρτης” διαχείρισης του τουρισμού χαμηλού αντίκτυπου που θα επιτρέψει στον κύριο επωφελούμενο και εταίρο του προγράμματος, τον ΟΦΥΓΙΕΚΑ δηλαδή, να υλοποιήσει το πλάνο ερμηνείας περιβάλλοντος έχοντας διασφαλίσει όλες τις παραμέτρους, αλλά και τα στάδια της εφαρμογής.
